Đi tìm ánh sáng dân chủ – Tuổi hai mươi của Nguyễn Chí Thanh giữa thời hoa lửa

Đi tìm ánh sáng dân chủ – Tuổi hai mươi của Nguyễn Chí Thanh giữa thời hoa lửa

Những năm giữa thập niên 1930, xứ Huế vẫn đẹp một cách trầm mặc. Sông Hương lặng lẽ trôi qua những làng quê, những mái nhà tranh nép mình bên ruộng lúa. Nhưng phía sau vẻ bình yên ấy là cuộc sống cơ cực của người dân dưới ách thống trị của thực dân Pháp và chế độ phong kiến.

Ở làng Niêm Phò, một chàng trai trẻ tên Nguyễn Vịnh vừa bước vào tuổi đôi mươi.

Anh lớn lên trong một gia đình nghèo, sớm nếm trải những nhọc nhằn của cuộc sống. Mỗi ngày, nhìn những người nông dân quanh mình phải làm lụng vất vả mà vẫn thiếu ăn, Nguyễn Vịnh không khỏi trăn trở.

Tại sao người dân quê mình phải chịu cảnh này?

Tại sao đất nước mình không có tự do?

Và liệu có con đường nào để người dân thoát khỏi cảnh lầm than?

Những câu hỏi ấy cứ âm thầm lớn lên trong lòng chàng trai trẻ.

Rồi một luồng sinh khí mới bắt đầu lan đến quê hương.

Phong trào đấu tranh đòi các quyền dân chủ, dân sinh ngày càng phát triển. Những sách báo tiến bộ, những tài liệu cách mạng được truyền tay nhau. Với Nguyễn Vịnh, mỗi trang sách giống như một cánh cửa mở ra thế giới mới.

Anh bắt đầu tìm hiểu.

Rồi anh bắt đầu hành động.

Từ một chàng trai trăn trở trước nỗi khổ của đồng bào, Nguyễn Vịnh dần trở thành một thanh niên tích cực tham gia phong trào cách mạng.

Ban ngày, anh tìm đến những người nông dân.

Ban đêm, anh cùng đồng chí gặp gỡ trong những căn nhà đơn sơ, dưới ánh đèn dầu leo lét.

Không có hội trường.

Không có những cuộc mít tinh công khai quy mô lớn.

Chỉ có những lời nói được trao đổi thật khẽ và những tờ tài liệu được chuyền tay trong bóng tối.

Bởi ai cũng hiểu rằng phía sau cánh cửa có thể là tai mắt của mật thám.

Nhưng nỗi sợ không thể dập tắt nhiệt huyết của tuổi trẻ.

Nguyễn Vịnh đi từ làng này sang làng khác.

Anh gặp những người nông dân chân lấm tay bùn, những thanh niên cùng trang lứa và những người lao động nghèo.

Anh kể cho họ nghe về quyền sống.

Về tự do.

Về sức mạnh của sự đoàn kết.

Những lời nói của anh không cầu kỳ.

Đó là những điều rất gần gũi với cuộc sống của chính những người đang nghe.

“Vì sao chúng ta nghèo?”

“Vì sao người dân không có quyền quyết định cuộc sống của mình?”

“Muốn thay đổi, chúng ta có thể làm gì?”

Những câu hỏi ấy dần trở thành những hạt giống được gieo xuống lòng người.

Một cuộc trò chuyện hôm nay có thể chỉ có vài người nghe.

Nhưng ngày mai, những người ấy lại kể cho người khác.

Một ngọn lửa nhỏ cứ thế được truyền đi.

Có những đêm trời Huế mưa lạnh.

Trong một căn nhà tranh, vài người ngồi sát bên nhau quanh ngọn đèn dầu.

Nguyễn Vịnh cúi xuống đọc một tài liệu.

Ánh sáng yếu ớt hắt lên khuôn mặt còn rất trẻ.

Bên ngoài, tiếng mưa rơi trên mái lá.

Không ai biết ngày mai sẽ xảy ra chuyện gì.

Có thể là một cuộc bắt bớ.

Có thể là một cuộc khám xét.

Có thể một người trong số họ sẽ phải vào tù.

Nhưng không ai đứng dậy bỏ cuộc.

Nguyễn Vịnh hiểu rằng con đường mình lựa chọn không phải con đường dễ dàng.

Nhưng tuổi hai mươi cho anh lòng can đảm để bước tiếp.

Anh không tìm kiếm một cuộc sống bình yên cho riêng mình.

Anh muốn góp phần thay đổi cuộc sống của những người đang chịu cảnh lầm than quanh mình.

Rồi ngày anh chờ đợi cũng đến.

Tháng 7 năm 1937.

Nguyễn Vịnh được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương.

Trong khoảnh khắc thiêng liêng ấy, người thanh niên của làng Niêm Phò chính thức đứng vào hàng ngũ những người chiến đấu cho một lý tưởng lớn.

Không có những nghi lễ hào nhoáng.

Không có ánh đèn sân khấu.

Chỉ có lời tuyên thệ và một lời hứa với chính mình.

Từ giây phút ấy, cuộc đời Nguyễn Vịnh không còn chỉ là cuộc đời của riêng anh.

Tuổi trẻ của anh gắn với vận mệnh của quê hương, đất nước.

Không lâu sau, anh được tín nhiệm giao trọng trách Bí thư Chi bộ.

Một chàng trai mới ngoài hai mươi tuổi đã bước vào một hành trình mà phía trước là vô vàn thử thách.

Nhà tù.

Sự truy lùng.

Những cuộc đấu tranh sinh tử.

Và sau này là những chiến khu, những chiến trường khốc liệt của dân tộc.

Có lẽ khi ấy, Nguyễn Vịnh chưa thể biết rằng cái tên của mình rồi sẽ đi rất xa.

Người thanh niên năm nào sau này sẽ mang tên Nguyễn Chí Thanh.

Ông sẽ trở thành một nhà lãnh đạo của Đảng, một Đại tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam, một người gắn bó sâu sắc với nhân dân và người lính.

Nhưng những phẩm chất ấy không phải đến một ngày mới xuất hiện.

Nó đã được hình thành từ những năm tháng tuổi đôi mươi.

Từ những bước chân đi vào làng xóm.

Từ những cuộc trò chuyện với người dân.

Từ những đêm họp bí mật dưới ánh đèn dầu.

Từ sự lựa chọn đứng về phía những người nghèo khổ.

Và từ lời tuyên thệ của một người thanh niên trước lý tưởng cách mạng.

Nhiều năm sau, khi nhìn lại cuộc đời Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, người ta có thể thấy một sợi chỉ đỏ xuyên suốt:

Gần dân để hiểu dân.

Tin vào sức mạnh của nhân dân.

Và đặt cuộc đời mình vào vận mệnh của đất nước.

Tất cả bắt đầu từ tuổi hai mươi của một chàng trai xứ Huế.

Giữa một thời đại đầy bóng tối, Nguyễn Vịnh đã đi tìm ánh sáng.

Và khi tìm thấy ánh sáng của lý tưởng, anh không giữ nó cho riêng mình.

Anh mang ánh sáng ấy đến từng làng quê, từng người dân, từng người đồng chí.

Để rồi từ một ngọn lửa nhỏ ở Niêm Phò, một cuộc đời lớn đã được thắp lên.

Đó là tuổi hai mươi của Nguyễn Chí Thanh — tuổi hai mươi của lòng yêu nước, của sự dấn thân và của những bước chân đầu tiên trên con đường thời hoa lửa.