ĐIỆP VIÊN HOÀN HẢO – PHẠM XUÂN ẨN

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

THIẾU TƯỚNG, ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG ĐIỆP VIÊN HOÀN HẢO – PHẠM XUÂN ẨN

I. GIỚI THIỆU CHUNG

1. Người thực hiện:

Họ và tên: Nguyễn Thái Việt Thanh

Lớp: ĐHGDTH25G

Khoa: Giáo dục Tiểu học – Mầm non

Email: 0025411740@student.dthu.edu.vn

2. Nhân vật lịch sử:

- Tiểu sử:

+ Tên khai sinh: Phạm Văn Thành, bí danh Hai Trung

+ Nơi sinh: Biên Hòa, Đồng Nai

+ Sinh thần: 12/09/1927

+ Qua đời: 20/09/2006

+ Thời gian hoạt động: tham gia nhiều hoạt động tuyên truyền, biểu tình từ chống Pháp tới chống Mỹ từ năm 1945, bắt đầu hoạt động tình báo từ năm 1950, chính thức được kết nạp vào đảng năm 1953, nghỉ hưu năm 2002 nhưng vẫn đóng vai trò là cộng tác viên của tình báo Việt Nam.

+ Quân hàm: Thiếu tướng (1990)

+ Danh hiệu, huân chương: Danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang (15/01/1976), Huân chương Độc Lập hạng nhì; Huân chương Quân công hạng Ba; Huân chương Chiến thắng hạng Ba; Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng nhất; Huân chương Chiến công (1 hạng Nhất; 2 hạng Nhì; 1 hạng Ba); Huân chương Chiến sĩ Vẻ vang hạng Nhất, Nhì, Ba; Huy chương Quân kỳ Quyết thắng; Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng…

- Hoạt động tiêu biểu:

+ Năm 1945, Cách mạng tháng Tám nổ ra, ông bỏ học và tham gia tổ chức Thanh niên Tiền phong, sau đó tham gia học khóa huấn luyện của Việt Minh về công tác tuyên truyền.

+ Năm 1947, ông tham gia và tổ chức các cuộc biểu tình của học sinh sinh viên Sài Gòn, đầu tiên là chống Pháp rồi sau là chống Mỹ, tiêu biểu là tham gia vào phong trào Trần Văn Ơn.

+ Năm 1950, ông được Việt Minh giao nhiệm vụ tìm hiểu tình hình vận chuyển hàng hóa, khí tài quân sự và quân đội từ Pháp sang Việt Nam và từ Việt Nam về Pháp dưới danh nghĩa làm việc ở Sở Thuế quan Sài Gòn. Đây là những bước đầu hoạt động tình báo đầu tiên của ông.

+ Năm 1952, ông ra Chiến khu D và được Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch - Ủy viên Ủy ban Hành chánh Kháng chiến Nam Bộ trực tiếp giao nhiệm vụ tình báo chiến lược.

+ Năm 1953 tại rạch Cái Bát, Cà Mau trong rừng U Minh, dưới sự chủ tọa của đồng chí Lê Đức Thọ (lúc này đang là Phó Bí thư kiêm Trưởng ban Tổ chức Trung ương Cục miền Nam), Phạm Xuân Ẩn được chính thức kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

+ Năm 1954 – 1975, thâm nhập và hoạt động tình báo ngay trong lòng địch, đóng vai trò vô cùng quan trọng và to lớn, góp phần không hề nhỏ vào công cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc.

+ Ngày 15/01/1976, Phạm Xuân Ẩn được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”. Lúc này nhiều người mới biết ông là một tình báo viên thời chiến.

+ Tháng 8/1978, ông ra Hà Nội dự một khóa học tập chính trị dành cho cán bộ cao cấp trong vòng 10 tháng.

+ Năm 1990, Đại tá Phạm Xuân Ẩn được thăng cấp Thiếu tướng.

