ĐINH MÍT (AVO LOICH) – NGƯỜI CON CỦA BUÔN ĐÊ HEK NẰM LẠI NƠI CHIẾN TRƯỜNG

Trong ký ức của những năm tháng chiến tranh, có những người lính được nhắc đến bằng những chiến công lớn; cũng có những người chỉ còn lại một cái tên trong những trang hồ sơ liệt sĩ. Nhưng dù được kể nhiều hay ít, sự hy sinh của họ đều là một phần của lịch sử.

Đinh Mít, còn có tên Avo Loich, là một người con của Buôn Đê Hek, xã Ban, Đak Băt, Gia Lai.

Hồ sơ quân nhân cho biết Đinh Mít nhập ngũ vào tháng 12 năm 1962, thuộc C30, H8 Đắk Lắk. Cấp bậc của anh hiện chưa được xác định trong hồ sơ. Anh chiến đấu giữa những năm tháng mà Tây Nguyên là một trong những địa bàn chiến sự vô cùng ác liệt.

Ngày 11 tháng 11 năm 1969, tại Đức An, Đức Lập, người chiến sĩ Đinh Mít đã hy sinh trong chiến đấu.

Một dòng hồ sơ ngắn ngủi.

Một ngày tháng.

Một địa danh.

Nhưng phía sau những dòng chữ ấy là cả một cuộc đời.

Đinh Mít sinh ra và lớn lên giữa núi rừng Tây Nguyên. Hồ sơ còn lưu lại tên cha anh là Dch, với địa chỉ ghi “cùng quê”. Những thông tin về tuổi thơ, gia đình và những năm tháng trước khi nhập ngũ của anh hiện chưa được tìm thấy trong nguồn tư liệu công khai.

Chúng ta không biết ngày anh rời Buôn Đê Hek, gia đình đã tiễn anh như thế nào. Không biết người mẹ, người cha hay những người thân đã đứng ở đâu trong buổi chia tay ấy. Cũng không biết anh từng hứa điều gì với gia đình trước khi lên đường.

Nhưng chúng ta biết rằng từ tháng 12 năm 1962, người con của Buôn Đê Hek đã bước vào cuộc chiến.

Bảy năm sau, anh không trở về.

Ngày 11/11/1969, chiến trường Đức An – Đức Lập đã trở thành nơi ghi dấu sự hy sinh của Đinh Mít.

Nơi an táng ban đầu của anh được hồ sơ ghi là “Ở Sa Pa”. Đây là thông tin nguyên văn trong hồ sơ và cần được tiếp tục đối chiếu với hồ sơ gốc nếu sử dụng cho tài liệu chính thức.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.

Những người từng sống cùng thời với Đinh Mít có thể đã già đi, nhiều người có thể đã trở về với đất. Những cánh rừng từng chứng kiến bước chân người lính cũng đã thay đổi.

Nhưng tên anh vẫn còn đó.

Đinh Mít – Avo Loich.

Người con của Buôn Đê Hek.

Người chiến sĩ nhập ngũ tháng 12 năm 1962.

Người đã nằm lại tại Đức An, Đức Lập vào tháng 11 năm 1969.

Có lẽ câu chuyện về anh chưa thể kể hết. Bởi những tư liệu về cuộc đời anh hiện còn rất ít. Nhưng chính sự thiếu vắng ấy càng nhắc chúng ta về trách nhiệm tìm kiếm, xác minh và gìn giữ ký ức của những người đã hy sinh.

Để một ngày nào đó, khi một người thân, một người đồng đội hoặc một người cao tuổi trong Buôn Đê Hek nhớ lại câu chuyện về Đinh Mít, chúng ta có thể viết tiếp những trang còn dang dở.

Bởi lịch sử không chỉ được làm nên bởi những trận đánh lớn.

Lịch sử còn được làm nên bởi những con người bình dị đã trao tuổi trẻ của mình cho Tổ quốc.