Đinh Núp
Đinh Núp (1914–1999), còn được biết đến với tên Sar, là người dân tộc Ba Na và là một trong những biểu tượng tiêu biểu của phong trào kháng chiến ở Tây Nguyên. Ông nổi tiếng với vai trò lãnh đạo đồng bào Ba Na và Ê Đê chống thực dân Pháp, đồng thời là nguyên mẫu của nhân vật chính trong tiểu thuyết Đất nước đứng lên, góp phần đưa hình tượng người chiến sĩ Tây Nguyên đến với đông đảo công chúng.
Dấu mốc tiêu biểu
Ông sinh tại làng Stơr (nay thuộc làng Stơr), thuộc vùng Tây Nguyên. Từ những năm 1930, ông đã vận động đồng bào tổ chức lực lượng tự vệ, xây dựng làng chiến đấu và sử dụng địa hình rừng núi cùng các vũ khí thô sơ như cung, nỏ, chông và bẫy để chống các cuộc càn quét của quân Pháp. Câu chuyện ông dùng nỏ bắn bị thương lính Pháp nhằm chứng minh rằng thực dân Pháp có thể bị đánh bại đã trở thành một giai thoại nổi tiếng gắn với tên tuổi của ông.
Sự nghiệp và đóng góp
Sau Hiệp định Genève, Đinh Núp tập kết ra miền Bắc, sau đó trở lại chiến trường Tây Nguyên để tiếp tục tham gia kháng chiến. Sau khi đất nước thống nhất, ông đảm nhiệm nhiều cương vị như Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc tỉnh Gia Lai – Kon Tum và là Đại biểu Quốc hội khóa VI. Năm 1955, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, đồng thời được trao nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Quân công hạng Ba và Huân chương Chiến công hạng Nhất.
Di sản văn hóa và lịch sử
Hình tượng Đinh Núp có ảnh hưởng sâu rộng trong văn học và ký ức lịch sử Việt Nam. Nhà văn Nguyên Ngọc đã lấy ông làm nguyên mẫu cho nhân vật trung tâm của Đất nước đứng lên, một tác phẩm tiêu biểu về cuộc kháng chiến ở Tây Nguyên. Tên ông cũng được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và khu lưu niệm, trong đó khu lưu niệm tại làng Stơr là nơi lưu giữ nhiều hiện vật và tư liệu về cuộc đời, sự nghiệp của ông.