+ Năm 2002, ông về hưu, nhưng cho tới sáu tháng trước khi qua đời, Phạm Xuân Ẩn vẫn đóng vai trò như một cộng tác viên của tình báo Việt Nam. Ông tham gia vào việc bình luận và đánh giá các tài liệu của Tổng cục Tình báo (Tổng cục 2, trực thuộc Bộ Quốc phòng).

II. NỘI DUNG:

1. Phạm Xuân Ẩn, cái tên như cuộc đời:

Trong cuộc đấu tranh giành độc lập và thống nhất đất nước, ngoài những cống hiến của những người lính quả cảm ở chiến trường còn có sự đóng góp vô cùng quan trọng của một lực lượng đặc biệt, một lực lượng vô hình, ít được biết đến và có thể là không muốn bị biết đến đó chính là tình báo quân đội, họ là lực lượng thầm lặng hy sinh, cống hiến, không màng nguy hiểm, chui vào hàng cọp để bắt cọp con. Đây chính là lực lượng đóng vai trò vô cùng quan trọng, góp phần đem lại thắng lợi chung của cả dân tộc vào ngày 30/4/1975 lịch sử. Trong những nhà tình báo xuất sắc của quân đội ta, không thể không nhắc đến Thiếu tướng, Anh hùng lực lượng vũ trang Phạm Xuân Ẩn, "điệp viên hoàn hảo" mang bí số Z.21, ông chính là nhà tình báo thành công nhất trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Theo các con số công khai, trong quãng đời tình báo, Phạm Xuân Ẩn gửi về bên ta 498 tài liệu tối mật, có tài liệu gần như đúng với nguyên bản (đối chiếu khi đủ thời gian để giải mật). Đặc biệt là các tin tức tình báo tối quan trọng giúp Đảng ta sớm hình thành kế hoạch giải phóng miền Nam. Những tài liệu được gửi về đúng đến mức Bác Hồ từng nhận xét sau khi đọc báo cáo của ông Ẩn gửi về rằng:“ Bác đọc báo cáo mà cứ như đang ở ngay trung tâm New York vậy.”, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng từng nói rằng:“ Đọc báo cáo của Phạm Xuân Ẩn mà cứ như kiểu mình đang ở trong bộ tổng tham mưu của địch” đây có lẽ là minh chứng cho ta thấy khả năng tình báo của Ông Phạm Xuân Ẩn cao đến mức khó tin. Ngoài ra phương pháp “chụp trộm” của ông vô cùng đặc biệt, ông không chụp ảnh vì không an toàn, ông học thuộc tài liệu và viết lại. Ông Ẩn “ẩn” tốt đến mức mà sau ngày 30/04 lịch sử rất nhiều người thân thiết vẫn không biết ông chính là một điệp viên tình báo của Bắc Việt. Xin được nhắc lại lời của nhà báo Jean-Claude Pomonti (Báo Le Monde, Pháp): “Ông vừa là điệp viên vừa là nhà chiến lược... Ông có mạng lưới liên lạc sâu sát với người Mỹ và có khả năng phân tích tình huống xuất sắc”. Hãng thông tấn AP bình luận: “Trong lịch sử tình báo chiến tranh, ít ai thành công như Phạm Xuân Ẩn. Suốt 15 năm chiến tranh ở Đông Dương, ông bước đi giữa hai thế giới, vừa làm một nhân viên tình báo, vừa làm báo... Ông nổi tiếng về các nguồn tin của mình đến mức nhiều người Mỹ quen biết ông, tưởng ông làm việc cho CIA”. Ông Ẩn đã dựng xây cho mình một vỏ bọc hoàn hảo Hiểu biết rộng, có tài giao tiếp, lại có vẻ lãng tử, hào hoa của giới thượng lưu, Phạm Xuân Ẩn làm quen, chơi thân với nhiều tướng lĩnh, trùm an ninh mật vụ cả Mỹ và ngụy. Ngày 15/01/1976, Phạm Xuân Ẩn được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”. Lúc này nhiều người mới biết ông là một tình báo viên thời chiến.

