Điệp viên ở sân bay Đà Nẵng
Năm 1967, sau khi đào tạo bí mật ở Đà Lạt, ông Nguyễn Văn Học trở thành điệp viên hoạt động ở sân bay Đà Nẵng. Trong một trận đánh, ông bị địch bắt, tra tấn rồi đày ra Nhà tù Phú Quốc.
Trong Nhà tù Phú Quốc, Nguyễn Văn Học là tổ trưởng “tổ tam tam” bí mật đấu tranh với địch. Ông Học kể: “Ở Nhà tù Phú Quốc, chúng tôi đấu tranh với địch đòi được đưa các chiến sĩ bị chết đi chôn. Nhờ đó, nhiều chiến sĩ ốm yếu, thoi thóp được bảo vệ, không bị chôn sống. Mặt khác, lợi dụng địch sơ hở, ta đưa tù nhân giả chết ra ngoài để trốn. Ta lấy trạm xá-nơi tập trung bệnh nhân để làm căn cứ liên lạc, truyền bá chủ trương đấu tranh đòi quyền lợi cho tù nhân. Có lần, tôi cùng Khu A2 tuyệt thực 10 ngày để đấu tranh. Địch phải cho tù nhân Khu A3 mang cháo sang cho Khu A2. Lợi dụng lúc đó, ta trao đổi thông tin và đấu tranh hiệu quả hơn. Phát hiện tôi tham gia lãnh đạo đấu tranh, địch dùng cực hình tra tấn, lấy kìm vặn sống 6 răng cửa (3 cái hàm trên, 3 cái hàm dưới) của tôi. Chúng còn dùng đuôi cá đuối đánh vào mông, vào hai bên sườn tôi thâm tím thành sẹo. Bây giờ, mỗi khi trái gió trở trời vẫn còn đau nhức. Chúng nhốt tôi vào thùng phuy rỗng, lấy búa gõ cho inh đầu váng óc; rồi nhốt vào chuồng cọp nằm ngửa nhìn mặt trời nhiều ngày đến lòa cả mắt. Chúng còn rắc vôi bột, nước ớt, nước xà phòng tưới vào mặt mũi, nhưng tôi không bị khuất phục, tỏ ra bình thản, khiến địch phải khiếp sợ. Năm 1973, tôi được trao trả tù binh. Ra tù, tôi chỉ nặng 27kg, mắt mờ hẳn, đến nay vẫn nhìn rất kém”...
Trở ra miền Bắc, ông Nguyễn Văn Học được đi điều trị và xuất ngũ về quê. Sau đó, ông lấy vợ và sinh sống ở huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc. Năm 1977, vợ chồng ông sinh được người con trai, đến nay, con trai ông đã lập gia đình, ông bà có 3 cháu nội. Ông được chứng nhận là thương binh hạng 2/4, hiện nay, vợ chồng ông sống điền viên, bình lặng tại ngôi nhà dưới chân núi Tam Đảo.



