ĐINH TÍA – NGƯỜI GIAO LIÊN MỘT TAY GIỮ MẠCH NỐI GIỮA NÚI RỪNG QUẢNG NGÃI

Một cánh tay đã mất.

Những con đường liên lạc liên tục bị đánh phá.

Sông suối mùa lũ dâng cao.

Phía trước có thể là đồn bốt, phục kích hay những vùng vừa bị càn quét.

Nhưng suốt nhiều năm, một người chiến sĩ Hrê vẫn lặng lẽ đi.

Mang theo công văn.

Tìm đường mới.

Nối lại những tuyến bị cắt.

Và giữ cho mệnh lệnh từ cấp trên luôn đến được nơi cần đến.

Người chiến sĩ ấy là Đinh Tía.

Tuổi thơ nhiều mất mát

Đinh Tía sinh năm 1943, dân tộc Hrê, quê xã Sơn Thành, huyện Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi.

Ông sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng.

Năm 1959, cha mẹ bị đối phương khủng bố, bắt đi biệt tích.

Bản thân còn nhỏ, Đinh Tía phải đi ở cho một ấp trưởng, làm lụng rất cực nhọc.

Những mất mát ấy khiến ông sớm nung nấu ý chí tham gia cách mạng.

Tháng 3/1959, Đinh Tía nhập ngũ.

Khi ấy, lực lượng bộ đội huyện mới chỉ có một trung đội, vũ khí vô cùng thiếu thốn.

Ông cùng anh em tận dụng điều kiện tại chỗ, hướng dẫn làm chông để chống các cuộc càn quét.

Bị phục kích và mất một cánh tay

Năm 1960, Đinh Tía được phân công hoạt động ở vùng Hà Thành.

Nhiệm vụ của ông là bám cơ sở, phát triển phong trào du kích và hỗ trợ nhân dân chống các cuộc lùng sục.

Trong một lần vào ấp chiến lược hoạt động, trên đường trở về ông bị phục kích.

Đạn bắn trúng khiến Đinh Tía mất một cánh tay.

Đối với một người lính trẻ, đó là một mất mát vô cùng lớn.

Nhưng Đinh Tía không xin rời quân đội.

Ông nói:

“Còn hơi thở, còn phục vụ cách mạng.”

Câu nói ấy trở thành tinh thần xuyên suốt phần đời hoạt động còn lại của ông.

Một tay vẫn cày bừa, lao động như mọi người

Sau khi bị thương, Đinh Tía được bố trí về trại sản xuất.

Đây là công việc phù hợp hơn với tình trạng sức khỏe của ông.

Nhưng ông không chọn việc nhẹ.

Đinh Tía kiên trì rèn luyện để có thể tiếp tục làm những công việc nặng như cày bừa, sản xuất và hỗ trợ đơn vị.

Chính từ quá trình đó, đồng đội càng tin tưởng vào ý chí của ông.

Năm 1962, ông được giao một nhiệm vụ mới:

giao thông liên lạc.

Đây là công việc tưởng như thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng trên chiến trường.

Giữ đường dây liên lạc của 6 huyện miền núi

Đinh Tía phụ trách mạng lưới liên lạc trải trên 6 huyện miền núi của Quảng Ngãi.

Đường đi đặc biệt hiểm trở.

Có nơi phải qua các “ấp chiến lược”.

Có nơi sát đồn bốt.

Có đoạn phải vượt sông sâu, suối lũ.

Có tuyến liên tục bị đánh phá hoặc đổ quân ngăn chặn.

Nhưng yêu cầu của nhiệm vụ rất nghiêm ngặt:

công văn phải đến đúng nơi, đúng thời gian, không được nhầm lẫn, thất lạc hay chậm trễ.

Đinh Tía thực hiện nhiệm vụ ấy trong nhiều năm mà gần như không để xảy ra sai sót.

Đường này bị chặn – tìm đường khác

Các tuyến liên lạc ngày càng bị đánh phá dữ dội.

Có đường vừa sử dụng hôm trước thì hôm sau đã bị cắt.

Nhưng Đinh Tía có một nguyên tắc rất rõ:

không để mạch liên lạc bị tắc.

Đường cũ không đi được, ông tìm đường mới.

Một lối bị phục kích, ông vòng sang tuyến khác.

Trong những năm làm giao liên, ông đã tìm được tới:

150 CON ĐƯỜNG MỚI

Những con đường ấy không chỉ phục vụ riêng ông mà còn giúp mở rộng mạng lưới liên lạc của toàn đơn vị.

Mấy ngày chỉ ăn rau rừng vẫn giao lệnh trước thời hạn

Có lần trên đường làm nhiệm vụ, Đinh Tía gặp một cuộc càn.

