ĐINH THỊ MÁY - Người mẹ Hrê bám làng, nuôi giấu cán bộ ở Ba Tơ
Họ và tên: Đinh Thị Máy. Sinh năm: 1922. Dân tộc: Hrê. Quê quán, nơi cư trú: xã Ba Tô, vùng Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi. Nhóm nhân vật: Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Thân nhân liệt sĩ: chồng Phạm Văn Ép hy sinh năm 1972; con trai Đinh Văn Nếp hy sinh tháng 1/1975.
Ba Tơ là địa bàn miền núi có truyền thống cách mạng, nhưng trong kháng chiến chống Mỹ, các cơ sở phải đối phó với càn quét và truy bắt. Đồng bào Hrê vừa sản xuất trong điều kiện khó khăn, vừa bảo vệ cán bộ và duy trì liên lạc. Công việc nuôi giấu người hoạt động cách mạng có thể khiến cả gia đình bị đe dọa.
Mẹ Đinh Thị Máy sinh năm 1922, lớn lên trong cộng đồng Hrê tại Ba Tơ. Gia đình Mẹ tham gia phong trào địa phương. Chồng Mẹ, ông Phạm Văn Ép, là cơ sở cách mạng. Mẹ tham gia chuẩn bị thức ăn, nơi trú, quan sát tình hình và giúp cán bộ hoạt động an toàn. Những công việc ấy được thực hiện bằng sự kín đáo, bình tĩnh và hiểu biết sâu về địa bàn.
Năm 1972, ông Phạm Văn Ép bị đối phương sát hại. Tháng 1/1975, chỉ ít tháng trước ngày đất nước thống nhất, Mẹ tiếp tục nhận tin con trai Đinh Văn Nếp hy sinh. Hai mất mát diễn ra trong những năm cuối chiến tranh nhưng Mẹ vẫn giữ sự gắn bó với quê hương. Bài viết chính thống cũng ghi nhận Mẹ trực tiếp tham gia nuôi giấu cán bộ và hỗ trợ lực lượng cách mạng. Câu chuyện của Mẹ vì thế không chỉ là câu chuyện của một thân nhân liệt sĩ, mà còn là chân dung một phụ nữ dân tộc thiểu số chủ động góp sức vào cuộc kháng chiến.



