ĐÌNH LÀNG ĐINH XÁ – XÃ NGUYỆT ĐỨC CHỨNG NHÂN LỊCH SỬ QUA CHIẾN TRANH
Đình làng Đinh Xá, xã Nguyệt Đức, không chỉ là nơi sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người dân trong làng, mà còn là chứng nhân lịch sử lặng lẽ ghi dấu những năm tháng chiến tranh đau thương mà hào hùng của quê hương.
Từ bao đời nay, đình làng Đinh Xá là trung tâm của đời sống tinh thần, nơi diễn ra các lễ hội truyền thống, nơi nhân dân gửi gắm niềm tin và ước vọng về cuộc sống bình yên, no ấm. Nhưng khi chiến tranh bùng nổ, ngôi đình cổ kính ấy đã bước vào một vai trò mới – chứng kiến và gánh chịu những mất mát, hy sinh của dân làng trong bom đạn chiến tranh.
Trong những năm kháng chiến, đình làng Đinh Xá từng là nơi hội họp bí mật, nơi che chở cho cán bộ cách mạng, nơi người dân gửi gắm lương thực, tài liệu phục vụ kháng chiến. Chính vì vậy, nơi đây đã trở thành mục tiêu đánh phá của kẻ thù. Những trận bom ác liệt đã trút xuống làng quê yên bình, làm đình làng bị hư hại nặng nề, nhiều mái ngói sập xuống, cột kèo cháy xém, dấu tích chiến tranh còn hằn sâu trên từng viên gạch, mảng tường.
Đau thương nhất là những ngày làng Đinh Xá hứng chịu bom đạn, nhiều người dân vô tội đã ngã xuống. Đình làng khi ấy không chỉ là nơi trú ẩn tạm thời, mà còn chứng kiến những giọt nước mắt tiễn đưa người thân, những lời thề căm thù giặc và quyết tâm giữ vững quê hương. Chính từ nơi đây, tinh thần đoàn kết, lòng yêu nước và ý chí kiên cường của nhân dân Đinh Xá đã được hun đúc mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Sau ngày đất nước hòa bình, đình làng Đinh Xá được nhân dân chung tay gìn giữ, trùng tu và bảo tồn. Dù mang trên mình dấu tích của thời gian và chiến tranh, ngôi đình vẫn sừng sững đứng đó như một nhân chứng sống, nhắc nhở các thế hệ hôm nay và mai sau về những hy sinh to lớn của cha ông.
Ngày nay, mỗi khi đứng trước đình làng Đinh Xá, người dân không chỉ tưởng nhớ quá khứ đau thương mà còn cảm nhận sâu sắc giá trị của hòa bình, độc lập. Đình làng không chỉ là di tích lịch sử, mà còn là biểu tượng của truyền thống yêu nước, tinh thần bất khuất và lòng tự hào của quê hương Nguyệt Đức.
