“Điện Biên Phủ trên không”
Cuối tháng 12 năm 1972, bầu trời Hà Nội và một số thành phố miền Bắc Việt Nam rung chuyển bởi tiếng động cơ gầm rú của những “pháo đài bay” B-52. Hoa Kỳ mở cuộc tập kích chiến lược bằng không quân quy mô lớn nhất trong chiến tranh Việt Nam, với mục tiêu buộc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phải nhượng bộ trên bàn đàm phán Paris. Cuộc đối đầu quyết liệt ấy đi vào lịch sử với tên gọi “Điện Biên Phủ trên không”.
Trong 12 ngày đêm (18–29/12/1972), hàng trăm lượt B-52 cùng máy bay chiến thuật ồ ạt ném bom Hà Nội, Hải Phòng và các mục tiêu trọng yếu. Bom rơi dày đặc, nhiều khu dân cư bị tàn phá, điện nước gián đoạn, bệnh viện, trường học phải sơ tán. Nhưng giữa mưa bom bão đạn, tinh thần của người dân và quân dân miền Bắc không hề khuất phục.
Lực lượng phòng không – không quân Việt Nam bước vào trận đánh sinh tử. Trên các trận địa tên lửa SAM-2, pháo cao xạ, ra-đa, bộ đội kiên trì bám trụ, tính toán từng đường bay, từng cao độ. Những đêm đông lạnh giá, khi còi báo động vang lên, cả thành phố xuống hầm trú ẩn; trên mặt đất, bộ đội căng mắt theo dõi màn hình ra-đa; trên bầu trời, các kíp chiến đấu bình tĩnh chờ thời cơ. Và rồi, những vệt lửa tên lửa xé toạc màn đêm, hướng thẳng vào đội hình B-52.
Kết quả khiến thế giới sửng sốt: nhiều máy bay B-52 bị bắn rơi, có chiếc rơi ngay tại chỗ, có chiếc bốc cháy giữa không trung. Những “pháo đài bay” từng được coi là bất khả xâm phạm đã bị đánh bại. Đặc biệt, đêm 26/12/1972 trở thành cao điểm ác liệt nhất, khi ta bắn rơi nhiều B-52 chỉ trong một đêm.
Sau 12 ngày đêm thất bại, Hoa Kỳ buộc phải chấm dứt ném bom miền Bắc và quay lại bàn đàm phán. Tháng 1 năm 1973, Hiệp định Paris được ký kết, mở đường cho việc chấm dứt chiến tranh, rút quân Mỹ khỏi Việt Nam.
“Điện Biên Phủ trên không” không chỉ là một chiến thắng quân sự, mà còn là chiến thắng của ý chí, trí tuệ và bản lĩnh của một dân tộc nhỏ trước sức mạnh công nghệ hiện đại. Cũng như Điện Biên Phủ năm 1954 trên mặt đất, chiến thắng trên bầu trời Hà Nội năm 1972 đã trở thành biểu tượng lịch sử, khẳng định khát vọng độc lập và hòa bình của Việt Nam.


