Đình Mỹ Lương

CÂU CHUYỆN MỘT THỜI HOA LỬA Ở ĐÌNH MỸ LƯƠNG

(Bài dự thi một thời hoa lửa – đơn vị đoàn xã An Hữu)

Giữa vùng đất hiền hòa của xã An Hữu, bên dòng sông Cái Cối lặng lẽ trôi quanh năm, có một ngôi đình cổ đã sống cùng người dân hơn hai thế kỷ – Đình Mỹ Lương. Không chỉ là nơi hương khói, đình còn là chứng nhân cho những biến động lịch sử và đặc biệt là một thời “hoa lửa” đầy gian lao nhưng cũng thật kiên cường của quê hương.

Dấu tích xưa của một ngôi đình cổ Theo các tư liệu địa phương, vùng An Hữu (Mỹ Lương cũ) từ cuối thế kỷ XVIII đã có cư dân tụ hội. Khi làng hình thành, đình được dựng lên để thờ thần, thờ các bậc tiền hiền và làm nơi sinh hoạt cộng đồng. Tên “Đình Mỹ Lương” được ghi nhận rõ trong sổ bộ đất từ đầu thế kỷ XIX. Đến thời vua Thiệu Trị, đình được sắc phong, trở thành di tích quan trọng của làng. Trải qua bao thời kỳ, đình được trùng tu nhiều lần. Lần xây lớn nhất là vào năm 1926, với kết cấu ba gian, những cột gỗ lớn được ghép từng đoạn rất khéo léo. Đến năm 2014, đình được tu sửa lại, giữ nguyên kiến trúc truyền thống nhưng bền vững hơn để phục vụ sinh hoạt lễ hội của bà con. Cửa đình quay hướng Đông – hướng mặt trời mọc – nhìn thẳng ra dòng Cái Cối. Bước qua cổng là câu đối mộc mạc: “Ông cha thuở trước lo xây dựng – Con cháu ngày nay giữ mối giềng.” Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, ngôi đình rộng hơn 1.000 m² còn là nơi diễn ra các lễ hội truyền thống như Kỳ Yên, tưởng niệm 27/7, hát hồ quảng… gắn bó mật thiết với đời sống của nhiều thế hệ.

Một câu chuyện đặc biệt được giữ lại đến ngày nay: trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Đình Mỹ Lương từng là cơ sở cách mạng tin cậy. Người dân vẫn truyền nhau rằng ngay sau bàn thờ thần là một hầm bí mật, kín đáo đến mức địch có lục soát cũng khó lòng nhận ra. Trong những năm từ 1965 đến 1975, hầm này đã nhiều lần trở thành nơi ẩn náu của các đồng chí lãnh đạo địa phương mỗi khi địch càn quét. Bên trên là khói hương trầm, bên dưới là những cuộc họp chớp nhoáng, những kế hoạch bảo vệ dân làng, những quyết định làm nên sức mạnh của phong trào cách mạng.

Tôi được nghe chú Sáu Pual – người gắn bó với đình hơn chục năm qua: “hồi đó đình không chỉ là đình… mà là chỗ cứu mạng bao người. Mình giữ được cán bộ, giữ được phong trào, là nhờ đình che chở.” Những lời kể mộc mạc ấy khiến ta hiểu rằng, sau lớp bụi thời gian, từng góc đình, từng cột gỗ vẫn lưu giữ dấu vết của một thời kiên cường. Ngôi đình trong nhịp sống hôm nay chiến tranh đã lùi xa, nhưng câu chuyện về hầm bí mật, về những ngày bám trụ đầy hiểm nguy đã trở thành niềm tự hào của người dân Mỹ Lương.

Hằng ngày, chú Sáu Paul vẫn quét dọn, thắp hương, lau dọn bàn thờ,…như giữ lửa cho một ngôi đình đã hơn hai thế kỷ tuổi, giữ gìn những ký ức của cha ông.

Đình Mỹ Lương bây giờ vừa là di tích văn hóa, vừa là biểu tượng của sức sống cộng đồng. Những buổi lễ, những dịp tưởng niệm nhắc nhở thế hệ trẻ rằng tự do hôm nay được đánh đổi bằng sự hy sinh của biết bao người, để từ đó chúng ta càng thêm trân trọng truyền thống kiên cường, bất khuất của người dân An Hữu.

Câu chuyện về Đình Mỹ Lương không chỉ là câu chuyện của một di tích, mà là câu chuyện của cả một thời chiến đấu kiên cường, gắn bó và đoàn kết. Những hầm bí mật, những cán bộ trốn mình dưới bàn thờ, những người dân giữ vững tấm lòng son – tất cả đã tạo nên một trang sử đẹp cho quê hương. Ngày nay, trong dòng chảy hiện đại, thế hệ trẻ chúng tôi càng hiểu hơn lời dặn của cha anh: Giữ đình – là giữ luôn ký ức, giữ cội nguồn và giữ niềm tự hào của quê hương mình.