Bài viết

ĐINH THỊ VÂN - NỮ ANH HÙNG TÌNH BÁO KIÊN TRUNG

Ninh Bình30/09/2026Xã Vị Xuyên (Đoàn xã Vị Xuyên)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Câu Chuyện ĐINH THỊ VÂN - NỮ ANH HÙNG TÌNH BÁO KIÊN TRUNG • Một người phụ nữ mảnh khảnh, răng đen, ăn trầu, quanh năm mặc áo bà ba, không qua một lớp đào tạo nào về nghiệp vụ tình báo nhưng bà đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Bà cùng những tên tuổi đã trở thành huyền thoại như: Thiếu tướng Vũ Xuân Nhã, Thiếu tướng Phạm Xuân Ẩn, Đại tá Phạm Ngọc Thảo, Đại tá Lê Hữu Thúy... góp phần làm nên chiến thắng mùa xuân 30/4/1975, giành lại độc lập, thống nhất cho Tổ quốc. Đó chính là nữ tình báo, Anh hùng, Đại tá Đinh Thị Vân - một tấm gương đáng để các thế hệ hôm nay tự hào, học tập và noi theo. Trong lịch sử đấu tranh giành độc lập dân tộc, có những người chiến sĩ hoạt động thầm lặng, không xuất hiện trên chiến trường nổ súng nhưng lại lập nên những chiến công vô cùng quan trọng, đóng góp trực tiếp vào thắng lợi chung. Đinh Thị Vân (1916 – 1995) – nữ Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của ngành tình báo quốc phòng, chính là một người như thế. Bà sinh năm 1916 tại làng Đông An, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định trong một gia đình nho học có truyền thống yêu nước. Ngay từ khi còn trẻ, bà đã được anh trai giác ngộ tham gia hoạt động cách mạng, làm giao liên, bảo vệ cán bộ cách mạng và tham gia các tổ chức quần chúng giúp đỡ người nghèo. Năm 1946, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, bắt đầu con đường phục vụ cách mạng với tinh thần tận tụy, hy sinh. Năm 1954, sau Hiệp định Geneve chia cắt đất nước, bà được điều động về Cục Nghiên cứu Tổng Tham mưu, Bộ Quốc phòng, bắt đầu chặng đường hoạt động tình báo đầy nguy hiểm. Để hoàn thành nhiệm vụ quan trọng được giao, bà đã thực hiện một sự hy sinh lớn lao nhất trong cuộc đời riêng: bà chủ động đề nghị lãnh đạo cho chồng mình cưới vợ khác, để người đó có thể chăm sóc mẹ già yếu và gia đình nhà chồng, giúp bà yên tâm thực hiện nhiệm vụ bí mật ở miền Nam. Sự hy sinh này không chỉ cho thấy lòng trung thành với cách mạng mà còn thể hiện tình cảm sâu nặng của một người phụ nữ, khi phải gạt bỏ nỗi đau riêng vì dân tộc. Với bí danh Trần Thị Mỹ, bà vào Nam hoạt động dưới vỏ bọc “người đi buôn di cư”, gánh guốc bán rong khắp các chợ Sài Gòn như Bàn Cờ, An Đông. Để tạo vỏ bọc hoàn hảo cho hoạt động bí mật, cấp trên của bà thậm chí tung tin rộng rãi: “Đinh Thị Vân đã phản Đảng, bỏ nhiệm vụ chạy trốn vào Nam” và tuyên án tử hình vắng mặt. Tin tức này vừa đánh hoả mù cơ quan mật vụ địch, vừa giúp bà xây dựng được mạng lưới cơ sở tin cậy trong lòng kẻ thù. Nhờsự mưu trí, khéo léo, bà đã thu thập được hàng loạt thông tin quân sự, chính trị quan trọng, cung cấp kịp thời cho Trung ương, góp phần vào thắng lợi của nhiều chiến dịch lớn. Tháng 8 năm 1959, bà bị tên phản bội chỉ điểm, bị địch bắt và đưa đi tra tấn dã man. Chúng dùng đủ các thủ đoạn tàn bạo: đánh gãy ngón tay, dùng máy quay điện, treo ngược, giúi đầu xuống thùng nước, uy hiếp tinh thần. Ngay cả khi địch mang tin bà mẹ đã chết trong cuộc cải cách ruộng đất để làm bà mềm