Điện Biên Phủ – Bản hùng ca của ý chí và nghệ thuật quân sự Việt Nam

Chiến dịch Điện Biên Phủ là trận quyết chiến chiến lược, là chiến dịch tiến công có quy mô lớn nhất của ta trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Chiến thắng lịch sử này đã giáng một đòn quyết định vào ý chí xâm lược của thực dân Pháp, làm xoay chuyển cục diện chiến tranh và khẳng định sự trưởng thành vượt bậc của các lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam. Điện Biên Phủ chính là đỉnh cao chói lọi của nghệ thuật quân sự Việt Nam, kết tinh sáng tạo trên cả ba lĩnh vực: chỉ đạo chiến lược, nghệ thuật chiến dịch và chiến thuật.

Về mặt chỉ đạo chiến lược, Điện Biên Phủ không phải là một chiến dịch độc lập mà nằm trong ý định chiến lược thống nhất của Bộ Chính trị và Tổng Quân ủy trong chiến cuộc Đông Xuân 1953–1954. Thấu suốt tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Địch tập trung quân cơ động để tạo nên sức mạnh...! Ta buộc chúng phải phân tán lực lượng thì sức mạnh đó không còn", ta đã chủ động mở các đòn tiến công vào những hướng hiểm yếu như Lai Châu, Trung - Hạ Lào, Bắc Tây Nguyên và Thượng Lào. Khi Kế hoạch Nava hoàn toàn bị đảo lộn và địch tập trung binh lực tinh nhuệ xây dựng tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, Bộ Chính trị đã hạ quyết tâm chiến lược táo bạo: Chuyển từ "tránh chỗ mạnh, đánh chỗ yếu" sang đánh thẳng vào tập đoàn cứ điểm kiên cố nhưng cô lập của địch, tạo bước ngoặt quyết định cho cuộc kháng chiến.

Trên lĩnh vực nghệ thuật chiến dịch, Điện Biên Phủ đánh dấu bước phát triển đỉnh cao của chiến dịch tiến công trận địa quy mô lớn. Với phương châm "đánh chắc, tiến chắc", bộ đội ta đã hình thành thế trận bao vây, đào hàng trăm kilômét chiến hào siết chặt và chia cắt từng cụm cứ điểm. Ta đã tập trung ưu thế binh, hỏa lực thực hành tác chiến hiệp đồng binh chủng, tiêu diệt từng bộ phận ngoại vi trước khi đánh vào phân khu trung tâm. Đặc biệt, cách đánh hiểm kết hợp giữa tiến công chính diện, thọc sâu với vây lấn, bắn tỉa và siết chặt vòng vây không phận đã triệt phá cầu hàng không tiếp tế, bóp nghẹt nguồn sống và đẩy quân địch vào trạng thái suy sụp hoàn toàn.

Về nghệ thuật chiến thuật, chiến dịch đã chứng kiến sự trưởng thành vượt bậc qua các trận công kiên quy mô đại đoàn như Him Lam, Độc Lập, đồi A1, đồi C1. Lần đầu tiên pháo binh lớn và pháo cao xạ được bố trí trong trận địa kiên cố để thực hành chi viện, chế áp hỏa lực địch cả ngày lẫn đêm. Cùng với đó là sự xuất hiện lần đầu của chiến thuật phòng ngự trận địa giúp ta giữ vững bàn đạp giằng co dài ngày. Đặc biệt, bộ đội ta đã sáng tạo ra chiến thuật "đánh lấn" – tiêu biểu như trận diệt cứ điểm 206 của Trung đoàn 36 – phát huy tối đa cách đánh nhỏ truyền thống: bám đất, bắn tỉa, tiêu hao từng ụ súng, khiến quân địch hoảng loạn như đối mặt với cái chết xuất hiện từ trong lòng đất.

Cùng với Bạch Đằng, Chi Lăng, Đống Đa, Chiến thắng Điện Biên Phủ đã trở thành "cây cột mốc bằng vàng" trong lịch sử dân tộc. Đây là thắng lợi của quyết tâm chiến lược sáng suốt và sự chủ động buộc địch phải đánh theo cách đánh do ta lựa chọn. Điểm tựa nghệ thuật quân sự tài tình ấy đã biến Điện Biên Phủ thành biểu tượng bất tử của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần tự cường Việt Nam.