Điều Bất Ngờ Trong Hòm Sách Và Lời Dặn Trị An Trăm Năm Sau Cho Hậu Thế

Một trong những câu chuyện huyền bí và thể hiện tầm nhìn sâu rộng nhất của Trạng Trình là chuyện chiếc hòm gỗ bí mật ông để lại trước khi qua đời. Tương truyền, trước khi trút hơi thở cuối cùng, Nguyễn Bỉnh Khiêm gọi các con cháu và học trò lại, giao cho một chiếc hòm gỗ khóa kín và dặn kỹ rằng không ai được phép mở ra, trừ khi sau này có người họ Nguyễn từ phương Nam ra hoặc đất nước gặp biến cố lớn liên quan đến dòng họ.

​Hơn một trăm năm sau, khi nhà Mạc đã suy tàn và quân Lê Trịnh chiếm lại vùng đất Hải Dương, một viên tướng của họ Trịnh khi kéo quân qua vùng Vĩnh Bảo đã tìm đến nhà hậu duệ của Trạng Trình. Muốn thử tài và tìm xem vị Trạng nguyên năm xưa có để lại bí kíp gì, viên tướng này đã ép gia tộc họ Nguyễn phải giao chiếc hòm gỗ ra. Khi chiếc hòm được mở trước sự chứng kiến của mọi người, bên trong không hề có vàng bạc hay sách bí truyền quân sự nào, mà chỉ có một bức thư nhỏ bằng giấy hồng điều.

​Trong thư, Trạng Trình viết những lời dự báo chính xác về sự xuất hiện của viên tướng này, đồng thời đưa ra lời khuyên nhủ về việc phải biết trân trọng nhân dân, không được đập phá đền chùa, không được quấy nhiễu dân lành thì mới giữ được binh quyền và tích đức cho con cháu. Viên tướng họ Trịnh đọc xong hoảng sợ, lập tức bái lạy trước bàn thờ Trạng Trình, ra lệnh cho quân sĩ không được xâm phạm làng xóm và rút quân đi. Câu chuyện này vừa khẳng định khả năng thấu thị tương lai của ông, vừa cho thấy tâm nguyện cuối cùng của ông vẫn luôn hướng về sự bình yên cho nhân dân.