2. Hai cuộc đời một lý tưởng:

Từ năm 1950, Phạm Xuân Ẩn bắt đầu nhiệm vụ tình báo đầu tiên của mình, khi ông vào làm việc ở Sở quan thuế Sài Gòn. Lúc này, ông được giao nhiệm vụ tìm hiểu tình hình vận chuyển hàng hóa, khí tài quân sự và quân đội từ Pháp sang Việt Nam và từ Việt Nam về Pháp. Đây là những bước hoạt động tình báo đầu tiên của ông, là một trong hàng trăm điệp báo viên được cài cắm và hoạt động tại miền Nam Việt Nam. Chính thức từ lúc này, Phạm Xuân Ẩn mang trên mình hai cuộc đời. Và cuộc đời nào cũng rất thật. Ông là con người bị xẻ làm đôi với lòng trung chính cao độ, một người sống trong sự giả dối, nhưng lại luôn nói sự thật. Chính vì điểm đặc biệt đó mà cuộc đời ông trở thành một trang tuấn kiệt trong lịch sử ngành tình báo của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ngay từ những năm 1950, khi mà thế giới chưa rõ tương lai của Đông Dương sẽ như thế nào, thậm chí người Pháp khi đó vẫn còn nghĩ rằng mình sẽ rất “ấm chỗ” ở Đông Dương thì Phạm Xuân Ẩn đã dự tính được việc Mỹ sẽ hất cẳng Pháp, đặt chân vào Việt Nam. Năm 1952, Phạm Xuân Ẩn được cấp trên lệnh ra chiến khu D để báo cáo tình hình. Ông vô cùng háo hức, cuối cùng cũng được vào chiến khu. Trước khi rời Sài Gòn, ông được lệnh không được bỏ công việc tại Sở thuế. Tại chiến khu, Ông được Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch - Ủy viên Ủy ban Hành chánh kháng chiến Nam Bộ, giao nhiệm vụ làm điệp viên trong cơ quan tình báo quân sự mới được thành lập, chịu trách nhiệm theo dõi sự bắt rễ của người Mỹ tại Việt Nam. Năm 1953, tại rạch Cát Bái, Cà Mau trong rừng U Minh, dưới sự chủ tọa của Lê Đức Thọ, Phó Bí thư kiêm Trưởng ban Tổ chức Trung ương Cục miền Nam, Phạm Xuân Ẩn chính thức được kết nạp vào Đảng. Khi trở lại Sài Gòn, vấn đề đầu tiên trên cương vị là một điệp viên, làm thế nào để tránh bị bắt đi quân dịch vào lực lượng thuộc địa của Pháp. Nhưng cuối cùng, năm 1954, Phạm Xuân Ẩn bị gọi nhập ngũ và được trưng dụng làm bí thư phòng Chiến tranh tâm lý trong Bộ Tổng hành dinh quân đội Liên hiệp Pháp. Nhưng tại đây, ông đã quen biết với Đại tá Edwward Laansdale, Trưởng phái bộ quân sự đặc biệt của Mỹ (SMM), trên thực tế là người chỉ huy CIA tại Đông Dương, cũng là Trưởng phái đoàn viện trợ quân sự Mỹ (US.MAAG) ở Sài Gòn. Chính điều này đã giúp ông có được những cơ sở thuận lợi cho việc hoạt động tình báo sau này. Năm 1955, theo đề nghị của phái bộ cố vấn quân sự Mỹ (lúc này