ĐỊA ĐẠO GÒ THAI – GÒ DÂN NHỮNG ĐƯỜNG HẦM GIỮA LÒNG DÂN ĐẤT PHÚ NINH

Giữa vùng quê yên bình của xã Phú Ninh, thành phố Đà Nẵng hôm nay, vẫn còn tồn tại những dấu tích âm thầm của một thời chiến tranh khốc liệt. Đó là hệ thống Địa đạo Gò Thai – Gò Dân, một công trình đặc biệt được hình thành bằng ý chí, lòng quả cảm và tinh thần yêu nước của quân và dân địa phương trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước.

Nằm trong cụm địa đạo liên hoàn Gò Thai – Gò Dân – Gò Hầm, hệ thống địa đạo này từng là nơi trú ẩn, hội họp, cất giấu lương thực, vũ khí và tổ chức chiến đấu của lực lượng cách mạng giữa những năm tháng bom đạn ác liệt.

Địa đạo Gò Thai nằm tại thôn Dương Đàn, còn địa đạo Gò Dân nằm gần khu vực chợ Tam Dân ngày nay. Dưới những cánh đồng và làng quê bình dị ấy là cả một “mê cung” bí mật nằm sâu trong lòng đất.

Những đường hầm được người dân đào thủ công bằng cuốc, xẻng và đôi bàn tay chai sạn. Địa đạo có nhiều nhánh nối liền nhau, chiều rộng mỗi cụm từ hơn một nghìn đến gần hai nghìn mét. Bên trong có những căn hầm rộng đủ cho nhiều người trú ẩn, trần được lót bằng cây đà để chống sập. Dù được xây dựng trong điều kiện vô cùng thiếu thốn nhưng hệ thống địa đạo vẫn rất kiên cố và công phu.

Trong những năm chiến tranh, vùng đất Phú Ninh là nơi địch thường xuyên càn quét. Máy bay, pháo kích và các cuộc truy lùng diễn ra liên tiếp. Trước tình thế hiểm nguy ấy, nhân dân địa phương đã đào địa đạo để bảo vệ cán bộ, bộ đội và giữ vững phong trào cách mạng.

Ban ngày, trên mặt đất, người dân vẫn lao động sản xuất như bình thường. Nhưng khi màn đêm buông xuống, những đường hầm dưới lòng đất lại sáng lên ánh đèn dầu của các cuộc họp bí mật, những buổi giao liên và cả những kế hoạch chiến đấu chống quân thù.

Có những thời điểm địch bao vây nhiều ngày liền, quân và dân phải sống dưới địa đạo trong cảnh thiếu thốn lương thực, ngột ngạt và tối tăm. Thế nhưng, tinh thần chiến đấu của mọi người chưa bao giờ bị lung lay. Chính lòng yêu nước và niềm tin vào ngày đất nước độc lập đã giúp họ vượt qua tất cả.

Địa đạo Gò Thai – Gò Dân không chỉ là công trình quân sự mà còn là biểu tượng cho sức mạnh của “thế trận lòng dân”.

Từ những đường hầm âm thầm ấy, nhiều hoạt động cách mạng đã được triển khai, góp phần bảo vệ cơ sở cách mạng và làm nên thắng lợi của quân dân Phú Ninh trong kháng chiến.

Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa, vùng đất Phú Ninh đang từng ngày đổi mới và phát triển. Những con đường rộng mở, những ngôi nhà khang trang mọc lên trên chính mảnh đất từng đầy khói lửa năm xưa. Nhưng hệ thống địa đạo Gò Thai – Gò Dân vẫn còn đó như một chứng tích lịch sử thiêng liêng.

Cùng với Địa đạo Gò Nông ở xã Chiên Đàn, cụm địa đạo Gò Thai – Gò Dân đã được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh. Đây không chỉ là niềm tự hào của nhân dân địa phương mà còn là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ hôm nay.

Mỗi mét hầm nơi đây đều thấm đẫm mồ hôi, công sức và cả máu của biết bao người dân đã âm thầm hy sinh vì độc lập dân tộc.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, tìm hiểu về Địa đạo Gò Thai – Gò Dân không chỉ là học về lịch sử mà còn là dịp để hiểu hơn về tinh thần đoàn kết, lòng quả cảm và ý chí kiên cường của cha ông trong những năm tháng “hoa lửa”.

Giữa cuộc sống thanh bình hôm nay, những đường hầm nằm sâu trong lòng đất vẫn lặng lẽ kể lại câu chuyện về một thời đấu tranh oanh liệt của quê hương Phú Ninh anh hùng.