Di vật của Đại đội trưởng xe tăng Nguyễn Thành Lê trong trận tiến công căn cứ Lộc Ninh ngày 7/4/1972
Di vật của Đại đội trưởng xe tăng Nguyễn Thành Lê trong trận tiến công căn cứ Lộc Ninh ngày 7/4/1972Năm 2007, trong cái nắng hè gay gắt của vùng đất Đông Nam Bộ, đoàn công tác của Bảo tàng lực lượng Tăng Thiết giáp đã đến Trung đoàn xe tăng 26, Quân khu 7 để sưu tầm tư liệu hiện vật của cán bộ, chiến sĩ trung đoàn từ ngày thành lập đến nay. Trong rất nhiều hiện vật được lưu giữ tại phòng truyền thống, có một hiện vật mà qua lời thuyết minh của đồng chí cán bộ tuyên huấn, chúng tôi đã xin được sưu tầm, đó là chiếc bao da súng ngắn K54 của Liệt sĩ Nguyễn Thành Lê - Đại đội trưởng Đại đội 10, Tiểu đoàn tăng 20, Đoàn M26 Miền Đông Nam Bộ.
Đồng chí Nguyễn Thành Lê sinh năm 1945 tại Trường Giang, Lục Ngạn, Hà Bắc (nay là tỉnh Bắc Giang). Tháng 7 năm 1965, đồng chí nhập ngũ và được biên chế về Binh chủng Tăng Thiết giáp. Trải qua quá trình học tập, rèn luyện, phấn đấu, đồng chí đã trưởng thành nhanh chóng với cương vị Chuẩn úy - Đại đội phó Đại đội 10 (thành lập tháng 10 năm 1970), Trung đoàn xe tăng 202. Đầu tháng 1/ 1971, Trung đoàn xe tăng 203 nhận lệnh thành lập tiểu đoàn xe tăng lấy phiên hiệu 171 (1.1971) với trang bị xe tăng T54B trên cơ sở 2 đại đội 5, 6 của Trung đoàn 203 và đại đội 10 của Trung đoàn xe tăng 202. 
Bao da súng K54 của Liệt sĩ Nguyễn Thành Lê đã sử dụng chiến đấu trong trận Lộc Ninh (7/4/1972) đang trưng bày tại Bảo tàng Lực lượng Tăng Thiết giáp. Tháng 1/1972, Tiểu đoàn tăng 171 hành quân từ Quảng Bình vào Miền Đông Nam Bộ. Đây là đơn vị xe tăng đầu tiên hành quân bằng xích đi xa nhất trong năm 1972 với hơn 2.000 kilômét đường Trường Sơn. Trong thời gian hành quân, đồng chí Nguyễn Thành Lê cùng cán bộ chiến sĩ trong tiểu đoàn đã khắc phục khó khăn vượt qua hàng trăm trọng điểm đánh phá ác liệt của địch, thực hiện tốt khẩu hiệu “Đi nhanh, đến đủ, sẵn sàng chiến đấu cao” và đạt tỉ lệ xe đến đích cao nhất: 97%. Sau khi hành quân an toàn vào chiến trường Đông Nam Bộ, Tiểu đoàn tăng 171 được đổi tên là Tiểu đoàn tăng 20. Ngày 28/3/1972, chỉ sau mấy ngày hành quân vào đến chiến trường, Đại đội 10 đã nhận lệnh chuẩn bị tham gia chiến đấu tiến công cụm cứ điểm Lộc Ninh trong trận mở đầu “Chiến dịch Nguyễn Huệ”. Đại đội phó Đại đội 10 Nguyễn Thành Lê được cấp trên giao nhiệm vụ lập kế hoạch tác chiến trên bản đồ và chỉ định lên thay vị trí Đại đội trưởng Âu Thế Vinh do bị sốt rét nằm lại dọc đường hành quân, công tác đảm bảo hậu cần, kỹ thuật chỉ gói gọn trong 2 ngày. Đây cũng là lần đầu tiên trên chiến trường miền Đông Nam Bộ, lực lượng xe tăng tham gia chiến đấu hợp đồng binh chủng, tiêu diệt một cứ điểm mạnh, quân đông, hỏa lực mạnh, hệ thống phòng ngự kiên cố, vững chắc. Cùng với các đồng chí cán bộ tiểu đoàn, Đại đội 52 pháo cao xạ tự hành ZSU-57-2, Trung đoàn bộ binh 2, Sư đoàn 5, Nguyễn Thành Lê đã đi trinh sát địa hình, bí mật nắm tình hình địch, xác định đường vận động, trận địa bắn và tuyến triển khai xung phong. Phổ biến cho cán bộ từ đại đội đến các trưởng xe, lái xe trên bàn cát, các phương án cứu kéo, khắc phục, sửa chữa hư hỏng khi cơ động. Đúng 0 giờ ngày 07/4/1972, trong khi pháo binh