lòng, bà vẫn giữ vững khí tiết “Uy vũ bất năng khuất” của người đảng viên. Khi địch ép bà viết câu đả đảo cách mạng, bà đã đứng dậy chỉ vào mặt tên chủ sự mật vụ và hét: “Tổ sư cha cái thằng Ngô Đình Diệm tay sai nhà mày” trước khi bị đánh ngất. Sau này, khi bị giam ở nhà tù Lê Văn Duyệt, bà đã dùng ghim cài tóc khắc vào tường dòng chữ để lại lời trăn trối cho đồng đội: “Tôi là Trần Thị Mỹ, bị bắt ngày 19-8-1959, qua an ninh quân đội, trại Vân Đồn, trại Lê Văn Duyệt. Hôm nay quay về đây, tôi sẵn sàng chết ở đây". Cuối năm 1963, nhờ sự che chở của quần chúng và sự chuẩn bị kỹ lưỡng của tổ chức, bà được thả ra tù. Ngay sau khi tự do, bà lập tức kiểm tra lại mạng lưới tình báo, nối lại liên lạc với cấp trên và tiếp tục hoạt động, đổi vỏ bọc thành người buôn vải, bán hàng tạp hóa để thu thập thông tin. Đặc biệt, bà đã đóng vai trò quan trọng trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968 – chiến dịch làm thay đổi cục diện chiến tranh, khi bà trực tiếp chuẩn bị dẫn đường cho lực lượng từ miền Bắc vào nội đô Sài Gòn, cung cấp thông tin tuyệt đối chính xác giúp kế hoạch cách mạng giữ bí mật hoàn toàn. Sau năm 1975, bà tiếp tục công tác, giúp các cơ quan chức năng xác minh danh tính cho đồng đội hoạt động bí mật, quy tập người có công. Bà được thăng quân hàm Trung tá năm 1977 và thăng vượt cấp lên Đại tá năm 1990. Cuộc đời bà được Nhà nước vinh danh khi phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1970, danh hiệu cao quý nhất dành cho những người có công xuất sắc với cách mạng. Sau này, Nữ Đại tá tình báo giỏi nhất Việt Nam Đinh Thị Vân sống một cuộc đời bình dị, bà được bà con nhân dân ở địa phương ngưỡng mộ và yêu mến. Ngày 12/11/1995, bà Đinh Thị Vân từ trần tại Hà Nội, hưởng thọ 79 tuổi. Tên bà được đặt tên cho một đường phố tại phường Hạ Long, thành phố Nam Định và một con đường tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.để lại một tấm gương sáng về lòng yêu nước, sự kiên trung, ý chí và sự hy sinh thầm lặng. Đinh Thị Vân không trực tiếp cầm súng chiến đấu trên chiến trường, nhưng bằng sự mưu trí, dũng cảm và đức tính trung thành, bà đã lập nên những chiến công vô giá, góp phần làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Câu chuyện cuộc đời bà – người nữ anh hùng “bông hồng thép” – luôn là niềm tự hào, là tấm gương để các thế hệ sau noi theo, nhất là trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay. Bà là biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam “bông hồng thép" - vừa mềm mại, trinh trắng như hoa hồng, vừa vững chắc, kiên cường như thép để đối mặt với khó khăn, nguy hiểm. Cuộc đời giản dị, thanh bạch của bà sau năm 1975 cũng nhấn mạnh quan niệm về giá trị sống không nằm ở vật chất mà nằm ở sự cống hiến thầm lặng cho Tổ quốc. Ngày nay, khi đất nước đã hòa bình, tấm gương này nhắc nhở thế hệ trẻ trân trọng nền độc lập tự do mà các thế hệ đi trước đã đổ máu mới giành được, đồng thời truyền cảm hứng để các bạn cố gắng học tập, làm việc có trách nhiệm, đóng góp cho sự phát triển của đất nước.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
ĐINH THỊ VÂN - NỮ ANH HÙNG TÌNH BÁO KIÊN TRUNG | Câu chuyện thời hoa lửa