“DIỆP SÓC” – CÔ GÁI 15 TUỔI TRÊN CUNG ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN

Tháng 7 năm 1965.

Khi ấy, Nguyễn Thị Diệp mới 15 tuổi, đang là một nữ sinh Hà Nội. Nghe tiếng gọi của tuổi trẻ và đất nước, cô quyết định gác lại việc học để đăng ký tham gia thanh niên xung phong.

Nhưng khi đến nơi tuyển quân, Diệp biết mình chưa đủ tuổi. Các bạn cùng lớp nói rằng phải sinh năm 1950 mới đủ điều kiện, trong khi hồ sơ của cô lại không đáp ứng yêu cầu.

Không muốn bỏ cuộc, cô gái nhỏ đã liều lĩnh sửa năm sinh trong sổ hộ khẩu. Chưa hết, khi bước lên bàn cân, Diệp chỉ nặng 39kg, trong khi tiêu chuẩn là 40kg. Cô đã nghĩ ra cách bỏ một chùm chìa khóa vào túi để đủ cân nặng.

Cuối cùng, cô được tuyển.

Diệp giấu gia đình chuyện lên đường. Cô nói với bố mẹ rằng mình đi gặt lúa giúp dân, nhưng thực chất đã theo đơn vị hành quân về phía chiến trường. Ba ngày sau, khi gia đình phát hiện thì cô đã cùng đơn vị vào đến Thanh Hóa.

Những ngày đầu hành quân vô cùng gian khổ.

Đường rừng lầy lội, mưa lớn, bàn chân phồng rộp và chảy máu. Ba lô, tăng võng, quần áo và bao gạo đè nặng trên đôi vai của cô gái 15 tuổi.

Có những lúc kiệt sức, Diệp được các đồng đội thay nhau cõng đi.

Nhưng cô không bỏ cuộc.

Sau thời gian huấn luyện, Diệp được cử đi học kỹ thuật đường bộ. Trở về đơn vị, cô làm cán bộ kỹ thuật của Đại đội 427, trực tiếp tham gia lập kế hoạch thi công, mở đường, bạt núi, căng dây, đóng cọc và nghiệm thu các tuyến đường.

Mỗi ngày, khoảng 4 giờ sáng, cô đã có mặt trên mặt đường. Khi trời tối, mọi người đã nghỉ thì cô vẫn tiếp tục công việc kiểm tra, nghiệm thu và chuẩn bị cho ngày hôm sau.

Vóc dáng nhỏ bé nhưng nhanh nhẹn, tháo vát, Diệp được đồng đội yêu mến đặt cho biệt danh “Diệp sóc”.

Một lần, sau khi hoàn thành công việc, trời bất ngờ đổ mưa lớn. Con suối mà Diệp vừa đi qua lúc chiều nhanh chóng biến thành dòng nước lũ cuồn cuộn.

Cô cố tìm cách vượt qua nhưng nhiều lần suýt bị nước cuốn trôi.

Trong đêm tối giữa rừng Trường Sơn, Diệp phải men theo sườn núi để tìm nơi trú tạm.

Nhưng điều khiến bà nhớ mãi không chỉ là những trận mưa rừng hay những con suối dữ, mà là những người đồng đội đã ngã xuống bên cạnh mình.

Có lần, đơn vị đang di chuyển thì máy bay địch ném bom. Người bạn của Diệp là chị Tuấn bị bom làm đứt lìa chân. Trong dòng nước lũ, phần cơ thể của người đồng đội bị cuốn đi.

Không kịp suy nghĩ, Diệp lao theo dòng nước, tìm và đưa phần thi thể của người bạn trở lại.

Đó là một trong những ký ức đau đớn nhưng cũng thể hiện sâu sắc tình đồng đội của những người trẻ trên tuyến lửa Trường Sơn.

Những đêm ở trọng điểm, Diệp cùng đồng đội thức trắng để san lấp hố bom, chặt cây, lót đá, làm kè cho những đoàn xe tiếp tục tiến về phía trước.

Có những lúc bà bị sốt rét ác tính đến rụng tóc. Đồng đội lại đặt cho bà một biệt danh khác: “Diệp trọc”.

Nhưng bệnh tật không thể giữ chân cô gái trẻ.

Hết sốt, Diệp lại đội khăn xanh lên đầu, tiếp tục trèo đèo, lội suối, đo đường, căng dây, cắm cọc để bảo đảm công việc không bị chậm trễ.

Trên tuyến đường Trường Sơn, mỗi mét đường được mở là thêm một cơ hội để hàng hóa, vũ khí và bộ đội đến với chiến trường.

Vì vậy, những cô gái thanh niên xung phong như Diệp hiểu rằng công việc của mình dù không trực tiếp cầm súng chiến đấu vẫn góp một phần quan trọng vào cuộc kháng chiến.

Năm 1968, Diệp được về phép.

Sau những năm tháng xa nhà, cô háo hức trở về Hà Nội, được gặp lại bố mẹ, bạn bè và những con phố thân quen.

Nhưng những ngày ở nhà chưa được bao lâu, nỗi nhớ Trường Sơn, nhớ đồng đội lại thôi thúc cô.

Dù gia đình muốn cô ở lại, Diệp quyết định quay trở lại chiến trường.

Trên đường đưa gạo vào chiến trường, đoàn xe của bà gặp rất nhiều khó khăn. Có thời điểm đoàn xe phải mắc kẹt nhiều ngày vì bom từ trường. Khi tuyến đường vừa được thông, máy bay địch lại ném bom.

Đoàn xe 12 chiếc đi qua khu vực nguy hiểm nhưng cuối cùng chỉ còn 3 chiếc. Nhiều lái xe đã hy sinh.

Những ký ức ấy khiến bà Diệp nhiều năm sau vẫn không thể quên.

Tháng 5 năm 1969, Nguyễn Thị Diệp trở về Hà Nội cùng những thanh niên xung phong hoàn thành nhiệm vụ.

Năm ấy, cô gái “Diệp sóc” mới khoảng 20 tuổi.

Chiến tranh kết thúc, nhưng lý tưởng và tinh thần của tuổi trẻ năm xưa vẫn tiếp tục được bà gìn giữ. Bà học Trường Sư phạm Tiểu học Hà Nội và gắn bó nhiều năm với nghề giáo.

Bà từng là giáo viên, Bí thư Đoàn trường, Phó Hiệu trưởng và Hiệu trưởng. Sau này, bà tiếp tục tham gia công tác Hội Cựu Thanh niên xung phong Việt Nam, góp phần chăm lo đồng đội và gìn giữ ký ức về một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh cho Tổ quốc.

“Thời hoa lửa” không chỉ được làm nên bởi những trận đánh lớn, mà còn được viết bằng những câu chuyện rất đỗi bình dị của những người trẻ.

Đó là cô gái 15 tuổi Nguyễn Thị Diệp với đôi chân phồng rộp, chiếc ba lô nặng trĩu và vóc dáng nhỏ bé giữa đại ngàn Trường Sơn.

Đó là những đêm thức trắng san lấp hố bom.

Là những con đường được mở bằng mồ hôi, máu và tuổi thanh xuân.

Là tình đồng đội sâu nặng đến mức sẵn sàng lao mình vào dòng nước lũ để tìm lại phần thi thể của người bạn.

Hơn nửa thế kỷ đã đi qua, nhưng câu chuyện về “Diệp sóc” vẫn nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng:

Tuổi trẻ có thể đi qua, nhưng lý tưởng, lòng yêu nước và tinh thần cống hiến cho Tổ quốc sẽ còn mãi.