Đinh Tiên Hoàng – Vị Hoàng đế mở nền độc lập và sự nghiệp thống nhất đất nước

Đinh Tiên Hoàng (chữ Hán: 丁先皇; 22 tháng 3 năm 924 - tháng 10 năm 979), tên húy là Đinh Bộ Lĩnh (丁部領)), à vị hoàng đế sáng lập triều đại nhà Đinh , nước Đại Cồ Việt trong lịch sử Việt Nam . Ông là nhân vật kiệt xuất có công đánh dẹp loạn 12 sứ quân , chấm dứt tình trạng cát cứ xâu xé giang sơn và trở thành vị hoàng đế đầu tiên của Việt Nam sau hơn một thiên niên kỷ Bắc thuộc.

Vào giữa thế kỷ 10, sau khi Ngô Quyền qua đời năm 944, triều đình nhà Ngô dần suy yếu, mất khả năng kiểm soát đất nước. Các thế lực phong kiến địa phương nổi lên khắp nơi, chia cắt đất nước thành 12 vùng lãnh thổ độc lập do 12 sứ quân nắm giữ. Đất nước rơi vào cảnh "loạn 12 sứ quân", nhân dân lầm than vì chiến tranh liên miên, nguy cơ bị các triều đại phương Bắc xâm lược trở lại hiển hiện.

Đinh Bộ Lĩnh sinh ra tại vùng đất Hoa Lư (nay thuộc tỉnh Ninh Bình). Từ nhỏ, ông đã tỏ ra là người có tư chất thông minh, chí khí khác thường và khả năng lãnh đạo bẩm sinh. Huyền sử dân gian ghi lại hình ảnh Đinh Bộ Lĩnh cùng bạn chăn trâu lấy hoa lau làm cờ, tập trận giả và được bạn bè tôn làm thủ lĩnh. Chính những trải nghiệm thời thơ ấu tại vùng núi rừng Hoa Lư hiểm trở đã đặt nền móng cho tài thao lược quân sự của ông sau này.

Dựa vào căn cứ Hoa Lư hiểm yếu, Đinh Bộ Lĩnh bắt đầu xây dựng lực lượng, chiêu mộ hiền tài. Với chiến thuật linh hoạt — vừa dùng vũ lực đánh dẹp, vừa dùng chính sách liên kết, hàng phục và thu phục nhân tâm — ông đã lần lượt đánh bại hoặc thu phục từng sứ quân.

Đến năm 967, Đinh Bộ Lĩnh chính thức thu phục toàn bộ 12 sứ quân, hoàn thành đại nghiệp thống nhất đất nước, đem lại sự bình yên cho trăm họ sau nhiều năm phân tranh.

Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế, lấy hiệu là Đinh Tiên Hoàng Đế, đặt tên nước là Đại Cồ Việt , đóng đô tại Hoa Lư và đặt niên hiệu là Thái Bình.

Đại Cồ Việt là nhà nước mở đầu cho thời đại độc lập, tự chủ, xây dựng chế độ quân chủ tập quyền ở Việt Nam. Đinh Bộ Lĩnh mở nước, lập đô, lấy niên hiệu với tư cách người đứng đầu một vương triều bề thế: Thời kỳ phục quốc của Việt Nam , từ họ Khúc chỉ xưng làm Tiết độ sứ , tới Ngô Quyền xưng vương và tới vua Đinh xưng làm hoàng đế.

Sau một số vị vua xưng đế từ trước và giữa thời Bắc thuộc rồi bị thất bại trước hoạ ngoại xâm, đến thời nhà Đinh , người cầm quyền Việt Nam mới thực sự vươn tới đỉnh cao ngôi vị và danh hiệu, khẳng định vị thế vững chắc của quốc gia độc lập, thống nhất qua các triều đại Đinh – Lê – Lý – Trần và buộc các điển lễ, sách phong của cường quyền phương Bắc phải công nhận là một nước độc lập. Từ Đinh Bộ Lĩnh trở về sau, các Vua không xưng Vương hay Tiết độ sứ nữa mà đều xưng Hoàng đế như một dòng chính thống. Đinh Tiên Hoàng là vị hoàng đế đặt nền móng sáng lập nhà nước phong kiến trung ương tập quyền đầu tiên ở Việt Nam , vì thế mà ông còn được gọi là người mở nền chính thống cho các triều đại phong kiến trong lịch sử.