ĐINH BỘ LĨNH
Nguyễn Thị Anh Thư
Sau khi Ngô Quyền mất năm 944, chính quyền trung ương của nhà Ngô dần suy yếu. Các thế lực địa phương nổi lên tranh giành quyền lực.
Đến giữa thế kỉ X, đất nước rơi vào tình trạng mà sử sách gọi là “Loạn 12 sứ quân”.
Mỗi sứ quân chiếm giữ một vùng, xây dựng lực lượng riêng và tranh giành địa bàn. Chính quyền trung ương không đủ sức kiểm soát toàn bộ đất nước.
Trong tình hình đó, Đinh Bộ Lĩnh nổi lên ở vùng Hoa Lư.
Đinh Bộ Lĩnh sinh ra tại vùng Hoa Lư, thuộc Ninh Bình ngày nay. Theo sử liệu và truyền thuyết dân gian, khi còn nhỏ, ông thường cùng những trẻ chăn trâu trong vùng tổ chức các trò chơi đánh trận. Các bạn chăn trâu tôn Đinh Bộ Lĩnh làm người chỉ huy.
Khi trưởng thành, ông theo Đinh Công Trứ, cha mình, tham gia các hoạt động quân sự ở địa phương. Sau khi Đinh Công Trứ mất, Đinh Bộ Lĩnh từng bước xây dựng lực lượng riêng.
Ông liên kết với các thế lực địa phương, trong đó có Trần Lãm ở vùng Bố Hải Khẩu. Sau khi Trần Lãm qua đời, lực lượng của ông được Đinh Bộ Lĩnh tiếp quản.
Từ căn cứ Hoa Lư, Đinh Bộ Lĩnh lần lượt tiến hành các cuộc chiến với các sứ quân khác.
Ông không chỉ dựa vào sức mạnh quân sự mà còn sử dụng biện pháp chiêu dụ, liên kết và thu phục những lực lượng đối lập.
Cuộc chiến kéo dài nhiều năm.
Đến khoảng năm 968, Đinh Bộ Lĩnh đã lần lượt đánh dẹp các sứ quân, chấm dứt tình trạng cát cứ và thống nhất đất nước.
Ông lên ngôi Hoàng đế, lấy hiệu Đinh Tiên Hoàng, đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt và chọn Hoa Lư làm kinh đô.
Đây là một bước ngoặt quan trọng.
Sau nhiều năm đất nước bị chia cắt bởi các thế lực địa phương, Đinh Bộ Lĩnh đã xây dựng lại một nhà nước quân chủ thống nhất, củng cố quyền lực trung ương và tổ chức lại quân đội.
Năm 979, Đinh Tiên Hoàng và con trai trưởng Đinh Liễn bị sát hại. Người con còn nhỏ là Đinh Toàn lên ngôi.
Trước nguy cơ quân Tống chuẩn bị xâm lược, triều đình giao quyền chỉ huy quân đội cho Lê Hoàn.
Năm 980, Lê Hoàn lên ngôi vua, mở đầu nhà Tiền Lê. Năm 981, ông lãnh đạo quân Đại Cồ Việt đánh bại quân Tống.



