ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG: KHI "RỒNG LỬA" QUẬT NGÃ "PHÁO ĐÀI BAY"

Theo lời kể của ông Trần Đức Cảnh: 1. Canh bạc cuối cùng của Richard Nixon Tháng 12 năm 1972, hội nghị Paris bế tắc. Để gây áp lực tối đa lên bàn đàm phán, Tổng thống Mỹ Nixon đã tung ra "con bài tẩy" khủng khiếp nhất: Chiến dịch Linebacker II. Mỹ huy động hàng trăm máy bay chiến lược B-52 – được mệnh danh là "pháo đài bay", "siêu pháo đài bất khả xâm phạm" – để ném bom hủy diệt Hà Nội, Hải Phòng và các thành phố lớn ở miền Bắc. Mục tiêu của họ rất tàn nhẫn: "Đưa miền Bắc Việt Nam trở về thời kỳ đồ đá". Đêm 18/12/1972, bầu trời Hà Nội rung chuyển bởi những đợt bom rải thảm. B-52 không đi lẻ loi; chúng được hộ tống bởi hàng đàn máy bay tiêm kích và hệ thống nhiễu điện tử dày đặc khiến màn hình radar của ta chỉ còn là những dải trắng xóa.

Thế nhưng, người Mỹ đã lầm. Quân dân ta không hề run sợ giải mã "nhiễu": Những anh hùng radar của ta bằng kinh nghiệm và sự tập trung cao độ đã lọc được "tín hiệu thật" của B-52 trong rừng nhiễu. Vít cổ "ngáo ộp": Ngay đêm đầu tiên, "Rồng lửa" (tên lửa SAM-2) của ta đã quật ngã pháo đài bay B-52, rơi ngay tại ngoại thành Hà Nội, đập tan huyền thoại về sự "bất khả xâm phạm" của nó.

Trong 12 ngày đêm ấy, có những khoảnh khắc đau thương đến tột cùng. Đêm 26/12, bom Mỹ đã hủy diệt cả phố Khâm Thiên, khiến hàng trăm người thiệt mạng. Nhữngng đau thương không làm ta gục ngã, nó biến thành sức mạnh. Giữa đổ nát, tiếng súng phòng không của các cụ già, dân quân tự vệ vẫn vang lên đanh thép. Hà Nội những ngày ấy không ngủ, cả thành phố là một trận địa, vừa chiến đấu vừa sản xuất, vừa bình tĩnh tản cư.

Sau 12 ngày đêm (từ 18/12 đến 29/12), quân và dân ta đã bắn rơi 81 máy bay các loại, trong đó có tới 34 chiếc B-52. Đây là một tổn thất khủng khiếp mà không quân Mỹ chưa từng phải gánh chịu. "Con bài tẩy" của Nixon đã hoàn toàn phá sản. Sáng ngày 30/12/1972, Mỹ buộc phải tuyên bố ngừng ném bom phía Bắc vĩ tuyến 20 và đề nghị ngồi lại bàn đàm phán.
Trong trận chiến này, các phi công tiêm kích của ta như anh hùng Phạm Tuân đã lập kỳ tích khi lái MiG-21 hạ gục B-52. Các phi công Mỹ sau này thú nhận rằng họ đã bị sốc khi thấy những chiếc tên lửa SAM-2 của Việt Nam bay vút lên như những "que diêm cháy" khổng lồ giữa đêm tối, xé toạc bầu trời để tìm đến mục tiêu.