“Địa ngục trần gian”
Tại căn phòng giam của nhà tù Côn Đảo năm xưa, giọng kể của người phụ nữ mái tóc đã bạc vang lên, khi trầm lắng, lúc hào sảng. Đó là ký ức bi tráng của bà Trương Mỹ Hoa, nguyên Phó chủ tịch nước, về những năm tháng lao tù ở nơi mệnh danh là "địa ngục trần gian".
Theo dòng hồi ức của bà Trương Mỹ Hoa, năm 1973, khi Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết, tin vui bay đến Côn Đảo. Tại các phòng giam, các nữ tù nhân tìm mọi cách để lan tỏa tin mừng. Những ô cửa sổ sắt, nơi vốn chỉ thấy được một mảng trời xanh nhỏ hẹp, được chị em biến thành những chiếc loa phát thanh dã chiến. Tiếng reo vui, tiếng hô khẩu hiệu vang lên mạnh mẽ, yêu cầu đối phương phải thực hiện hiệp định: "Trao trả tù chính trị, trao trả tù binh".
Sau khi nghỉ hưu, bà vẫn tận tâm cống hiến với vai trò Chủ tịch Quỹ học bổng Vừ A Dính, Chủ nhiệm CLB Vì Trường Sa - Hoàng Sa thân yêu, để kết nối cộng đồng chăm lo cho các con em đồng bào khó khăn ở biên giới, hải đảo. Những ngón tay năm xưa đã mất vân tay để giữ lại "căn cước" của người cộng sản, hôm nay lại tiếp tục góp phần dựng xây đất nước. Câu chuyện của bà Trương Mỹ Hoa là bài học lịch sử sống động, nhắc nhở chúng ta rằng: để biến "địa ngục trần gian" năm xưa thành nơi hòa bình hôm nay, biết bao máu xương và nước mắt đã đổ xuống.
Mỗi lần về thăm lại chiến trường xưa, thăm lại những đồng đội đã ngã xuống tại nghĩa trang Hàng Dương, bà luôn nhắc nhở thế hệ trẻ về cái giá của hòa bình. Giọng bà chùng xuống đầy xúc động: "Chúng ta giành được thắng lợi, nhưng thắng lợi ấy phải đánh đổi rất lớn bằng sự hy sinh của cả dân tộc, trong đó có sự hy sinh của những người tù. Ngay cả khi Hiệp định Paris được ký kết, nhưng trong nhà lao thì máu vẫn còn đổ. Ở những trại giam của nam vẫn có những đồng chí ra đi, không kịp nhìn thấy giây phút của hòa bình".
Nhớ về những đồng đội đang nằm ở nghĩa trang Hàng Dương, nguyên Phó chủ tịch nước rưng rưng chia sẻ: "Khi về đây, tôi thấy Côn Đảo ngày một phát triển, đó cũng là mong muốn của thế hệ chúng tôi, phải làm sao biến địa ngục trần gian năm xưa thành thiên đường hạ giới".



