Điểu Cải (Kòn Trô) – Anh hùng người Chơro miền Đông Nam Bộ

Chàng trai "Kòn Trô" của đại ngàn Mã Đà

Điểu Cải (tên thật là Điểu Văn Cải, sinh năm 1948) sinh ra trong một gia đình người Chơro nghèo khổ tại xã Túc Trưng, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai. Tuổi thơ của anh gắn liền với rừng già Mã Đà và những trận càn quét đẫm máu của quân Mỹ - ngụy. Chứng kiến cảnh dân làng bị dồn vào ấp chiến lược, trâu bò bị bắn phá, cha mẹ bị đánh đập, lòng căm thù giặc trong lòng chú bé Chơro sớm bùng cháy.

Năm 8 tuổi, Điểu Cải đã nhận làm nhiệm vụ liên lạc cho cán bộ cách mạng hoạt động bí mật. Với sự nhanh trí, nhỏ gọn và thông thuộc địa hình, anh thường giấu tài liệu vào các ống trúc hoặc giỏ gùi để qua mặt các đồn bót kiểm soát của địch. Các đồng chí cách mạng yêu mến gọi anh bằng cái tên thân thương: "Kòn Trô" (tiếng Chơro nghĩa là du kích trẻ con).

Năm 1965, khi mới 17 tuổi, Điểu Cải chính thức gia nhập đội du kích địa phương. Không có súng hiện đại, anh cùng đồng bào Chơro vót chông, làm bẫy đá, gài mìn tự chế để giữ làng.

Mưu trí, quả cảm và khí tiết trước họng súng kẻ thù

Trở thành Xã đội trưởng du kích xã Bình Hòa (huyện Định Quán), Điểu Cải nổi tiếng với lối đánh thông minh, ẩn hiện bất ngờ. Anh sáng tạo ra cách kết hợp giữa vũ khí thô sơ của người dân tộc thiểu số với vũ khí thu được của địch. Chiều nào quân Mỹ - ngụy càn quét vào làng, đêm đó Điểu Cải lại cùng đội du kích tập kích vào tận sào huyệt đồn bót, khiến địch ăn không ngon, ngủ không yên.

Trong một trận chống càn khốc liệt năm 1969 tại vùng căn cứ Định Quán, lực lượng ngụy quân được xe tăng và máy bay can thiệp hạm hỗ trợ đã bao vây chặt khu vực du kích bám trụ. Điểu Cải trực tiếp cầm súng bắn thu hút hỏa lực về phía mình để các đồng chí và bà con tản cư an toàn vào sâu trong rừng.

Sau khi bắn đến viên đạn cuối cùng và bị thương nặng ở chân, Điểu Cải sa vào tay giặc. Biết anh là chỉ huy du kích vùng Túc Trưng - Định Quán, địch dùng mọi thủ đoạn từ dụ dỗ, hứa hẹn chức quyền, tiền bạc đến những trò tra tra tấn dã man như chiết điện, đốt ngón tay, dùng dao xẻo thịt. Nhưng đáp lại kẻ thù chỉ là ánh mắt rực lửa và sự im lặng đanh thép của người con núi rừng miền Đông.

Không thể khuất phục được người chiến sĩ Chơro kiên trung, kẻ thù đã tàn nhẫn sát hại anh khi anh mới bước sang tuổi 21. Sự hy sinh của Điểu Cải đã trở thành ngọn lửa bùng cháy, thôi thúc đồng bào các dân tộc thiểu số miền Đông Nam Bộ đứng lên cầm súng bảo vệ quê hương cho đến ngày toàn thắng. Anh đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.