bắn chế áp vào Lộc Ninh thì Đại đội tăng 10 và đại đội 52 xuất kích. 03 giờ sáng, đội hình tiến đến làng Mười (phía đông chốt Mang Cải 2 kilômét). Quân địch ở đây hoảng sợ bỏ chạy về Lộc Ninh báo tin có xe tăng Việt Cộng tiến công. Địch cho máy bay C130 chiếu đèn pha, bắn pháo 30 ly dọc đường tiến công. Đại đội trưởng Nguyễn Thành Lê lệnh cho các xe tạm dừng và trú ẩn ở hai bên đường để giữ bí mật chờ cho máy bay địch thôi hoạt động mới tiếp tục hành quân. 05 giờ ngày 7/4 pháo binh bắn cấp tập lần cuối, Trung đội tăng 2, 3 cùng đại đội pháo cao xạ tự hành tiến vào trận địa bắn. Máy bay C130 chiếu đèn và bắn điên cuồng. 2 xe cao xạ tự hành được lệnh đã nổ súng bắn rơi chiếc C130. 6 giờ sáng, xe 953 của Đại đội trưởng dẫn đầu đội hình Trung đội tăng 3, hình thành 2 mũi dẫn dắt bộ binh xung phong vào Sở Chỉ huy Chiến đoàn 9. Địch tập trung hoả lực bắn như mưa vào cửa mở. Đạn súng chống tăng M72 xanh lè lao vào đội hình xe tăng ta, máy bay địch điên cuồng bắn rốc-két, ném bom hòng ngăn chặn sức tiến công của xe tăng và bộ binh. Nhiều chiến sĩ bộ binh bị thương vong, xe tăng của đồng chí trung đội trưởng Trung đội 3 trúng đạn và hy sinh. Nguyễn Thành Lê lệnh cho lái xe vượt lên, đè bẹp lớp hàng rào thép gai, ủi sập bức tường bao cát, tiêu diệt một xe M48 án ngữ gần cửa mở. Cùng lúc đó, xe tăng phía sau báo cáo bị sa hố bom, không tự cứu kéo được. Đại đội trưởng ra lệnh: “Còn người thì còn xe, còn tiếp tục chiến đấu”, trong lúc các xe khác trong trung đội phát huy hoả lực bắn dữ dội vào quân địch, đồng chí nhảy ra khỏi xe, chỉ huy công tác tổ chức cứu kéo dưới làn đạn địch. Chiếc xe được kéo lên khỏi hố bom và tiếp tục bám sát đội hình chiến đấu. Lúc này trời đã bắt đầu sáng dần, Đại đội trưởng lấy lá cờ giải phóng cắm lên tháp pháo xe 953, dẫn đầu đội hình xông thẳng vào Sở Chỉ huy Chiến đoàn 9, dẫn dắt bộ binh đánh chiếm nhiều mục tiêu quan trọng. Địch điên cuồng chống cự, xe tăng 960 trúng đạn M72 của địch, Trưởng xe Đỗ Huy Cường và Pháo thủ Nguyễn Văn Khái hy sinh. Căm thù giặc trước sự hy sinh mất mát của đồng đội, lái xe Lê Năng Tĩnh nhấn ga lao vào giữa đội hình địch, dùng xích sắt tiêu diệt kẻ thù. Trước tình hình đó, Đại đội trưởng lệnh cho các xe tăng của ta đồng loạt sử dụng tất cả các loại vũ khí để tiêu diệt địch. Những loạt đạn súng tiểu liên đanh gọn, những quả lựu đạn của các thành viên trên xe liên tiếp dội xuống đầu thù. Thừa thắng xông lên, xe tăng dẫn dắt bộ binh truy kích tiêu diệt những tên địch đang ẩn nấp sau các bức tường đổ. Đại đội trưởng Nguyễn Thành Lê bật nắp cửa trưởng xe, rút khẩu súng ngắn K54 bên sườn nhắm vào những tên địch dưới đất xiết cò, mỗi viên đạn bay đi, một tên địch ngã xuống. Từ đống đổ nát, một vệt sáng xanh lè của đạn M72 lao vào tháp pháo xe 953, Đại đội trưởng Nguyễn Thành Lê hy sinh anh dũng ngay trên tháp pháo, trước giờ ta giải phóng hoàn toàn thị trấn Lộc Ninh chỉ ít phút sau đó. Dưới sự chỉ huy quyết đoán và tinh thần chiến đấu dũng cảm của Đại đội trưởng Nguyễn Thành Lê, Đại đội xe tăng 10 đã đột kích táo bạo, góp phần cùng bộ binh tiêu diệt và bắt sống hơn 1.400 tên địch thuộc Chiến đoàn 9, Sư đoàn bộ binh 5 Quân lực Việt Nam Cộng hòa, thu 160 xe cơ giới, 13 