ĐINH QUANG ĐẠO: PHẤN TRẮNG GIỮA QUẦNG LỬA NINH BÌNH

Trong những năm 1965 - 1972, khi thị xã Ninh Bình bị máy bay Mỹ cày xới, giáo dục không dừng lại mà chỉ "lặn" vào lòng đất. Thầy Đinh Quang Đạo (sinh năm 1942, quê gốc Gia Viễn, Ninh Bình) là một trong những giáo viên trẻ thời bấy giờ đã biến những lớp học sơ tán thành những pháo đài tinh thần.

Nhiều người nghĩ lớp học sơ tán chỉ là việc di chuyển địa điểm. Thực tế khốc liệt hơn nhiều. Thầy Đạo và các học trò phải học trong những căn hầm chữ A, hầm kèo chật chội, thiếu ánh sáng.

Làm sao để giảng về một bài thơ hay một định lý toán học khi tiếng máy bay gầm rú trên đầu? Thầy Đạo có một "bí quyết": thầy luôn là người cuối cùng xuống hầm và là người đầu tiên bước lên sau tiếng súng lặng. Hình ảnh người thầy với chiếc áo sơ mi bạc màu nhưng cổ áo luôn phẳng phiu, đứng vững vàng giữa sân trường đầy mảnh bom là một "liều thuốc trấn an" cực mạnh cho các học trò nhỏ.

Thầy Đạo vừa phải soạn giáo án dưới ánh đèn dầu tù mù, vừa phải tham gia dân quân tự vệ, trực chiến tại các mâm pháo quanh núi Thúy. Có những ngày, ban đêm thầy cầm súng trực chiến, ban ngày thầy lại cầm phấn. Đôi bàn tay vừa mới đen nhẻm vì thuốc súng đã lại phải nắn nót từng nét chữ cho học sinh. Sự hy sinh ở đây không chỉ là tính mạng, mà là sự tận hiến đến kiệt cùng sức lực để đảm bảo rằng: Bom đạn có thể phá hủy trường học, nhưng không thể làm gián đoạn sự học của một thế hệ.

Sau chiến tranh, thầy Đạo tiếp tục gắn bó với ngành giáo dục Ninh Bình, kinh qua nhiều vị trí quản lý nhưng vẫn giữ nguyên cái chất mộc mạc của "thầy giáo sơ tán". Chiến tranh có thể lấy đi cơ sở vật chất, nhưng nếu giữ được "người thầy", chúng ta sẽ giữ được tương lai.