ĐIỀU GÌ KHIẾN CON NGƯỜI KHÔNG GỤC NGÃ (1)

Có những ngày ở chiến trường, tôi nghĩ rằng mình không thể chịu đựng thêm được nữa. Cơ thể rã rời vì đói, vì sốt rét. Tinh thần mệt mỏi vì mất mát, vì chứng kiến quá nhiều cái chết. Có lúc tôi tự hỏi: “Điều gì đang giữ mình đứng vững?”

Không phải ai trong chúng tôi cũng có sức khỏe tốt. Không phải ai cũng có tinh thần thép. Nhưng rất nhiều người vẫn không gục ngã.

Điều gì đã giữ họ lại?

Ban đầu, tôi nghĩ đó là lý tưởng. Quả thật, lý tưởng rất quan trọng. Nó giống như ngọn cờ dẫn đường, giúp con người biết mình đang đi vì điều gì. Nhưng chỉ lý tưởng thôi thì chưa đủ. Bởi khi đói khát kéo dài, khi cái chết cận kề từng giờ, lý tưởng nếu đứng một mình sẽ trở nên rất mong manh.

Thứ giữ con người không gục ngã, tôi nhận ra, chính là con người bên cạnh mình.

Là đồng đội ngủ chung hầm, chia nhau từng ngụm nước.
Là ánh mắt lo lắng khi thấy bạn bị thương.
Là bàn tay nắm chặt trong bóng tối, không cần nói gì nhưng đủ để biết: “Tôi còn ở đây.”

Con người không gục ngã vì họ không chiến đấu một mình.

Có những lúc tôi tưởng mình đã cạn sức. Nhưng chỉ cần nghĩ đến việc nếu mình bỏ vị trí, người bên cạnh sẽ phải gánh thay, tôi lại cố đứng lên. Không phải vì dũng cảm, mà vì không đành lòng.

Ngoài ra, còn một điều nữa: niềm tin vào ngày mai. Một ngày mai rất giản dị – được trở về, được sống như một con người bình thường, được nhìn thấy quê nhà. Niềm tin ấy có lúc mờ nhạt, nhưng chưa bao giờ tắt hẳn.

Chiến tranh cố gắng bẻ gãy con người bằng sợ hãi và tuyệt vọng. Nhưng khi con người còn biết thương nhau, còn biết tin vào một điều gì đó phía trước, họ vẫn có thể đứng vững.

Sau chiến tranh, tôi mang theo nhiều vết thương. Nhưng tôi cũng mang theo câu trả lời cho chính mình:
Con người không gục ngã vì họ mạnh mẽ hơn cái chết,
mà vì họ không muốn để người khác gục ngã thay mình.