"Địa ngục trần gian" dành cho những đứa trẻ yêu nước

Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt (tên chính thức là Trung tâm Giáo huấn thiếu nhi Đà Lạt) tọa lạc tại số 9A đường Hồ Xuân Hương, phường 9, thành phố Đà Lạt. Đây là một "địa chỉ đỏ" mang giá trị lịch sử đặc biệt, nơi lưu giữ những ký ức đau thương nhưng vô cùng hào hùng về lòng yêu nước, ý chí kiên trung của thế hệ trẻ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.

Nơi đây được ví như "Địa ngục trần gian" dành cho những đứa trẻ yêu nước. Đầu năm 1971 trên một ngọn đồi biệt lập dưới vỏ bọc là một "trung tâm giáo huấn", nơi đây thực chất là nhà tù giam giữ đặc biệt, cách ly hơn 600 thiếu niên yêu nước (từ 12 đến 17 tuổi) bị bắt từ khắp các nhà tù miền Nam. Kẻ địch kỳ vọng dùng sự khắc nghiệt, đòn roi và các hình thức tẩy não để khuất phục ý chí, biến những thiếu niên này thành công cụ hoặc làm suy yếu tinh thần cách mạng từ trong trứng nước.

Dù tuổi đời còn rất trẻ và phải đối mặt với muôn vàn hình thức tra tấn tàn khốc, các chiến sĩ nhỏ tuổi tại đây chưa bao giờ khuất phục. Họ biến nhà lao thành một trận tuyến đấu tranh kiên cường. Các thiếu niên đã nhiều lần tuyệt thực, tổ chức chống giặc mổ bụng phản đối, giật cờ hay làm chủ nhà lao trong các cuộc nổi dậy lớn (tiêu biểu là cao trào đấu tranh đầu năm 1973). Nơi đây cũng là "lớp học cách mạng" đặc biệt, nơi các thiếu niên truyền cho nhau chữ viết, lời ca tiếng hát, ý chí kiên định và tình yêu đất nước sâu sắc. Nhờ sự đấu tranh bền bỉ từ bên trong kết hợp với áp lực của công luận trong nước và quốc tế, đến giữa năm 1973, nhà lao này buộc phải giải tán.

Ngày nay nhằm tri ân và ghi nhận sự hy sinh, đóng góp của thế hệ trẻ, năm 2009, Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt đã được Nhà nước xếp hạng là Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Tập thể cựu tù nơi đây cũng vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân.

SƯU TẦM