Điện súy Thượng tướng quân Phạm Ngũ Lão – Bậc Danh Tướng Xuất Thân Từ Đan Sọt

Trong hàng ngũ các tướng lĩnh kiệt xuất của nhà Trần, Phạm Ngũ Lão là một trường hợp vô cùng đặc biệt. Ông không mang dòng máu hoàng tộc, xuất thân từ một người nông dân nghèo khổ ở làng Phù Ủng (Hưng Yên), nhưng bằng tài năng và ý chí phi thường, ông đã vươn lên trở thành vị tướng giữ chức vụ quân sự cao nhất triều đình.

Mối duyên kỳ ngộ giữa ông và Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn đã trở thành một giai thoại bất hủ. Một ngày nọ, Phạm Ngũ Lão đang ngồi bên vệ đường đan sọt, tâm trí mải mê suy nghĩ về binh pháp, về vận mệnh đất nước đang bị giặc đe dọa. Đúng lúc đó, đoàn quân tùy tùng của Quốc công Tiết chế Trần Quốc Tuấn rầm rộ đi qua. Quân lính thét dẹp đường vang dội, nhưng Phạm Ngũ Lão vẫn ngồi im như pho tượng, không hề hay biết. Một người lính canh tức giận lấy giáo đâm vào đùi ông chảy máu lê láng, ông vẫn thản nhiên ngồi suy nghĩ, không hề nhúc nhích.

Trần Quốc Tuấn thấy lạ liền cho dừng kiệu lại hỏi chuyện. Khi nghe chàng trai nghèo giải thích vì mải suy nghĩ chuyện binh thư bách chiến nên không biết kiệu vương đi qua, lại chứng kiến vết thương sâu hoắm mà gương mặt ông không một chút biến sắc, Trần Quốc Tuấn biết mình đã gặp được một bậc kỳ tài. Ông lập tức đưa Phạm Ngũ Lão về phủ, dạy bảo thêm về binh pháp và gả con gái nuôi cho.

Không phụ lòng tin tưởng, Phạm Ngũ Lão nhanh chóng chứng tỏ thiên tài quân sự của mình trên chiến trường. Trong hai cuộc chiến chống quân Nguyên (1285 và 1288), ông chỉ huy các cánh quân tinh nhuệ đánh những trận ác liệt tại Vạn Kiếp, Tây Kết, tiêu diệt nhiều tướng giặc khét tiếng. Ông đánh trận trăm trận trăm thắng, quân giặc nghe danh "Tướng quân đan sọt" là run sợ. Không chỉ giỏi võ, ông còn là người văn võ song toàn, bài thơ Thuật hoài (Tỏ lòng) của ông là bản tuyên ngôn về chí nam nhi gánh vác giang sơn lẫm liệt nhất thời đại Đông A.