Đi tìm thung lũng MiG: Liệt sĩ Trần Ngọc Xíu - 'điểm mờ' của lịch sử
Năm 1960, Trần Ngọc Xíu học bay trong Đoàn bay thứ 2 do đoàn trưởng Trần Mạnh và đoàn phó Nguyễn Phúc Trạch chỉ huy. Cùng đoàn bay với anh từ năm 1960 - 1965 có các phi công sau này là các anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Văn Bảy, Lưu Huy Chao, Ngô Đức Mai, Võ Văn Mẫn…
TRẬN ĐÁNH CUỐI CÙNG CỦA PHI CÔNG TRẦN NGỌC XÍUNgày 30.9.1967, biên đội Trần Ngọc Xíu - Mai Văn Cương được lệnh cấp 1 và xuất kích từ sân bay Đa Phúc lúc 15 giờ 8 phút. Khi 2 chiếc MiG-21 bay đến gần Chi Lăng (bắc sân bay Kép) thì máy bay địch cũng đến Lục Nam. Phi công bay số 2 Mai Văn Cương phát hiện đội hình 16 chiếc máy bay địch có 4 chiếc F-4 đi đầu, 12 chiếc F-105 đi sau (cách tốp F-4 khoảng 500 m).
Phần mộ liệt sĩ Trần Ngọc Xíu tại Bắc GiangTư liệu tác giảTrong khi số 2 phát hiện ra máy bay địch thì thấy số 1 Trần Ngọc Xíu đã bay ngang với tốp F-4 đi đầu. Mai Văn Cương vòng lại để bám vào chiếc F-105 phía sau, đến cự ly cho phép bắn thì địch cũng bổ nhào vào mục tiêu.Xíu báo cáo thấy địch và xin vào công kích. Cương (số 2) bám theo tốp F-105 sau cùng thấy 3 chiếc máy bay địch đồng thời thấy loáng thoáng cảMiG-17, anh nhắc số 1 chú ý phía trên có MiG-17 và đuổi một lúc thì một chiếc F-105 chui vào mây mất! Còn 2 chiếc. Cương bám sát và bắn 1 quả tên lửa vào 1 chiếc F-105. Khi vòng phải thoát ly thấy một phát tên lửa phía sau - bên phải phóng tới. Số 2 "thấy tên lửa phán đoán là số 1 cùng công kích". Khi vòng gấp nhìn lại phía sau không còn thấy ta cũng không thấy địch thì số 2 phán đoán đây là tên lửa của tốp F-105 phía sau, sau khi đánh xong thoát ra khỏi mục tiêu thì thấy máy bay ta nên chúng bắn để uy hiếp.Tài liệu báo cáo trận đánh này cho biết: "Số 1 - đồng chí Xíu yểm hộ số 2, lúc này cũng đã bám theo tốp 1. Công kích hay không. Chưa rõ! Khi vòng trái thoát ly lên độ cao 4 - 5 km thì bị địch bắn rơi và hy sinh…".AdvertisementsXNgày 3.7.2020, tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Yên Mỹ (H.Lạng Giang, Bắc Giang) chúng tôi đến thắp hương cho các liệt sĩ không quân và dừng lại rất lâu trước mộ của liệt sĩ Trần Ngọc Xíu. Nhìn vào ngôi mộ mà thấy lòng buồn man mác đến ứa nước mắt. Phải so sánh tư liệu lưu giữ về các phi công đã hy sinh với nội dung trên bia, tôi mới khẳng định được đúng là mộ của liệt sĩ Trần Ngọc Xíu."Sau khi thắp hương cho anh Trần Ngọc Xíu (trong tư liệu có chỗ viết là Síu), tôi đã rất xúc động và muốn tìm hiểu sâu thêm về con người mà ngay ở chỗ tưởng niệm, vinh danh liệt sĩ, tên tuổi, công trạng và sự hy sinh của anh đã bị bỏ qua mà cả trong trận đánh cuối cùng cũng không tìm được đầy đủ bối cảnh của sự hy sinh thân mình cho sự nghiệp cách mạng".
Phần mộ liệt sĩ Trần Ngọc Xíu tại Bắc GiangTư liệu tác giảTrong khi số 2 phát hiện ra máy bay địch thì thấy số 1 Trần Ngọc Xíu đã bay ngang với tốp F-4 đi đầu. Mai Văn Cương vòng lại để bám vào chiếc F-105 phía sau, đến cự ly cho phép bắn thì địch cũng bổ nhào vào mục tiêu.Xíu báo cáo thấy địch và xin vào công kích. Cương (số 2) bám theo tốp F-105 sau cùng thấy 3 chiếc máy bay địch đồng thời thấy loáng thoáng cảMiG-17, anh nhắc số 1 chú ý phía trên có MiG-17 và đuổi một lúc thì một chiếc F-105 chui vào mây mất! Còn 2 chiếc. Cương bám sát và bắn 1 quả tên lửa vào 1 chiếc F-105. Khi vòng phải thoát ly thấy một phát tên lửa phía sau - bên phải phóng tới. Số 2 "thấy tên lửa phán đoán là số 1 cùng công kích". Khi vòng gấp nhìn lại phía sau không còn thấy ta cũng không thấy địch thì số 2 phán đoán đây là tên lửa của tốp F-105 phía sau, sau khi đánh xong thoát ra khỏi mục tiêu thì thấy máy bay ta nên chúng bắn để uy hiếp.Tài liệu báo cáo trận đánh này cho biết: "Số 1 - đồng chí Xíu yểm hộ số 2, lúc này cũng đã bám theo tốp 1. Công kích hay không. Chưa rõ! Khi vòng trái thoát ly lên độ cao 4 - 5 km thì bị địch bắn rơi và hy sinh…".AdvertisementsXNgày 3.7.2020, tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Yên Mỹ (H.Lạng Giang, Bắc Giang) chúng tôi đến thắp hương cho các liệt sĩ không quân và dừng lại rất lâu trước mộ của liệt sĩ Trần Ngọc Xíu. Nhìn vào ngôi mộ mà thấy lòng buồn man mác đến ứa nước mắt. Phải so sánh tư liệu lưu giữ về các phi công đã hy sinh với nội dung trên bia, tôi mới khẳng định được đúng là mộ của liệt sĩ Trần Ngọc Xíu."Sau khi thắp hương cho anh Trần Ngọc Xíu (trong tư liệu có chỗ viết là Síu), tôi đã rất xúc động và muốn tìm hiểu sâu thêm về con người mà ngay ở chỗ tưởng niệm, vinh danh liệt sĩ, tên tuổi, công trạng và sự hy sinh của anh đã bị bỏ qua mà cả trong trận đánh cuối cùng cũng không tìm được đầy đủ bối cảnh của sự hy sinh thân mình cho sự nghiệp cách mạng".
