DI TÍCH VỤ THẢM SÁT PHÚ THỌ

Vào khoảng giữa năm 1965, trước những thất bại nặng nề của quân Ngụy trên chiến trường khiến cho chiến lược chiến tranh đặc biệt của Mỹ bị phá sản, chính quyền Johnson thực hiện chiến lược chiến tranh cục bộ, mở rộng chiến tranh bằng cách đưa ồ ạt lính Mỹ và quân chủ lực cùng phương tiện chiến tranh hiện đại vào miền Nam Việt Nam, đồng thời đem máy bay đánh phá miền Bắc.

Trên địa bàn huyện Nghĩa Hành cũ, Mỹ - Ngụy xây dựng 7 cứ điểm lớn. Từ các cứ điểm này, địch xung quân càn quét định phá vùng Hành Tín, Hành Thiện, Hành Thịnh. Chúng thực hiện chính sách đối sách, giết sạch nhằm uy hiếp tinh thần cách mạng của nhân dân. Điển hình tội ác của Mỹ - Ngụy ở Nghĩa Hành là vụ thảm sát thường dân ở Đề An.

Nhằm tiêu diệt lực lượng quân giải Phóng đang đóng trú ở miền Tây Nghĩa Hành cũ, trong tháng đầu năm 1966, Mỹ – Ngụy tiến hành chiến dịch "Diều hâu đối" gồm 3 tiểu đoàn Ngụy và 1 tiểu đoàn Mỹ có máy bay, xe tăng yểm trợ. Địa bàn đánh phủ của chúng là vùng Hành Tín, Hành Thịnh, Hành Thiện. Dựa vào vùng rừng núi hiểm trở, quân ta mưu trí phục kích, chặn đánh cuộc hành quân của lính Mỹ tại Gò Tranh (thôn Phú Thọ, nay thuộc xã Hành Tín Tây) diệt 40 tên Mỹ. Ta đồng loạt triển khai chặn đánh Mỹ - Ngụy ở các nơi khác trên địa bàn huyện Nghĩa Hành trong các tháng 2 và tháng 5/1966.

Trong năm 1967 Mỹ - Ngụy đã mở nhiều đợt càn quét, đánh phá vào các xã Hành Tín, Hành Thiện, Hành Dũng và Hành Thịnh (cũ), đặc biệt là đánh phá vào xã Hành Tín (cũ), nơi đóng quân của các đơn vị B52, Trường Quân chính H20 của tỉnh Quảng Ngãi.

Sáng ngày 03/02/1967 địch dùng máy bay quần đảo và thả loạt bom thảm sát vào thôn Phú Thọ, xã Hành Tín Tây (cũ) giết hại 55 người và làm 04 người bị thương.

Đến chiều cùng ngày địch tiếp tục cho máy bay ném bom làm chết 02 người. Trong số 57 người bị giết hại có 25 thường dân và 32 bộ đội.

Di tích Vụ thảm sát Phú Thọ là bằng chứng tố cáo tội ác chiến tranh, nơi giáo dục truyền thống đấu tranh cách mạng.