đã chính thức thay Pháp đứng ra huấn luyện và xây dựng Quân lực Việt Nam Cộng hòa), Phạm Xuân Ẩn tham gia soạn thảo các tài liệu về tham mưu, tổ chức, tác chiến, huấn luyện, hậu cần cho quân đội. Đặc biệt, ông cũng tham gia thành lập bộ khung của 6 sư đoàn bộ binh đầu tiên của Quân lực Việt Nam Cộng hòa mà nòng cốt là sĩ quan, hạ sĩ quan và binh lính người Việt trong quân đội liên hiệp Pháp trước đây. Phạm Xuân Ẩn còn được giao nhiệm vụ hợp tác với Mỹ để chọn lựa những sĩ quan trẻ có triển vọng đưa sang Mỹ đào tạo. Trong số này có Nguyễn Văn Thiệu, sau này trở thành Tổng thống Việt Nam Cộng hòa. Trong công tác tình báo, để có thể đi khắp nơi và tiếp cận với những nhân vật có quyền lực nhất, tháng 10 năm 1957, theo sự chỉ đạo của đồng chí Mai Chí Thọ và đồng chí Trần Quốc Hương (Mười Hương, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Nội chính Trung ương), Phạm Xuân Ẩn qua Mỹ học ngành báo chí tại Quận Cam, California, trong hai năm 1957 - 1959, ông cũng là người Việt Nam đầu tiên được cử sang học báo chí tại quận Cam. Thời gian học ở Mỹ, ông còn có nhiệm vụ tìm hiểu về văn hóa Mỹ vì Đảng đã nhìn thấy sự dính líu sâu sắc của Mỹ đối với Việt Nam, muốn chiến thắng kẻ thù, việc đào tạo những người có điều kiện tiếp xúc như ông là rất cần thiết. Tháng 10 năm 1959, Phạm Xuân Ẩn về nước, nhờ những mối quan hệ, ông được Trần Kim Tuyến, giám đốc Sở Nghiên cứu Chính trị Văn hóa Xã hội (thực chất là cơ quan mật vụ trực thuộc Phủ Tổng thống), biệt phái sang làm việc tại Việt Tấn xã phụ trách những phóng viên ngoại quốc làm việc tại đây. Từ năm 1960 đến giữa năm 1964, ông làm cho Hãng thông tấn Reuters Từ năm 1966, ông làm việc cho tuần báo Time, ba năm sau (1969) thì được nhận vào làm chính thức, trở thành người Việt Nam chính thức, duy nhất của tạp chí Time trong suốt 11 năm, chứ không phải vai trò cộng tác viên địa phương. Ngoài ra, ông còn là cộng tác viên của các tờ báo khác như The Christian Science Monitor... Từ khi ở Mỹ về nước cho đến năm 1975, với vỏ bọc là phóng viên, nhờ quan hệ rộng với các sĩ quan cao cấp, các nhân viên tình báo, an ninh quân đội và người của CIA, Phạm Xuân Ẩn đã có được mọi nguồn tin tức quan trọng từ quân đội, cảnh sát và cơ quan tình báo. Ông là bạn của hầu hết những tướng lĩnh và nhà chính trị cốt cán ở miền Nam Việt Nam thời bấy giờ. Với kiến thức uyên bác, hiểu biết rộng, cương trực và tài năng giao tiếp, ngoại giao khác biệt, độc đáo