Ông cho người quay lại đơn vị báo cáo tình hình.

Còn bản thân tiếp tục tìm cách vượt qua để tới trạm.

Nhưng khi đến nơi, trạm đã sơ tán.

Mấy ngày liền, Đinh Tía gần như chỉ ăn rau rừng.

Ông vẫn không quay về.

Thay vào đó, ông bám dân, nắm tình hình, lần tìm hướng mới để xác định nơi đơn vị chuyển đến.

Cuối cùng, Đinh Tía đưa được mệnh lệnh tới nơi trước thời hạn quy định.

Đó là một trong những ví dụ tiêu biểu nhất về tính bền bỉ trong công việc của ông.

3.780 bì công văn hỏa tốc

Từ năm 1962 đến 1969, chỉ tính riêng số công văn hỏa tốc, Đinh Tía đã chuyển:

3.780 BÌ

Đó là hàng nghìn lần lên đường.

Hàng nghìn lần vượt địa hình hiểm trở.

Và hàng nghìn lần phải bảo đảm một nguyên tắc:

mệnh lệnh phải đến nơi.

Với người lính giao liên, mỗi bì công văn không chỉ là giấy.

Nó có thể là một mệnh lệnh chiến đấu.

Một kế hoạch tác chiến.

Một chỉ thị khẩn cấp.

Hay một thông tin quyết định việc cơ động của cả đơn vị.

Một tay nhưng vẫn gùi 70–80 kg

Đáng chú ý hơn, Đinh Tía không chỉ làm nhiệm vụ liên lạc.

Trên đường trở về, nếu thấy đơn vị cần vận chuyển hàng, ông tự nguyện nhận thêm.

Mỗi chuyến có lúc nặng tới:

70–80 KG

Với một người chỉ còn một cánh tay, đó là nỗ lực đặc biệt.

Nhưng ông vẫn làm.

Bởi theo cách nghĩ của Đinh Tía, nếu còn sức thì vẫn còn có thể giúp đơn vị.

Vừa về tới nơi lại lao vào cứu đồng đội

Có lần Đinh Tía vừa hoàn thành một chuyến công tác trở về thì đơn vị bất ngờ bị bao vây.

Một chiến sĩ bị ốm nặng vẫn còn trong doanh trại.

Không kịp nghỉ ngơi, Đinh Tía quay trở lại.

Ông lao vào khu vực nguy hiểm, cõng người đồng đội bị bệnh ra khỏi vòng vây.

Đó là một hình ảnh rất tiêu biểu về ông:

làm nhiệm vụ đến kiệt sức nhưng khi đồng đội cần, vẫn quay lại.

Nhường cơm, nhường áo cho dân

Đinh Tía còn được đồng bào quý mến bởi công tác dân vận.

Có những thời điểm thiếu thốn, ông tự nguyện ăn đói, mặc rách để nhường cơm và quần áo cho người dân.

Đối với ông, người chiến sĩ không chỉ phải hoàn thành nhiệm vụ quân sự.

Mà còn phải giữ được mối quan hệ với nhân dân.

Chính vì vậy, trên những địa bàn ông đi qua, Đinh Tía được đồng bào tin tưởng và giúp đỡ.

Sáu năm liền là Chiến sĩ thi đua

Với những thành tích bền bỉ, Đinh Tía được tặng:

Huy hiệu Bác Hồ.

1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba.

Và đặc biệt:

6 NĂM LIỀN LÀ CHIẾN SĨ THI ĐUA CỦA TỈNH

Khi được tuyên dương Anh hùng, ông là Trung đội phó đơn vị giao thông liên lạc thuộc Đại đội 14, bộ đội địa phương tỉnh Quảng Ngãi.

Ngày 20 tháng 12 năm 1969, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng Đinh Tía danh hiệu:

ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN GIẢI PHÓNG

Đinh Tía không nổi tiếng bởi một trận đánh lớn.

Chiến công của ông được tạo nên bằng hàng nghìn chuyến đi thầm lặng.

Một tay.

Qua núi.

Qua suối.

Qua vùng phục kích.

Qua những tuyến vừa bị đánh phá.

Đường này tắc thì tìm đường khác.

Trạm này sơ tán thì lần tìm tới trạm mới.

Không có lương thực thì ăn rau rừng mà đi tiếp.

Đó là lý do câu nói của ông trở thành lời cô đọng nhất về cả cuộc đời:

“Còn hơi thở, còn phục vụ cách mạng.”

Và suốt nhiều năm, người chiến sĩ Hrê ấy đã giữ đúng lời mình bằng 3.780 bì công văn hỏa tốc và 150 tuyến đường mới giữa núi rừng Quảng Ngãi.