Đinh Thị Thu Hiệp – Cọc tiêu sống trên đèo Đá Đẽo

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

Đinh Thị Thu Hiệp – Cọc tiêu sống trên đèo Đá Đẽo

Có những người hùng không xuất hiện trong những trận đánh lớn. Họ đứng giữa những cung đường, giữa núi rừng và bom đạn, lặng lẽ làm một công việc tưởng như rất nhỏ: giữ cho con đường không bị đứt.

Trên tuyến đường Trường Sơn năm xưa, có một cô gái như thế.

Tên chị là Đinh Thị Thu Hiệp, người con của xã Xuân Hóa, huyện Minh Hóa, Quảng Bình. Năm 18 tuổi, chị tình nguyện gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong. Vì thân hình nhỏ bé, ban đầu nguyện vọng của chị không được chấp nhận. Nhưng cô gái trẻ ấy không bỏ cuộc. Chị đã viết đơn bằng máu để bày tỏ quyết tâm được lên đường. (Cuu Tnxp Vietnam)

Cuối cùng, nguyện vọng của chị được chấp nhận.

Thu Hiệp được phân công làm nhiệm vụ trên đèo Đá Đẽo, một trọng điểm trên tuyến đường 15A thuộc đường Trường Sơn. Trong những năm chiến tranh, nơi đây thường xuyên hứng chịu những đợt đánh phá nhằm cắt đứt tuyến đường chi viện vào miền Nam. (BÁO SÀI GÒN GIẢI PHÓNG)

Đèo Đá Đẽo khi ấy không giống con đèo bình yên mà chúng ta có thể nhìn thấy ngày nay.

Mỗi ngày, những người thanh niên xung phong phải bám đường, sửa đường và bảo đảm cho các đoàn xe tiếp tục hành trình. Chỉ cần tuyến đường bị ách tắc, những chuyến xe vận chuyển hàng hóa và lực lượng vào chiến trường sẽ bị ảnh hưởng.

Với Thu Hiệp, nhiệm vụ ấy trở thành một phần của tuổi trẻ.

Chị có vóc người nhỏ bé, chưa đầy 40 kg, nhưng nhiều lần phải mang những kiện hàng, thùng đạn nặng vượt qua những khu vực nguy hiểm để đưa tới nơi tập kết. Có những lúc bom đạn vừa dứt, chị và đồng đội lại lập tức trở lại mặt đường để khắc phục hậu quả. (BÁO SÀI GÒN GIẢI PHÓNG)

Có lần, một đoàn xe khoảng 150 chiếc vượt qua đèo. Khi đoàn xe vừa qua đỉnh, máy bay phát hiện và tiếp tục đánh phá. Thu Hiệp nhanh chóng hướng dẫn phần lớn đoàn xe vào vị trí an toàn. Sau đó, chị cùng đồng đội tìm cách cứu hàng hóa và những phương tiện gặp nạn. (BÁO SÀI GÒN GIẢI PHÓNG)

Nhưng câu chuyện nổi tiếng nhất về người nữ thanh niên xung phong ấy lại xảy ra tại một khúc cua trên đèo.

Cuối năm 1967, khu vực này thường xuyên xuất hiện những quả bom chưa phát nổ. Đường bị phong tỏa, xe cộ không thể đi qua. Cấp trên giao cho Thu Hiệp chốt giữ trọng điểm để bảo đảm thông đường.

Một ngày, một quả bom nằm ngay giữa đường.

Mọi người được yêu cầu tránh xa. Thu Hiệp nhận nhiệm vụ xử lý tình huống. Sau khi hoàn thành công việc, chị rời khỏi khu vực nguy hiểm nhưng vẫn bị sức ép làm tổn thương thính giác. (Dân Trí)

Có lẽ chính những khoảnh khắc ấy đã làm nên hình ảnh “cọc tiêu sống” Đinh Thị Thu Hiệp.

