ĐỊA ĐIỂM TỔ CHỨC ĐẠI HỘI THI ĐUA YÊU NƯỚC LẦN THỨ NHẤT

Cách trung tâm huyện Phú Lương 15 km về hướng Tây, theo đường tỉnh lộ 263 đi các xã Hợp Thành, Phủ Lý, Ôn Lương, chúng ta vào thăm khu di tích cấp Quốc gia, địa điểm tổ chức Đại hội thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ nhất năm 1952 tại xóm Khuân Lân, xã Hợp Thành, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.

Địa điểm được chọn tổ chức Đại hội nằm dưới chân núi Chúa, thuộc xóm Khuân Lân, xã Hợp Thành, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên thuộc chiến khu Việt Bắc. Hội trường có chiều dài 18m, rộng 12m, được thiết kế có 4 mái trên, 4 mái dưới xung quanh là núi rừng, cây cối rậm rạp có một con đường nhỏ đi vào, bên trong có bàn ghế được làm bằng cây vầu chôn cố định. Vì điều kiện phải giữ bí mật đề phòng giặc Pháp cho máy bay ném bom hoặc lính dù, biệt kích đánh phá. Đại hội được tổ chức gần dân, được dân che chở, dựa vào chân núi tiện xây hầm trú ẩn, trận địa canh gác sẵn sàng đánh địch bảo vệ an toàn cho đại biểu. Nơi đây cũng gần ATK, gần đại bản doanh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng và Chính Phủ nên rất tiện cho việc chỉ đạo.

Đại hội chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất được diễn ra từ ngày 01-06/5/1952 trong điều kiện kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược vào giai đoạn ác liệt. Đến dự Đại hội có Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng chí Trường Chinh, đồng chí Tôn Đức Thắng, đại tướng Võ Nguyên Giáp và một số đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước ta và sự tham gia của 154 đại biểu công nhân, nông dân, trí thức, lực lượng vũ trang tiêu biểu cho phong trào thi đua trong cả nước. Đặc biệt, Đại hội còn được đón tiếp hai vị khách quý của Chính phủ nhân dân Lào là đồng chí Xi-Hon và đồng chí Nu Hắc.

Tại đây, các đại biểu đã được nghe các báo cáo điển hình trong phong trào thi đua: đồng chí Ngô Gia Khảm chế tạo thành công lựu đạn đánh giặc, kỹ sư Trần Đại Nghĩa đã sáng chế ra súng Bazôka và vũ khí chủ lực diệt xe tăng địch, báo cáo của chiến sĩ La Văn Cầu đã chặt đứt tay mình xông vào đồn giặc... và rất nhiều các tấm gương khác. Đại hội đã thành công tốt đẹp, làm nức lòng quân dân cả nước và bạn bè quốc tế có chung mục đích là đánh thắng giặc Pháp xâm lược. Đại hội là tinh thần đoàn kết giữa lao động trí óc và lao động chân tay, là gương sáng của tinh thần vượt khó làm tròn nhiệm vụ, là kết tinh những quan điểm, tư tưởng Hồ Chí Minh về phong trào thi đua ái quốc. Đại hội tuyên dương 7 Anh hùng đầu tiên tiêu biểu cho phong trào thi đua yêu nước của cả nước gồm 3 Anh hùng Lao động là: Ngô Gia Khảm, Trần Đại Nghĩa, Hoàng Hanh và 4 Anh hùng Quân đội là Cù Chính Lan, Nguyễn Thị Chiên, Nguyễn Quốc Trị, La Văn Cầu.

Tại Đại hội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ mục đích của thi đua là để kháng chiến thắng lợi, kiến quốc thành công, hoàn thành dân chủ mới, tiến lên Chủ nghĩa xã hội, đồng thời Người cũng khẳng định “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua”. Người kêu gọi đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước nhằm thực hiện khẩu hiệu: “Người người thi đua; Ngành ngành thi đua; Ta nhất định thắng; Địch nhất định thua”. Đây là Đại hội đánh dấu những thắng lợi của phong trào thi đua diệt giặc dốt, giặc đói, giặc ngoại xâm. Thành công của Đại hội đã động viên toàn dân, toàn quân ta hăng hái lập nhiều thành tích, tiến lên giành thắng lợi trong chiến dịch Điện Biên Phủ, giải phóng hoàn toàn miền Bắc.

Trải qua thời gian, các hạng mục chỉ còn lại nền nhà và một số đoạn giao thông hào đã bị cỏ cây bao phủ. Tại Bảo tàng Thái Nguyên còn lưu giữ 2 quả lựu đạn quả na do quân giới chế tạo năm 1950, 10 ảnh tư liệu chụp bút tích lời kêu gọi “Thi đua ái quốc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1948 và các ảnh tư liệu lịch sử chụp diễn biến của Đại hội năm 1952, nhật ký, bài báo ghi lại kỷ niệm, hồi ức, diễn biến của Đại hội. Với giá trị tiêu biểu nêu trên, Địa điểm Đại hội chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất năm 1952 tại xóm Khuân Lân, xã Hợp Thành, huyện Phú Lương, Thái Nguyên đã được Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng là di tích lịch sử Quốc gia tại Quyết định số 98/2004/QĐ-BVHTT ngày 15/12/2004.

Năm 2014, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên đã đầu tư xây dựng nhà bia ghi dấu tích đặt tại địa điểm nền nhà của Hội trường tám mái cũ. Đến năm 2020, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên tiếp tục đầu tư đường giao thông vào điểm di tích, thuận tiện cho các hoạt động về nguồn và giáo dục truyền thống cho các thế hệ mai sau. Lời kêu gọi thi đua yêu nước của Bác Hồ kính yêu rất dung dị, mà cụ thể mang đầy ý nghĩa, sâu sắc cho chúng ta học tập, noi theo. Cho tới bây giờ, tinh thần ấy vẫn vẹn nguyên giá trị, dẫn bước cho nhiều thế hệ người lao động hăng hái thi đua, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc./.