"Điệp viên hoàn hảo" mang vỏ bọc ký giả phương Tây

Phạm Xuân Ẩn (bí danh Hai Trung) là một hiện tượng độc nhất vô nhị trong lịch sử tình báo thế giới. Sau thời gian được tổ chức đưa sang Mỹ học ngành báo chí, ông trở về Sài Gòn và nhanh chóng trở thành phóng viên trụ cột cho các hãng thông tấn hàng đầu như Reuters, tạp chí Time, báo New York Herald Tribune. Bằng sự thông minh, uyên bác và tài giao tiếp khéo léo, ông thâm nhập sâu vào giới chóp bu của chính quyền Sài Gòn và giới quân sự Mỹ. Ông có mặt ở những nơi bàn luận cơ mật nhất, được các tướng lĩnh Mỹ và Việt Nam Cộng hòa xem như một chuyên gia phân tích chiến lược đáng tin cậy.

Với vỏ bọc một ký giả điềm đạm, ngày ngày dắt chó chăn cừu đi uống cà phê tại quán Givral, Phạm Xuân Ẩn đã thu thập toàn bộ những kế hoạch tối mật của Lầu Năm Góc.

• Chiến thuật "Chiến tranh đặc biệt": Ông là người đã gửi về bản tài liệu nguyên gốc các chiến thuật "trực thăng vận", "thiết xa vận", giúp quân giải phóng tìm ra cách hóa giải và làm nên chiến thắng Ấp Bắc chấn động (1963).

• Điệp báo chiến lược: Hàng trăm cuộn phim chứa các tài liệu chiến lược, các kế hoạch bình định, điều quân được ông chụp lại, bí mật chuyển qua lưới tình báo H63 (do nữ giao liên Nguyễn Thị Ba đảm nhận) gửi về trung ương. Độ chính xác của thông tin cao đến mức Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng thốt lên: "Ta đang ở trong phòng hành quân của Hoa Kỳ".

Hoạt động giữa sào huyệt địch ròng rã hơn 20 năm, Phạm Xuân Ẩn chưa từng bị nghi ngờ hay bị bắt. Sự vĩ đại của ông không chỉ nằm ở trí tuệ siêu việt mà còn ở tính nhân văn sâu sắc. Dù là một điệp viên cộng sản kiên trung, ông vẫn giữ trọn chữ tình, chữ nghĩa với những người bạn ở phía bên kia chiến tuyến (tiêu biểu là việc ông tìm cách cứu bác sĩ Trần Kim Tuyến – cựu trùm mật vụ Sài Gòn – di tản vào giờ chót ngày 30/4/1975). "Điệp viên hoàn hảo" Phạm Xuân Ẩn đã trở thành một biểu tượng huyền thoại, khiến ngay cả những đối thủ người Mỹ cũng phải nghiêng mình kính phục.