Trong một lần đoàn xe bị ách lại, chị đã đứng làm điểm dẫn đường để giúp đoàn xe vượt qua khu vực nguy hiểm. Một mình giữa cung đường đầy thử thách, chị trở thành dấu hiệu để những chiếc xe phía sau có thể tiếp tục hành trình. (Dân Trí)

Hình ảnh ấy về sau được đồng đội nhắc lại bằng một cái tên rất đặc biệt:

“Cọc tiêu sống trên đèo Đá Đẽo.”

Không phải bởi chị muốn trở thành anh hùng.

Chỉ đơn giản là khi con đường cần được thông, chị đứng ở đó.

Khi đồng đội cần người dẫn đường, chị bước lên.

Khi công việc chưa hoàn thành, chị ở lại.

Những năm tháng trên Trường Sơn đã trôi qua như thế.

Thu Hiệp không chỉ làm nhiệm vụ tại Đá Đẽo mà còn hoạt động ở nhiều trọng điểm khác trên các tuyến đường 15A và 12A của Quảng Bình. Bà có gần một thập kỷ gắn bó với công việc chiến đấu và phục vụ chiến đấu trên tuyến Trường Sơn. (Website Quảng Bình)

Ngày 7 tháng 6 năm 1972, những đóng góp và lòng dũng cảm của Đinh Thị Thu Hiệp được Nhà nước ghi nhận bằng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. (Website Quảng Bình)

Nhưng chiến tranh rồi cũng kết thúc.

Những đoàn xe không còn phải chạy giữa những trận đánh phá. Đèo Đá Đẽo dần trở lại màu xanh của núi rừng.

Còn người con gái năm nào đã trở về với cuộc sống đời thường.

Nhiều năm sau, khi kể lại những câu chuyện của thời tuổi trẻ, bà vẫn nhớ về đồng đội, về những năm tháng trên tuyến Trường Sơn và về tình cảm mà mọi người dành cho nhau giữa chiến trường. Những ký ức ấy trở thành một phần không thể tách rời trong cuộc đời bà. (Báo Quảng Trị)

Ngày nay, nếu đi qua đèo Đá Đẽo, thật khó hình dung nơi đây từng là một trong những trọng điểm ác liệt của tuyến đường Trường Sơn.

Rừng cây đã xanh trở lại.

Con đường đã rộng hơn.

Không còn những đoàn xe vội vã trong đêm.

Nhưng ở nơi ấy vẫn có một dấu tích nhắc chúng ta về những con người đã từng sống và chiến đấu tại đây.

Và trong câu chuyện ấy có một cô gái tên Đinh Thị Thu Hiệp.

Cô gái năm 18 tuổi từng viết đơn bằng máu để được lên đường.

Cô gái nhỏ bé từng bám trụ trên đèo Đá Đẽo.

Cô gái đã biến mình thành “cọc tiêu sống” để giữ cho những chuyến xe tiếp tục đi về phía trước.

Có thể hôm nay chúng ta không biết nhiều về bà như những nhân vật lịch sử nổi tiếng khác.

Nhưng lịch sử không chỉ được làm nên bởi những cái tên xuất hiện trên những trang sách lớn.

Lịch sử còn được làm nên từ những con người bình dị, ở những nơi rất xa, trong những công việc tưởng như âm thầm nhất.

Đinh Thị Thu Hiệp chính là một trong những người như thế.

Tuổi trẻ của bà đã đi qua giữa núi rừng Trường Sơn.

Và khi chiến tranh lùi lại phía sau, điều còn ở lại không chỉ là một danh hiệu Anh hùng.

Đó là một con đường.

Một con đường được giữ bằng mồ hôi, lòng can đảm và tuổi xuân của cả một thế hệ.

Để hôm nay, chúng ta có thể bước đi trên con đường hòa bình ấy mà không phải nghe tiếng bom đạn.

Đó có lẽ chính là ý nghĩa đẹp nhất của “thời hoa lửa”.