ĐI TRONG VÒNG PHÁO SÁNG.

Khoảng cuối tháng 4 năm 1972, từ sở chỉ huy cơ bản ở phía nam có điện về Sở chỉ huy hậu phương, yêu cầu cử người lên đón một cán bộ của Tiểu đoàn 66 hiện vẫn còn ở hậu cứ tức là nông trường Quyết Thắng ở miên Tây Vĩnh Linh. Đồng chí này được phép của trung đoàn ở lại hậu cứ sau đợt hành quân lần thứ nhất vào Mai Xá Thị, có lẽ do bị thương nhẹ hoặc ốm gì đó. Trong khi tiểu đoàn lại tiến vào phía nam. Trung đoàn đang rất cần sự có mặt của đồng chí.

Từ Sở chỉ huy hậu phương ở Vĩnh Thạch lên đến hậu cứ ở nông trường Quyết Thắng khoảng 50km. Vào thời gian này, sau đợt đánh phá cầu, đường các ngã ba, ngã tư và những nơi đường giao thông đi qua những địa hình hiểm trở để gây ách tắc giao thông cho ta, địch bắt đầu đánh từng chiếc xe chạy trên đường.

Ban ngày xe không thể chạy ra đường, địch sẽ phát hiện được ngay vì như tôi đã nói trên đường 15 khi trời nắng có một lớp bụi, khi xe chạy lớp bụi cuộn lên tạo thành một cái đuôi dài hình phễu sau xe.

Từ 6 giờ chiều, máy bay địch bắt đầu thả pháo sáng trên đường 15, mặc dù trời còn sáng hay đã nhá nhem tối để khống chế con đường. Tôi nhận được lệnh phải lên hậu cứ để đón đồng chí cán bộ của Tiểu đoàn 66. Lúc này là 7 giờ tối. Máy bay địch dang bay dọc theo đường 15, pháo sáng lơ lửng trên dường. Tôi đi một chiếc xe GAZ-69, lái xe là đồng chí Tiến một chiến sĩ lái xe người Tày còn trẻ măng mới 20 tuổi. Từ Sở chỉ huy ở Vĩnh Thạch chúng tôi đi lên đường 15 để về hậu cứ.

Trên đường không có một chiếc xe nào. Vào giờ này khi địch thả pháo sáng để săn xe trên đường thì không một lái xe nào dại gì cho xe chạy trên đường. Lên đến đường 15 chúng tôi cho xe chạy với tốc độ trung bình khoảng 30km một giờ. Xe không thể chạy nhanh hơn vì chúng tôi không bật đèn pha và chỉ chạy bằng đèn gầm. Mới đi được một đoạn chưa đầy 5km, thì trên đầu chúng tôi có một vòng pháo sáng, bầu trời và mặt đất sáng trưng. Như vậy là máy bay địch đã phát hiện ra xe của chúng tôi. Đây là lần đầu tiên tôi rơi vào tình trạng này. Tôi nghĩ mình đang ở trong một tình thế rất nguy hiểm, nhưng chưa biết xử trí thế nào. Đồng chí Tiến quay sang hỏi tôi: "Bây giờ làm thế nào hở anh".

Tôi trả lời luôn "Tăng tốc độ, vượt ra khỏi cái vòng pháo sáng này".

Đồng chí Tiến tăng hết tốc độ, xe chạy băng băng như lướt trên đường, mặc dù trên mặt đường có rất nhiều ổ gà, ổ trâu. Chạy khoảng 3 phút chúng tôi ra khỏi vòng pháo sáng và vẫn đang chạy hết tốc độ thì vào lúc đó một quả pháo khói nổ ngay trước mặt chúng tôi và ngay sau đó là tiếng nổ của hai quả bom. Chúng tôi phát hiện hai chiếc máy bay đang trên đầu chúng tôi. Đèn trên khoang lái máy bay sáng trưng. Như vậy là trong hai chiếc máy bay có một chiếc máy bay trinh sát, chiếc này thả pháo sáng và khi phát hiện mục tiêu thì bắn pháo khói chỉ điểm và chiếc còn lại là máy bay cường kích sẽ lao xuống ném bom vào xe chúng tôi.