theo kiểu lãng tử, hào hoa, ngang tàng, “chửi thề như bắp rang”, xuất hiện với phong cách thượng lưu, thừa hưởng văn hóa được đào tạo chính quy từ Mỹ, ông đã thâm nhập và là bạn tri kỷ với các tướng lĩnh, trùm an ninh mật vụ cả Mỹ và Sài Gòn, giới báo chí cũng như các chính khách chóp bu của chính quyền Sài Gòn để khai thác thông tin tuyệt mật mang tầm chiến lược cho cuộc cách mạng giải phóng miền Nam. Từ năm 1961 cho đến khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, những kế hoạch mang tính chiến lược của Mỹ đều được nhà tình báo Phạm Xuân Ẩn góp công phá tan, trong đó phải kể đến các bản kế hoạch cực kỳ quan trọng như Chiến lược chiến tranh đặc biệt, ấp chiến lược hay thậm chí là nguyên văn tài liệu Kế hoạch Staley - Taylor của Mỹ, Nhờ đó mà quân giải phóng có sự chuẩn bị tốt nhất để chống lại các chiến thuật, chiến lược của Mỹ. Ông chính là một trong những người có đóng góp rất lớn vào cuộc tổng tiến công Tết Mậu Thân năm 1968, những thông tin của ông góp phần lên kế hoạch tấn công những điểm trọng yếu nhất của Mỹ ở Sài Gòn. Bước sang giai đoạn 1972-1975, khi Trung ương Đảng còn cân nhắc sau những tổn thất nặng nề của cuộc tổng tiến công Mậu Thân 1968, thì Phạm Xuân Ẩn với những tin tức và tài phân tích, phán đoán của mình tin chắc thời cơ lật đổ chính quyền bù nhìn Sài Gòn đã điểm. Với uy tín của mình, điệp viên X6, bí danh hoạt động của ông, ông đã phân tích những dữ kiện mình có trong tay về nước Mỹ: chiến dịch Linebacker ném bom phá hoại miền Bắc không làm nhụt ý chí chiến thắng của dân tộc; Nixon sau đó mất chức; Henry Kissinger thua trên bàn đàm phán Paris trong cuộc đấu trí với Lê Đức Thọ; phong trào phản chiến đang lan rộng trên thế giới, Phạm Xuân Ẩn khẳng định rằng Mỹ sẽ không bao giờ đưa quân trở lại miền Nam Việt Nam, đây là lúc để kết thúc cuộc chiến. Những phân tích sắc sảo của ông đã củng cố thêm quyết tâm của Trung ương Đảng trong việc tiến hành chiến dịch Hồ Chi Minh nhằm giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Tháng 4 năm 1975, cuộc tổng tiến công và nổi dậy đã giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Phạm Xuân Ẩn là một trong những nhà báo chứng kiến sự kiện xe tăng của Quân đội Nhân dân Việt Nam húc đổ cổng Dinh Độc Lập. Đến thời điểm đó cũng như một vài tháng sau, các đồng nghiệp phóng viên và những người thuộc chính quyền cũ cũng như chính quyền mới vẫn chưa biết ông là một nhà tình báo phục vụ cách mạng.

