Điện Biên Phủ - Những điều chưa có trong lịch sử chiến tranh

Trong lịch sử chiến tranh của thế giới chưa có một trận đánh nào mà số lượng người dân ra mặt trận đông đến như thế. Vùng núi rừng vùng Tây Bắc rộng lớn trên 20.000 km2 dân cư thưa thớt, chỉ có 8,5 người trên 1 km2. Nhưng cũng đã có hàng chục vạn dân công phục vụ cho Điện Biên Phủ.

Đội quân đông nhất gồm thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, được huy động từ hậu phương tới hàng chục vạn người và được tổ chức biên chế như quân đội. Tiểu đội, trung đội, đại đội, có phiên hiệu riêng và tên gọi riêng. Như đội quân xe đạp, đội quân sửa đường…, đặc biệt hơn cả là có “đội quân đóng cối xay”, là một đội quân rất kỳ lạ và cũng rất hy hữu.

Chỉ tính riêng đội quân xe đạp đã trên 20.000 người, chưa tính một lực lượng hùng hậu làm nhiệm vụ mở đường, vận tải vũ khí, lương thực theo 3 hướng từ biên giới phía Bắc về, từ Trung du, từ Khu 4 ngược lên, bằng đường bộ, đường sông.

Xe đạp thời điểm 1954 là một tài sản quý, nhưng người dân sẵn sàng mang phục vụ chiến dịch, gia cố thành chiếc xe thồ hàng, làm nhiệm vụ vận tải lương thực, vũ khí, đạn dược lên chiến trường Điện Biên Phủ.

Mỗi chiếc xe đạp thồ lúc đầu chở được 100kg lương thực. Sau đó cải tiến nâng dần lên chở 200-300kg, có một dân công người tỉnh Phú Thọ chở được 352kg.

Chiếc xe đạp thồ chở được số lượng gạo gấp 10 lần so với người gánh, trong khi đó suất ăn dọc đường chỉ tốn cho 1 người. Như vậy 1 người và 1 chiếc xe đạp bằng 100 dân công gánh gạo. Tính ra đội quân xe đạp thồ 20.000 người bằng 2 triệu dân công gánh, gùi, chưa nói khi quay vòng trở lại người ta còn có tốc độ nhanh hơn.