ĐỊA ĐẠO KỲ ANH – PHÁO ĐÀI TRONG LÒNG ĐẤT NƠI TỌA ĐỘ LỬA

Nếu những tuyến đường Trường Sơn là thiên hống xẻ dọc núi rừng đưa sức người, sức của vào miền Nam, thì tại vùng đất gánh hai đầu đất nước Kỳ Anh, một cuộc chiến sinh tử khác lại diễn ra âm thầm ngay trong lòng đất.

Nằm ở vị trí yết hầu giao thông tàn khốc, Kỳ Anh hứng chịu mật độ bom đạn hủy diệt nhằm cắt đứt tuyến chi viện cho chiến trường. Để sinh tồn và bám trụ, quân và dân nơi đây đã tạo nên một mạng lưới địa đạo cùng hệ thống hầm chiến đấu quy mô bằng chính sức người, cuốc xẻng và chí khí kiên cường. Đất được đào từng lớp dưới tầm pháo bầy; những đường hầm vươn dài không chỉ đủ kiên cố để chống chịu sức nổ của bom đạn mà còn được thiết kế khoa học với cửa thoát hiểm, ngách chiến đấu và giếng nước sinh hoạt.

Địa đạo Kỳ Anh không đơn thuần là nơi trú ẩn thụ động, mà là cách con người tái tổ chức lại toàn bộ nhịp sống thời chiến. Giữa lằn ranh sống chết, trẻ em vẫn bám lớp học ngầm, người lớn duy trì sản xuất, và dân quân luôn sẵn sàng tay súng. Khi máy bay giặc trút bom, con người rút xuống lòng đất; khi dứt tiếng nổ, họ lại trở lên mặt đất tiếp tục cày cày ruộng, sửa đường, chuyển hàng chi viện.

Chiến tranh đã biến những người nông dân hiền lành thành những thợ xây công sự tài ba và những chiến sĩ quả cảm. Dưới vô số lớp đất đá Kỳ Anh không chỉ có hầm hào gạch đá, mà đó chính là tượng đài về ý chí "một寸 không rời, một li không tách", quyết không để bom thù biến quê hương thành vùng đất chết.