Hai quả bom đầu tiên không trúng đích, chúng tôi vẫn tiếp tục chạy băng băng trên đường. Chạy được một đoạn thì một vòng pháo sáng khác lại quây tròn xung quanh xe chúng tôi.

Chưa biết xử lý thê nào, chúng tôi lại tăng hết tốc độ cố gắng chui ra khỏi cái vòng pháo sáng đang quây quanh xe chúng tôi và cũng y như lần trước, khi xe vừa ra khỏi vòng pháo sáng thì pháo khói nổ ngay trước mũi xe chúng tôi và chiếc máy bay thứ hai lại lao xuống ném hai quả bom. Bom không trúng đích, xe chúng tôi vẫn chạy băng băng trên dường. Chúng tôi đang chơi trò "mèo vòn chuột" và chiếc xe GAZ-69 của hai anh em chúng tôi chính là con chuột đang chạy trên đường và pháo sáng lại quây lấy xe chúng tôi, đây là lần thứ ba không hiểu chúng tôi sẽ thoát được mấy lần. Đang chạy băng băng giữa vòng pháo sáng thì trước mặt chúng tôi hiện ra một cái ngầm. Gay rồi! Xuống ngầm thì phải giảm tốc độ, bò chậm như rùa, chúng tôi sẽ trở thành mồi ngon cho hai chiếc máy bay kia. Ra khỏi vòng pháo sáng thì cũng gần đến đầu ngầm. Pháo khói nổ trước mặt. Chúng tôi lại sắp ăn bom thì ngay vào lúc đó, một trận địa pháo cao xạ bảo vệ ngầm đồng loạt nổ súng về phía hai chiếc máy bay. Máy bay đang bay thấp, đèn trên khoang lái sáng trưng đã trở thành mục tiêu cho pháo cao xạ. Chúng không thể bám theo chúng tôi được nữa. Như thế là chúng tôi đã có quý nhân phù trợ. Chúng tôi bò qua ngầm. Máy bay quay lại thả pháo sáng và đánh vào trận địa cao xạ, pháo bắn lên dữ dội. Hai chiếc máy bay tắt đèn trong khoang lái rồi chuồn thẳng.

Qua bên kia ngầm rồi, dưới ánh sáng của những quả pháo sáng còn lơ lửng trên không, chúng tôi nhìn thấy nhiều xe vận tải đang đứng nép bên đường dưới những bụi cây. Thì ra chúng chỉ phát hiện được xe chạy trên đường. Lần sau nếu gặp tình huống như thẽ này, chúng tôi sẽ tấp vào ven đường, chứ không chạy lông nhông trên đường nữa, quả là hai thầy trò đều còn quá thiếu kinh nghiệm.

Sau khi hai chiếc máy bay đã bay đi, chúng tôi lại tiếp tục lên đường. Bầu trời và mặt đất không còn có ánh đèn pháo sáng, chúng tôi chạy một mạch về nông trường Quyết Thắng và đón đồng chí cán bộ của Tiểu đoàn 66 về Sở chỉ huy hậu phương. Trên đường về chúng tôi không bị máy bay săn đuổi nữa.

Khi đã về đến Sở chỉ huy hậu phương tôi mới đặt câu hỏi: Tại sao khi xe của chúng tôi còn nằm trong vòng pháo sáng thì không bị ném bom nhưng vừa ra khỏi vòng pháo sáng thì lại bị địch bắn pháo khói và ném bom luôn? Và tôi giải thích: Khi còn chạy trong vòng pháo sáng, thằng lái máy bay cường kích không nhìn thấy chúng tôi vì bị chói mắt. Còn khi chạy ra khỏi vòng pháo sáng thì nó sẽ nhìn thấy xe chúng tôi nhờ ánh sáng của những quả pháo sáng mà không bị chói mắt. Giống như một vật nằm dưới chân đèn thì khó nhìn thấy do chói mắt còn ra khỏi chân đèn thì dễ dàng nhìn thấy. Vào thời gian này địch vẫn chưa sử dụng bom lade đánh xe chúng tôi vì thế xác suất ném bom trúng đích còn rất thấp và điều quan trọng nhất để chúng tôi sống sót là nhờ trận địa cao xạ bảo vệ ngầm. Chúng tôi biết ơn những người lính ở trận địa cao xạ đó, mặc dù không biết họ thuộc đơn vị nào.