Điểm Tựa Sài Gòn Và 9 Phút Làm Nên Lịch Sử

Sài Gòn những năm 1960 là một đô thị phồn hoa nhưng ngột ngạt dưới bóng giày đinh của quân viễn chinh Mỹ. Giữa lòng thành phố ấy, có những người trẻ mang trái tim bùng cháy lý tưởng tự do, sẵn sàng đánh đổi hạnh phúc lứa đôi mới chớm để đổi lấy độc lập cho quê hương. Nguyễn Văn Trỗi chính là biểu tượng rực rỡ nhất cho tinh thần dũng cảm vô song ấy của thanh niên đô thị miền Nam. Câu chuyện về chín phút cuối cùng của anh trên pháp trường Khám Chí Hòa ngày 15 tháng 10 năm 1964 đã được thế hệ trẻ hôm nay kể lại bằng tất cả niềm tự hào và sự xúc động nghẹn ngào.

Nguyễn Văn Trỗi quê ở Quảng Nam, vào Sài Gòn làm thợ điện tại nhà máy điện Chợ Quán. Anh tham gia biệt động thành khi tuổi đời còn rất trẻ và vừa mới lập gia đình với người vợ trẻ Phan Thị Quyên được vỏn vẹn hơn mười ngày. Khi nghe tin Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sang Nam Việt Nam để vạch mưu đồ tăng cường chiến tranh, Nguyễn Văn Trỗi đã tình nguyện nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý – con đường độc đạo mà phái đoàn Mỹ sẽ đi qua. Kế hoạch không may bị bại lộ, anh bị địch bắt giữ.

Suốt nhiều tháng trời trong lao tù, kẻ thù đã dùng mọi ngón đòn tra tấn dã man nhất, từ giật điện, đóng đinh vào tay đến dụ dỗ bằng tiền tài, danh vọng nhưng đều thất bại trước ý chí sắt đá của người thợ điện trẻ. Không khuất phục được anh, chính quyền tay sai quyết định đưa anh ra xử bắn công khai tại vườn bàng sau Khám Chí Hòa hòng răn đe phong trào yêu nước của nhân dân Sài Gòn. Nhưng chúng đã lầm. Chúng muốn biến pháp trường thành nơi gieo rắc nỗi sợ hãi, còn Nguyễn Văn Trỗi lại biến nó thành thánh đường của lòng yêu nước và là nơi tuyên án tội ác của kẻ thù.

Buổi sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi bước ra pháp trường với một tư thế vô cùng hiên ngang. Anh không hề tỏ ra run sợ hay bi lụy. Khi kẻ thù định bịt mắt anh bằng chiếc băng đen, anh gạt phắt đi và nói lớn: "Không, phải để tôi nhìn mảnh đất thân yêu của tôi!". Ánh mắt anh sáng quắc, nhìn thẳng vào họng súng của những tay súng đao phủ. Anh muốn đối diện với cái chết bằng tâm thế của một người chiến thắng, một người chủ thực sự của đất nước này.

Trong chín phút ngắn ngủi trước khi loạt đạn tàn nhẫn vang lên, Nguyễn Văn Trỗi đã liên tục hô vang những lời đanh thép: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!". Những tiếng hô rền vang như sấm dậy, xuyên qua vách tường nhà lao, làm run sợ những kẻ cầm súng. Đến phát đạn cuối cùng, anh vẫn cố rướn người lên, hô to tên của vị lãnh tụ kính yêu và tên của Tổ quốc trước khi ngã xuống. Anh hy sinh ở tuổi 24, độ tuổi rực rỡ nhất của đời người.

Người trẻ ngày nay nhìn về Nguyễn Văn Trỗi không chỉ là nhìn về một tượng đài anh hùng xa xôi, mà là nhìn về một tấm gương sống đầy nhiệt huyết. Anh Trỗi đã chọn hy sinh hạnh phúc cá nhân, chọn đối mặt với cái chết vì anh hiểu rằng "còn giặc Mỹ thì không ai có hạnh phúc được". Trong thời đại công nghệ số và hội nhập ngày nay, câu chuyện của Nguyễn Văn Trỗi thức tỉnh người trẻ về giá trị của lòng tự tôn dân tộc, về việc sống sao cho xứng đáng với những mét đất quê hương đã được thấm đẫm bằng máu của những người thanh niên dũng cảm như anh.