ĐIẾU THUỐC CỦA MỘT THỜI GIAN KHÓ

ĐIẾU THUỐC CỦA MỘT THỜI GIAN KHÓ

Chẩu Văn Sào vẫn nhớ một điếu thuốc.

Không phải vì đó là loại thuốc đặc biệt, mà bởi trong những năm tháng làm dân công hỏa tuyến, một điếu thuốc lá đã là thứ đồ xa xỉ.

Ngày ấy, công việc của họ là mở đường.

Từ sáng sớm, mọi người đã có mặt trên đoạn đường được giao. Người cuốc đất, người xúc đất, người san nền, người gánh đá. Công việc nặng nhọc cứ nối tiếp từ ngày này sang ngày khác.

Bàn tay chai lên.

Vai đau nhức.

Quần áo lúc nào cũng phủ đầy bụi đất.

Nhưng mọi người vẫn động viên nhau cố gắng để con đường sớm thông, những chuyến xe tiếp viện có thể đi về phía trước.

Có những buổi chiều, sau khi công việc tạm dừng, mọi người ngồi lại bên nhau.

Một hôm, một người trong đội lấy từ túi áo ra một điếu thuốc.

Cả nhóm nhìn theo.

Không ai nói gì.

Điếu thuốc ấy được giữ rất cẩn thận, như một món đồ quý.

Người có thuốc châm lửa, rít một hơi rồi đưa cho người bên cạnh.

Một người.

Rồi người thứ hai.

Người thứ ba.

Điếu thuốc cứ thế chuyền qua những bàn tay đã chai sần vì cuốc đất.

Đến lượt Chẩu Văn Sào, ông cầm điếu thuốc, hút một hơi thật nhẹ rồi đưa lại cho người bên cạnh.

Chỉ một hơi thuốc.

Nhưng sau cả một ngày lao động mệt nhọc, nó khiến người ta thấy dễ chịu lạ thường.

Điều đáng nhớ hơn cả là không ai giữ điếu thuốc cho riêng mình.

Có được một điếu thuốc, mọi người cùng chia sẻ.

Sào nhớ những câu chuyện bên điếu thuốc ấy.

Có người kể chuyện quê nhà.

Có người nhắc đến cha mẹ.

Có người nói về ngày trở về.

Có người chỉ ngồi im, nhìn khói thuốc bay lên giữa buổi chiều.

Những câu chuyện chẳng có gì lớn lao.

Nhưng chính những khoảnh khắc ấy khiến những người cùng làm đường trở nên gần gũi.

Họ cùng chịu nắng.

Cùng chịu mưa.

Cùng cuốc từng nhát đất.

Và cùng chia nhau những niềm vui rất nhỏ.

Một điếu thuốc cũng đủ để mọi người ngồi lại với nhau sau một ngày dài.

Có lần, Sào hỏi một người đồng đội:

“Bao giờ về nhà, việc đầu tiên anh làm là gì?”

Người kia cười:

“Kiếm một bao thuốc thật ngon. Mỗi người một điếu, không phải chuyền nhau nữa.”

Mọi người cười.

Tiếng cười vang lên giữa núi rừng.

Ai cũng hiểu đó chỉ là một ước mong rất bình thường.

Nhưng trong những ngày tháng ấy, một ước mong bình thường cũng trở nên quý giá.

Nhiều năm đã qua.

Cuộc sống hôm nay đã khác.

Thuốc lá không còn là thứ khó kiếm như ngày trước.

Nhưng mỗi khi nhớ về thời dân công hỏa tuyến, Chẩu Văn Sào vẫn nhớ điếu thuốc năm ấy.

Ông không nhớ nó hiệu gì.

Không nhớ ai đã mang nó đến.

Chỉ nhớ rằng một điếu thuốc đã được chuyền qua rất nhiều bàn tay.

Và mỗi người chỉ hút một hơi.

Ông nói:

“Ngày ấy, thuốc lá là thứ xa xỉ. Nhưng có một điếu, anh em đều chia nhau.”

Có lẽ đó mới là điều còn lại trong ký ức.

Không phải điếu thuốc.

Mà là tình đồng đội của những con người từng cùng nhau mở đường, cùng nhau chịu gian khổ và cùng nhau đi qua một thời tuổi trẻ không thể nào quên.