ĐINH TIÊN HOÀNG - VỊ HOÀNG ĐẾ ĐẦU TIÊN CỦA NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT
ĐINH TIÊN HOÀNG - VỊ HOÀNG ĐẾ ĐẦU TIÊN CỦA NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT
Đinh Tiên Hoàng (tên thật là Đinh Bộ Lĩnh, 924 - 979) là vị hoàng đế vĩ đại, người sáng lập ra triều đại nhà Đinh và nước Đại Cồ Việt. Ông là nhân vật lịch sử kiệt xuất với công lao đánh dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước và mở ra thời kỳ kiến tạo nền chính thống tập quyền cho các triều đại phong kiến Việt Nam.
Đinh Bộ Lĩnh sinh ra tại châu Đại Hoàng (nay thuộc Gia Viễn, Ninh Bình). Thân phụ ông là Đinh Công Trứ, từng giữ chức Thứ sử Hoan Châu. Mồ côi cha từ nhỏ, ông sống cùng mẹ ở vùng quê. Ngay từ thời nhi đồng, Đinh Bộ Lĩnh đã bộc lộ tư chất thủ lĩnh thiên bẩm; ông thường cùng bạn chăn trâu bày trận giả, lấy bông lau làm cờ và được lũ trẻ tôn làm trưởng. Những người bạn chăn trâu thuở nhỏ như Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Lưu Cơ, Trịnh Tú sau này đều trở thành những vị tướng trụ cột giúp ông làm nên nghiệp lớn.
Sau khi Ngô Quyền qua đời năm 944, đất nước rơi vào tình trạng khủng hoảng và đến năm 966 thì chính thức bùng nổ "Loạn 12 sứ quân". Trước cảnh giang sơn bị chia cắt, Đinh Bộ Lĩnh đã xây dựng căn cứ tại vùng núi hiểm trở Hoa Lư, chiêu mộ binh hùng tướng mạnh. Với tài thao lược quân sự và sự khôn khéo trong chính sách ngoại giao - kết hợp giữa tiến đánh, chiêu hàng và liên kết - ông đã lần lượt dẹp tan và thu phục tất cả các sứ quân. Nhờ những chiến công lừng lẫy "đánh đâu thắng đó", ông được nhân dân tôn xưng là Vạn Thắng Vương. Đến năm 968, cuộc dẹp loạn hoàn thành, đất nước thu về một mối.
Mùa xuân năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế, xưng là Đại Thắng Minh Hoàng đế (thường gọi là Đinh Tiên Hoàng), đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt và đóng đô tại Hoa Lư. Ông cho phát hành tiền riêng (tiền Thái Bình), đặt niên hiệu và xây dựng bộ máy triều đình tập quyền. Việc Đinh Tiên Hoàng xưng Đế thay vì xưng Vương hay Tiết độ sứ có ý nghĩa lịch sử vô cùng to lớn: nó khẳng định vị thế một quốc gia độc lập, tự chủ hoàn toàn và ngang hàng với các triều đại phong kiến phương Bắc.
Mặc dù triều đại của ông khép lại sau sự kiện ông và con trưởng Đinh Liễn bị ám hại vào năm 979, nhưng sự nghiệp của Đinh Tiên Hoàng đã để lại một dấu ấn chói lọi. Ông không chỉ dẹp tan nguy cơ tan rã của đất nước mà còn đặt nền móng vững chắc cho nền độc lập, tự cường của dân tộc Việt Nam suốt nhiều thế kỷ sau đó.
