Đinh Bộ Lĩnh - người có công giúp đỡ cách mạng trước năm 1945
Đinh Bộ Lĩnh (924–979), còn được biết đến với miếu hiệu Đinh Tiên Hoàng, là hoàng đế đầu tiên của nước Đại Cồ Việt, nhà nước phong kiến trung ương tập quyền đầu tiên trong lịch sử Việt Nam. Ông thống nhất đất nước sau “loạn 12 sứ quân”, đặt nền móng cho nền độc lập tự chủ bền vững của dân tộc sau hơn một thiên niên kỷ Bắc thuộc.
Đinh Bộ LĩnhĐinh Bộ Lĩnh (924–979), còn được biết đến với miếu hiệu Đinh Tiên Hoàng, là hoàng đế đầu tiên của nước Đại Cồ Việt, nhà nước phong kiến trung ương tập quyền đầu tiên trong lịch sử Việt Nam. Ông thống nhất đất nước sau “loạn 12 sứ quân”, đặt nền móng cho nền độc lập tự chủ bền vững của dân tộc sau hơn một thiên niên kỷ Bắc thuộc. Các mốc chínhSinh: Năm 924, thôn Kim Lự, châu Đại Hoàng (nay thuộc Ninh Bình).Lên ngôi: Năm 968, xưng hiệu Đại Thắng Minh Hoàng Đế, lập quốc hiệu Đại Cồ Việt.Kinh đô: Hoa Lư (Ninh Bình).Niên hiệu: Thái Bình (từ 970).Mất: Năm 979, bị ám sát tại cung đình Hoa Lư.Thời niên thiếu và khởi nghiệpSinh trong gia đình quan lại, cha là Đinh Công Trứ – thứ sử Hoan Châu, Đinh Bộ Lĩnh mồ côi cha từ nhỏ và lớn lên trong cảnh khó khăn. Truyền thuyết “cờ lau tập trận” ghi lại khí phách thủ lĩnh từ thuở niên thiếu. Khi triều Ngô suy yếu sau cái chết của Ngô Quyền, ông dựng căn cứ tại Hoa Lư, liên kết với sứ quân Trần Lãm, chiêu mộ hào kiệt, trở thành thế lực mạnh nhất vùng châu Đại Hoàng. Dẹp loạn 12 sứ quân và lập nướcTừ năm 965 đến 967, Đinh Bộ Lĩnh lần lượt hàng phục hoặc đánh bại các sứ quân cát cứ. Năm 968, ông lên ngôi hoàng đế, đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt, định đô ở Hoa Lư. Ông xưng “hoàng đế” thay vì “vương”, đúc tiền Thái Bình hưng bảo, đặt niên hiệu riêng — những biểu tượng khẳng định nền độc lập của quốc gia mới. Chính trị và đối ngoạiDưới triều Đinh, bộ máy nhà nước tập trung được thiết lập: đặt trăm quan, chia sáu quân, xây thành đắp lũy ở Hoa Lư. Đinh Tiên Hoàng cũng thực thi chính sách ngoại giao mềm dẻo với nhà Tống, duy trì hòa hiếu mà vẫn bảo toàn chủ quyền. Cái chết và di sảnNăm 979, ông cùng con trưởng Đinh Liễn bị ám sát; ngôi vua truyền cho Đinh Toàn, mở đường cho triều Tiền Lê sau đó. Đinh Bộ Lĩnh được tôn là người mở nền chính thống của quốc gia Đại Việt, vị anh hùng đã khởi dựng triều đại quân chủ độc lập đầu tiên trong lịch sử Việt Nam.