khẩu pháo các loại và 2.500 tấn vũ khí, trang bị. Trong đám tù binh bị bắt sống, tên chỉ huy Chiến đoàn 9, Đại tá Nguyễn Công Vĩnh thú nhận: “Chúng tôi không biết xe tăng của các ông từ đâu xuất hiện mà nhanh quá, chúng tôi trở tay không kịp…”. Sau trận đánh, Đại đội trưởng Nguyễn Thành Lê được công nhận là Liệt sĩ và truy tặng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì. Chiếc bao da và khẩu súng ngắn K54 của anh đã trở thành một hiện vật quý góp phần tuyên truyền về tinh thần chiến đấu mưu trí, dũng cảm và quyết đoán của người chỉ huy cho cán bộ, chiến sĩ xe tăng Tiểu đoàn 20 lúc bấy giờ cũng như Trung đoàn xe tăng 26, Quân khu 7 sau này. Tuấn Trung
Bao da súng K54 của Liệt sĩ Nguyễn Thành Lê đã sử dụng chiến đấu trong trận Lộc Ninh (7/4/1972) đang trưng bày tại Bảo tàng Lực lượng Tăng Thiết giáp. Tháng 1/1972, Tiểu đoàn tăng 171 hành quân từ Quảng Bình vào Miền Đông Nam Bộ. Đây là đơn vị xe tăng đầu tiên hành quân bằng xích đi xa nhất trong năm 1972 với hơn 2.000 kilômét đường Trường Sơn. Trong thời gian hành quân, đồng chí Nguyễn Thành Lê cùng cán bộ chiến sĩ trong tiểu đoàn đã khắc phục khó khăn vượt qua hàng trăm trọng điểm đánh phá ác liệt của địch, thực hiện tốt khẩu hiệu “Đi nhanh, đến đủ, sẵn sàng chiến đấu cao” và đạt tỉ lệ xe đến đích cao nhất: 97%. Sau khi hành quân an toàn vào chiến trường Đông Nam Bộ, Tiểu đoàn tăng 171 được đổi tên là Tiểu đoàn tăng 20. Ngày 28/3/1972, chỉ sau mấy ngày hành quân vào đến chiến trường, Đại đội 10 đã nhận lệnh chuẩn bị tham gia chiến đấu tiến công cụm cứ điểm Lộc Ninh trong trận mở đầu “Chiến dịch Nguyễn Huệ”. Đại đội phó Đại đội 10 Nguyễn Thành Lê được cấp trên giao nhiệm vụ lập kế hoạch tác chiến trên bản đồ và chỉ định lên thay vị trí Đại đội trưởng Âu Thế Vinh do bị sốt rét nằm lại dọc đường hành quân, công tác đảm bảo hậu cần, kỹ thuật chỉ gói gọn trong 2 ngày. Đây cũng là lần đầu tiên trên chiến trường miền Đông Nam Bộ, lực lượng xe tăng tham gia chiến đấu hợp đồng binh chủng, tiêu diệt một cứ điểm mạnh, quân đông, hỏa lực mạnh, hệ thống phòng ngự kiên cố, vững chắc. Cùng với các đồng chí cán bộ tiểu đoàn, Đại đội 52 pháo cao xạ tự hành ZSU-57-2, Trung đoàn bộ binh 2, Sư đoàn 5, Nguyễn Thành Lê đã đi trinh sát địa hình, bí mật nắm tình hình địch, xác định đường vận động, trận địa bắn và tuyến triển khai xung phong. Phổ biến cho cán bộ từ đại đội đến các trưởng xe, lái xe trên bàn cát, các phương án cứu kéo, khắc phục, sửa chữa hư hỏng khi cơ động. Đúng 0 giờ ngày 07/4/1972, trong khi pháo binh bắn chế áp vào Lộc Ninh thì Đại đội tăng 10 và đại đội 52 xuất kích. 03 giờ sáng, đội hình tiến đến làng Mười (phía đông chốt Mang Cải 2 kilômét). Quân địch ở đây hoảng sợ bỏ chạy về Lộc Ninh báo tin có xe tăng Việt Cộng tiến công. Địch cho máy bay C130 chiếu đèn pha, bắn pháo 30 ly dọc đường tiến công. Đại đội trưởng Nguyễn Thành Lê lệnh cho các xe tạm dừng và trú ẩn ở hai bên đường để giữ bí mật chờ cho máy bay địch thôi hoạt động mới tiếp tục hành quân. 05 giờ ngày 7/4 pháo binh bắn cấp tập lần cuối, Trung đội tăng 2, 3 cùng đại đội pháo cao xạ tự hành tiến vào trận địa bắn. Máy bay C130 chiếu đèn và bắn điên cuồng. 2 xe cao xạ tự hành được lệnh đã nổ súng bắn rơi chiếc C130. 