3. Những câu chuyện xoay quanh nhà báo Phạm Xuân Ẩn:

Trả lời câu hỏi vì sao chọn nhà báo, ông nói cái căn cốt của nghề tình báo là tạo bình phong hợp pháp. Người Mỹ gọi tình báo là “lone wolf” (con sói đơn độc), tức bí mật tuyệt đối, cấp trên cũng chỉ rất ít người biết mình. Nếu chọn nghề bác sĩ chẳng hạn thì thuận lợi trong việc mở rộng quan hệ nhưng không có điều kiện tiếp xúc tài liệu, tin tức mật. Bình phong vừa là tấn công, vừa để phòng ngự. Mâu thuẫn là đấy. ông chơi chữ, “mâu” là thứ vũ khí cổ dùng để đâm; “thuẫn” là tấm lá chắn (còn gọi là “khiên”). Tức bình phong tốt vừa che chắn tốt, cũng vừa là vũ khí hoạt động. Cấp trên chọn cho ông nghề báo, “cổ điển” mà phù hợp, như đã nói về việc thu tin ở trên, quan trọng hơn, trong bình phong ấy, thuận cho việc “chuyển tin”. Nhà báo thì phải đi lấy tin, săn tin (báo), và “chuyển tin” (tình báo). Chuyển bằng cách nào ư? Ông kể: “Tôi nghiệm ra điều này, nghề nào cũng phải huy động cả con người mình ra làm mới thành công. Tôi nghiền thuốc là “sở đoản” nhưng phải tận dụng cái này. Ai cũng biết tôi chỉ hút 2/3 điếu. Mọi người tưởng tôi sang, không nghi ngờ gì. Kỳ thực, trong 1/3 điếu còn lại có “thư mật” trong đó. Đến chỗ “hộp thư mật” tôi “vứt tàn thuốc” đúng quy định... Là người, ai cũng sợ cô đơn. Tình báo càng sợ. Có con chó làm bạn, sẽ đỡ căng thẳng. Cái chính là sáng ra, trước giờ đến sở, dắt chó đi dạo, phì phèo điếu thuốc... Các anh biết đấy, hồi hộp nhất là lúc gửi “thư mật”. Không chỉ gửi đi kết quả, mình đánh cược cả mạng sống. Cũng là lúc dễ lộ nhất. “Quả tang” thì hết cãi... Có con chó làm bạn sẽ thêm sự vững vàng, yên tâm!”. Theo ông, sống chết với nhà báo là tin tức. Được tin phải phân tích rồi đăng báo, để ai cũng biết. Sống chết với tình báo là tin tình báo, tức phải có sự đánh giá, phân tích, tổng hợp, dự báo. Rồi “giấu nhẹm”, tìm cách chuyển đi. Không ai biết, trừ người nhận. Thế là công việc giống nhau nhưng mục đích khác nhau. Với ông, không làm nghề báo, không thành tình báo. Vì “quy trình” làm báo cũng chính là “quy trình” tình báo. Hẳn nhiên phải giỏi viết báo. “Nghề nào cũng vậy, khi giỏi nghề, qua cọ xát được mất, trải nghiệm thắng thua, sẽ tự tạo ra linh cảm, linh giác. Cả nghề báo và tình báo đều rất cần điều này-ông nói, mắt sáng lên, sôi nổi-Với nghề báo thì lại không thể “đơn thương độc mã” như tình báo mà phải có bạn có bè. Phải “túm năm tụm ba” để giao tiếp, trao đổi trong vui vẻ, hài hước, thân thiện. Một mình đi, một mình viết, kiến thức có hạn, bài báo sẽ không sinh động. Qua trao đổi, thấy thêm nhiều vấn đề mới để dùng. Vấn đề cứ “sáng” ra nhờ được phóng chiếu từ nhiều điểm nhìn mới. Muốn bầu bạn lâu dài, phải “có đi có lại”, tôi cho anh “tin” này, anh cho tôi “tin” kia... Mà phải là “tin” thật. Không được “xạo”, được “dóc”. “Một sự bất tín, vạn sự chẳng tin”... Ông kể thêm, từng được tướng Mỹ lấy máy bay chở đi “thị sát hiện trường”, thậm chí tiếp xúc những tài liệu mật... Phải thân nhau lắm thì mới có được sự ưu ái ấy! Ông như tự nói với mình: “Thầy tôi, ông Mười (tức đồng chí Trần Quốc Hương, bí danh Mười Hương, nguyên Trưởng ban Nội chính Trung ương) luôn dặn kỹ 3 điều: Phải lập trường tư tưởng vững; phải hiểu biết văn hóa; phải nghiệp vụ giỏi. Từ tôi và qua quan sát, thấy quá đúng. Đó là cái “kiềng ba chân” với bất cứ nhà báo nào. Tư tưởng, chính trị là cái nền móng. Nền móng chắc thì bão gió to mấy ngôi nhà cũng vững. Tình báo hay nhà báo, xét đến cùng, là một nhà chính trị ứng xử trực tiếp, tức thời với các vấn đề chính trị. Phải yêu Đảng, yêu nước, trách nhiệm cao thì sẽ có mọi ứng xử phù hợp với mọi hoàn cảnh, tốt cho nhiệm vụ. Hiểu biết văn hóa là điểm tựa. May tôi là người Việt, học báo Mỹ, viết báo về Việt Nam đăng báo Mỹ. Tự nhiên tôi phải hiểu biết cả văn hóa Mỹ và Việt. Cái hơn của tôi so với người khác là ở đấy. Mỗi con chữ trên mặt báo phải “nhảy nhót” mới mời gọi được ánh mắt người đọc. Muốn vậy, người viết phải sống sâu, hiểu kỹ chớ!”

