ĐỊA ĐẠO SÂU KHÔNG BẰNG LÒNG DÂN

ĐỊA ĐẠO SÂU KHÔNG BẰNG LÒNG DÂN

Ông Phạm Văn Quý sinh năm 1945, lớn lên ở huyện Củ Chi, mảnh đất mà mỗi tấc đất đều in dấu chân người lính, mỗi lối đi đều gắn với một câu chuyện chiến tranh. Tuổi thơ ông trôi qua giữa tiếng máy bay gầm rú, giữa những đợt càn quét nối tiếp nhau của kẻ thù. Chiến tranh đến sớm, hun đúc trong ông ý chí đứng lên giữ làng, giữ đất. Năm 1962, khi còn rất trẻ, ông tham gia lực lượng du kích địa phương. Không quân hàm, không doanh trại, làng quê chính là chiến trường, ruộng vườn là nơi ẩn nấp, và địa đạo Củ Chi trở thành mái nhà thứ hai. Ban ngày, ông vẫn là người nông dân bình dị; đêm xuống, ông hóa thành người lính, cầm súng bảo vệ từng nóc nhà, từng lối mòn quen thuộc. Du kích Củ Chi không đánh những trận lớn. Họ đánh bền bỉ, đánh bằng sự mưu trí, bằng lòng dân che chở. Ông Quý cùng đồng đội dẫn đường cho bộ đội chủ lực, đưa từng đơn vị băng qua ruộng rẫy, lẩn vào địa đạo an toàn. Mỗi bước đi là một lần đối mặt hiểm nguy, bởi chỉ cần sơ sẩy, cả làng có thể chìm trong bom đạn trả thù. Địa đạo sâu hun hút dưới lòng đất, tối và chật. Có những ngày, ông sống hàng giờ, thậm chí hàng ngày trong bóng tối, thiếu không khí, thiếu nước. Nhưng điều khiến người du kích vững lòng không phải là độ sâu của địa đạo, mà là lòng dân. Dân nuôi giấu cán bộ, dân báo tin địch, dân chở che bằng tất cả những gì mình có. Chính điều ấy khiến kẻ thù dù có bom đạn hiện đại vẫn không thể khuất phục được Củ Chi. Năm 1968, trong một đợt càn quét ác liệt, ông Phạm Văn Quý bị bắt. Những ngày trong nhà giam là chuỗi thử thách khắc nghiệt. Đòn roi, tra tấn không làm ông khuất phục. Ông hiểu rằng: chỉ cần mình đứng vững, làng sẽ đứng vững. Im lặng của ông là sự trung thành tuyệt đối với cách mạng, là lời thề không cần nói thành lời. Năm 1973, ông được giải phóng, trở về với làng quê đã bị bom đạn cày xới, với những người thân vẫn ngày đêm bám đất. Chiến tranh chưa kết thúc, nhưng niềm tin vào ngày toàn thắng đã rõ ràng hơn bao giờ hết. Hòa bình lập lại, ông sống lặng lẽ giữa đời thường. Không kể công, không nhắc nhiều về những tháng ngày trong địa đạo, trong nhà giam. Nhưng với địa phương, ông được công nhận là cán bộ lão thành cách mạng – một minh chứng cho cả một đời gắn bó với làng, với đất, với kháng chiến. Hôm nay, khi Củ Chi đã thay da đổi thịt, địa đạo trở thành di tích, thì ký ức chiến tranh vẫn còn đó trong những người như ông Phạm Văn Quý. Ông là hình ảnh tiêu biểu của người du kích làng – không cần hào quang, chỉ cần lòng dân và niềm tin. Địa đạo có thể sâu, nhưng sâu hơn cả là lòng dân giữ nước. Và chính từ lòng dân ấy, Củ Chi đã đứng vững, đất nước đã đi tới ngày toàn thắng.