Đinh Thị Vân: Nữ Đại tá lập lưới tình báo giữa lòng Sài Gòn (1916 - 1995)
Lịch sử tình báo Việt Nam không chỉ tự hào về những nam điệp viên xuất chúng mà còn ghi dấu ấn đậm nét của một người phụ nữ thép: Nữ Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đinh Thị Vân. Sinh ra trong một gia đình Nho học yêu nước tại Hải Hậu, Nam Định, bà sớm tham gia cách mạng và được đích thân Đại tướng Võ Nguyên Giáp giao nhiệm vụ vào miền Nam xây dựng mạng lưới tình báo chiến lược ngay sau Hiệp định Geneva 1954.
Với vỏ bọc là một người buôn bán nhỏ, bà đã len lỏi vào các ngõ ngách của Sài Gòn, khéo léo móc nối, xây dựng cơ sở và lập nên một màng lưới tình báo vững chắc, thâm nhập vào nhiều cơ quan quân sự, chính trị trọng yếu của Mỹ - ngụy. Năm 1959, mạng lưới gặp sự cố, bà bị địch bắt và đưa về những nhà tù khét tiếng nhất Sài Gòn. Suốt 5 năm trời, bọn mật vụ đã dùng những đòn tra tấn tàn khốc nhất, từ chích điện, đổ nước ớt đến đánh đập tàn phế, nhưng người phụ nữ kiên cường ấy không khai nửa lời, bảo vệ an toàn tuyệt đối cho hệ thống tình báo.
Năm 1964, lợi dụng sự hỗn loạn sau các cuộc đảo chính của chính quyền Sài Gòn, bà thoát khỏi nhà tù và lập tức bắt tay vào khôi phục lực lượng. Đóng góp vĩ đại nhất của Đinh Thị Vân là việc bà đã cung cấp hệ thống bản đồ chi tiết về sự bố trí phòng ngự của quân Mỹ - ngụy tại Sài Gòn, giúp Bộ Chỉ huy lên kế hoạch và đạo diễn thành công cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Dưới sự chỉ đạo của bà, mạng lưới tình báo hoạt động hiệu quả đến mức cơ quan CIA của Mỹ phải cay đắng thừa nhận sự bất lực trong việc đánh sập hệ thống điệp báo do một người phụ nữ Việt Nam nhỏ bé cầm đầu.