6 giờ sáng, xe 953 của Đại đội trưởng dẫn đầu đội hình Trung đội tăng 3, hình thành 2 mũi dẫn dắt bộ binh xung phong vào Sở Chỉ huy Chiến đoàn 9. Địch tập trung hoả lực bắn như mưa vào cửa mở. Đạn súng chống tăng M72 xanh lè lao vào đội hình xe tăng ta, máy bay địch điên cuồng bắn rốc-két, ném bom hòng ngăn chặn sức tiến công của xe tăng và bộ binh. Nhiều chiến sĩ bộ binh bị thương vong, xe tăng của đồng chí trung đội trưởng Trung đội 3 trúng đạn và hy sinh. Nguyễn Thành Lê lệnh cho lái xe vượt lên, đè bẹp lớp hàng rào thép gai, ủi sập bức tường bao cát, tiêu diệt một xe M48 án ngữ gần cửa mở. Cùng lúc đó, xe tăng phía sau báo cáo bị sa hố bom, không tự cứu kéo được. Đại đội trưởng ra lệnh: “Còn người thì còn xe, còn tiếp tục chiến đấu”, trong lúc các xe khác trong trung đội phát huy hoả lực bắn dữ dội vào quân địch, đồng chí nhảy ra khỏi xe, chỉ huy công tác tổ chức cứu kéo dưới làn đạn địch. Chiếc xe được kéo lên khỏi hố bom và tiếp tục bám sát đội hình chiến đấu. Lúc này trời đã bắt đầu sáng dần, Đại đội trưởng lấy lá cờ giải phóng cắm lên tháp pháo xe 953, dẫn đầu đội hình xông thẳng vào Sở Chỉ huy Chiến đoàn 9, dẫn dắt bộ binh đánh chiếm nhiều mục tiêu quan trọng. Địch điên cuồng chống cự, xe tăng 960 trúng đạn M72 của địch, Trưởng xe Đỗ Huy Cường và Pháo thủ Nguyễn Văn Khái hy sinh. Căm thù giặc trước sự hy sinh mất mát của đồng đội, lái xe Lê Năng Tĩnh nhấn ga lao vào giữa đội hình địch, dùng xích sắt tiêu diệt kẻ thù. Trước tình hình đó, Đại đội trưởng lệnh cho các xe tăng của ta đồng loạt sử dụng tất cả các loại vũ khí để tiêu diệt địch. Những loạt đạn súng tiểu liên đanh gọn, những quả lựu đạn của các thành viên trên xe liên tiếp dội xuống đầu thù. Thừa thắng xông lên, xe tăng dẫn dắt bộ binh truy kích tiêu diệt những tên địch đang ẩn nấp sau các bức tường đổ. Đại đội trưởng Nguyễn Thành Lê bật nắp cửa trưởng xe, rút khẩu súng ngắn K54 bên sườn nhắm vào những tên địch dưới đất xiết cò, mỗi viên đạn bay đi, một tên địch ngã xuống. Từ đống đổ nát, một vệt sáng xanh lè của đạn M72 lao vào tháp pháo xe 953, Đại đội trưởng Nguyễn Thành Lê hy sinh anh dũng ngay trên tháp pháo, trước giờ ta giải phóng hoàn toàn thị trấn Lộc Ninh chỉ ít phút sau đó. Dưới sự chỉ huy quyết đoán và tinh thần chiến đấu dũng cảm của Đại đội trưởng Nguyễn Thành Lê, Đại đội xe tăng 10 đã đột kích táo bạo, góp phần cùng bộ binh tiêu diệt và bắt sống hơn 1.400 tên địch thuộc Chiến đoàn 9, Sư đoàn bộ binh 5 Quân lực Việt Nam Cộng hòa, thu 160 xe cơ giới, 13 khẩu pháo các loại và 2.500 tấn vũ khí, trang bị. Trong đám tù binh bị bắt sống, tên chỉ huy Chiến đoàn 9, Đại tá Nguyễn Công Vĩnh thú nhận: “Chúng tôi không biết xe tăng của các ông từ đâu xuất hiện mà nhanh quá, chúng tôi trở tay không kịp…”. Sau trận đánh, Đại đội trưởng Nguyễn Thành Lê được công nhận là Liệt sĩ và truy tặng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì. Chiếc bao da và khẩu súng ngắn K54 của anh đã trở thành một hiện vật quý góp phần tuyên truyền về tinh thần chiến đấu mưu trí, dũng cảm và quyết đoán của người chỉ huy cho cán bộ, chiến sĩ xe tăng Tiểu đoàn 20 lúc bấy giờ cũng như Trung đoàn xe tăng 26, Quân khu 7 sau này. Tuấn Trung