III. KẾT LUẬN:

Không chỉ là là một điệp viên hoàn hảo mà hơn thế nữa, Phạm Xuân Ẩn là một nhân cách đặc biệt. Ông là một người trọng đạo lý, trung hậu, cực kỳ uy tín, uy tín trong cả việc làm báo cũng như trong cuộc đời điệp viên của mình. Những người từng cộng tác với Phạm Xuân Ẩn cho rằng ông phải cư xử như một người Việt Nam trong giai đọan bi thương của lịch sử đất nước mình, không thể nào làm khác hơn được. Là một người Việt Nam yêu nước chân chính, đảm nhận sứ mệnh vì dân tộc, sang Mỹ học tập để rồi về nước, bằng hoạt động của mình, buộc người Mỹ phải rút khỏi Việt Nam. Ông hy vọng rằng sau khi chiến tranh kết thúc, hai nước sẽ hòa giải hợp tác với nhau. Phạm Xuân Ẩn đã trở thành một nhà lãnh đạo trong sự nghiệp hòa giải giữa hai đất nước, để tiến tới bình thường hóa quan hệ Hoa Kỳ- Việt Nam và tiếp tục phát triển quan hệ đối tác chiến lược Hòa Kỳ- Việt Nam.

Cuộc đời có một không hai, một điệp viên huyền thoại, ông - không ai khác - chính là một nhà báo người yêu nước thuần khiết, yêu độc lập dân tộc, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, nhà báo Phạm Xuân Ẩn. Ông là niềm tự hào của ngành tình báo Việt Nam, còn thế giới đánh giá ông là một trong những điệp viên cừ khôi nhất của thế kỷ XX.

Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt và ông Mười Hương (Trần Quốc Hương, nguyên Bí thư Trung ương Đảng) hai ông cùng một lần nữa nhận định: “Chiến thắng rỡ ràng của chúng ta, ông Ẩn đã đóng góp một phần rất lớn bằng những tài liệu tối quan trọng, những phân tích chiến lược sắc bén, những dự báo quân sự, chính trị thiên tài”.

Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh, Tổng cục trưởng Tổng cục II không giấu được nỗi xúc động trong bài điếu văn của mình: “Thiếu tướng Phạm Xuân Ẩn là một trong số ít những ngôi sao sáng nhất của ngành tình báo. Nay ông đã về với tiền nhân, ngôi sao sáng đã trở về hội tụ cùng chòm sao sáng, chúng tôi không biết nói gì hơn ngoài sự tiếc thương…”.

Nhìn vào nét lớn của những bước phát triển kháng chiến ta sẽ thấy cuộc đời và sự nghiệp Phạm Xuân Ẩn đã trải qua tất cả các giai đoạn: từ thời chống Pháp (1945 - 1954) đến giai đoạn kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975) đầy những khó khăn, vất vả. Trong các cuộc chiến kéo dài đau thương và anh dũng ấy, Phạm Xuân Ẩn đã thực sự ẩn mình trong một vị trí chiến đấu lạ lùng và cam go, rất dễ bị bại lộ và hiểm nguy có thể ập đến bất cứ lúc nào. Tính chất “hai mặt” của công việc chính nghĩa cộng thêm tư chất một người Việt Nam khá điển hình, đã giúp ông sống thật với tất cả các mặt của cuộc đời đặc biệt mà ông phải đảm trách. Và Anh hùng Phạm Xuân Ẩn - một điệp viên chưa bao giờ bị bắt - người đã qua mặt tất cả những mật vụ giỏi nhất của chính quyền Sài Gòn và CIA đã sống một cuộc đời phi thường ấy trong vòng 23 năm giữa lòng địch!

Là một nhà tình báo Quân đội Nhân dân Việt Nam, cũng như các đồng đội của mình, ông đã dành những tinh túy, sức lực cao nhất để giúp cho sự nghiệp giải phòng miền Nam, thống nhất đất nước. Quan điểm của ông là bất cứ kẻ ngoại xâm nào, dù đó có là Trung Quốc, là Pháp, là Nhật trước kia, hay Mỹ sang xâm lăng Việt Nam thì đều phải bị quét sạch ra khỏi bờ cõi Việt Nam để mang lại độc lập, tự do cho dân tộc. Đó là tư tưởng yêu nước cực kỳ vĩ đại, tư tưởng mà thế hệ sau luôn phải ghi nhớ và noi theo.