Đình Làng Trung Lương Trong Những Năm Tháng Khói Lửa (1)
Giữa sự phát triển mạnh mẽ của thành phố Đà Nẵng hôm nay, phường Hòa Xuân hiện lên như một vùng đất vừa hiện đại vừa giàu chiều sâu lịch sử. Những khu đô thị mới, những con đường rộng mở đang từng ngày thay đổi diện mạo quê hương, nhưng đâu đó trên mảnh đất này vẫn còn lưu giữ những dấu tích của một thời “hoa lửa” đầy gian lao mà hào hùng. Trong dòng chảy lịch sử ấy, Đình làng Trung Lương là một di tích tiêu biểu, gắn liền với truyền thống yêu nước và tinh thần bất khuất của người dân Hòa Xuân.
Từ bao đời nay, đình làng Trung Lương đã là trung tâm sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người dân địa phương. Ngôi đình mang vẻ đẹp cổ kính với mái ngói rêu phong, những cột gỗ lớn in dấu thời gian và khoảng sân rộng từng chứng kiến biết bao sinh hoạt cộng đồng của người dân làng quê xứ Quảng. Đối với người dân Hòa Xuân, đình làng không chỉ là nơi thờ Thành hoàng mà còn là biểu tượng của sự đoàn kết, gắn bó và cội nguồn quê hương.
Nhưng giá trị lớn nhất của đình làng Trung Lương chính là vai trò lịch sử trong những năm tháng chiến tranh. Khi đất nước chìm trong khói lửa, Hòa Xuân là vùng đất chịu nhiều bom đạn và sự càn quét ác liệt của kẻ thù. Dẫu cuộc sống khó khăn, hiểm nguy luôn cận kề, người dân nơi đây vẫn một lòng theo cách mạng, kiên cường bảo vệ quê hương.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đình làng Trung Lương từng là nơi hội họp bí mật của lực lượng cách mạng. Dưới mái đình ấy, nhiều kế hoạch hoạt động được triển khai, nhiều cán bộ được che chở an toàn giữa vòng vây địch. Người dân Hòa Xuân ngày ấy vừa lao động sản xuất, vừa âm thầm tiếp tế lương thực, thuốc men và nuôi giấu cán bộ. Có những người mẹ đào hầm bí mật ngay trong nhà để bảo vệ cách mạng; có những thanh niên tuổi đời còn rất trẻ đã lên đường chiến đấu rồi mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.
Bom đạn chiến tranh từng nhiều lần tàn phá quê hương Hòa Xuân. Những cánh đồng bị cày xới, những mái nhà cháy đỏ trong khói lửa, tiếng máy bay và tiếng súng trở thành nỗi ám ảnh của biết bao người dân. Thế nhưng càng trong gian khó, tinh thần yêu nước của người dân Hòa Xuân càng sáng ngời. Họ không khuất phục trước bạo lực, không rời bỏ quê hương mà vẫn kiên trì bám đất, bám làng để giữ gìn từng tấc đất quê hương.
Đình làng Trung Lương vì thế trở thành chứng nhân lặng lẽ của một thời kỳ lịch sử oanh liệt. Mỗi viên gạch, mỗi mái ngói nơi đây dường như vẫn còn lưu giữ hơi thở của những năm tháng chiến tranh gian khổ. Đó không chỉ là một công trình kiến trúc cổ mà còn là nơi lưu giữ ký ức hào hùng của người dân Hòa Xuân.
Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa. Hòa Xuân đang đổi thay từng ngày với những tuyến đường khang trang, trường học, bệnh viện và khu dân cư hiện đại. Nhưng giữa nhịp sống sôi động ấy, đình làng Trung Lương vẫn được người dân gìn giữ như một phần linh hồn quê hương. Mỗi dịp lễ hội truyền thống, con cháu trong làng lại tụ họp về đây để dâng hương tưởng nhớ tổ tiên và các thế hệ đi trước đã hy sinh vì độc lập dân tộc.
Đối với thế hệ trẻ hôm nay, những di tích lịch sử như đình làng Trung Lương là bài học quý giá về truyền thống yêu nước và lòng biết ơn. Nhìn lại những hy sinh của cha ông, chúng ta càng thêm trân trọng cuộc sống hòa bình hiện tại và có ý thức hơn trong việc giữ gìn, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
“Thời hoa lửa” đã đi qua nhưng tinh thần kiên cường của người dân Hòa Xuân vẫn còn mãi. Đình làng Trung Lương không chỉ là một di tích lịch sử mà còn là biểu tượng của lòng yêu nước, của ý chí bất khuất và niềm tự hào quê hương. Giữa dòng chảy hiện đại, ngôi đình ấy vẫn âm thầm nhắc nhở mỗi người con Hòa Xuân về cội nguồn và trách nhiệm tiếp nối truyền thống tốt đẹp của cha ông đi trước.



