Đinh Tỷ – Người du kích Mường kiên trung bất khuất nơi Phù Yên

Anh hùng Đinh Tỷ sinh năm 1920, dân tộc Mường, quê ở xã Tân Phong, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La. Khi hy sinh, đồng chí là chiến sĩ du kích xã Tân Phong, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, một tấm gương tiêu biểu về tinh thần kiên trung của đồng bào các dân tộc Tây Bắc trong kháng chiến chống thực dân Pháp.

Năm 1947, được giác ngộ cách mạng, Đinh Tỷ đã tự nguyện tham gia lực lượng du kích trung kiên của xã. Từ đó, anh trở thành hạt nhân nòng cốt trong phong trào kháng chiến ở địa phương, tích cực vận động nhân dân ủng hộ cách mạng bằng tiền của, lương thực, sức người, đồng thời trực tiếp tham gia phục vụ chiến đấu và bảo vệ làng bản. Với lòng dũng cảm và ý chí quyết tâm, Đinh Tỷ đã tham gia hàng chục trận đánh, tiêu diệt và làm bị thương nhiều tên địch, góp phần giữ vững cơ sở cách mạng trên địa bàn Phù Yên.

Không chỉ dũng cảm trong chiến đấu, đồng chí còn thể hiện phẩm chất kiên trung đặc biệt khi rơi vào tay giặc. Năm 1949, Đinh Tỷ bị địch bắt ngay tại nhà. Chúng dùng mọi cực hình tra khảo dã man, đánh gãy một cánh tay hòng buộc anh khai báo lực lượng cách mạng. Trước sự ngoan cường của người du kích, địch tiếp tục đưa anh về đồn Vạn Yên để tra tấn. Tại đây, chúng đánh gãy nốt cánh tay còn lại, nhưng vẫn không thể khuất phục được ý chí sắt son của người chiến sĩ cách mạng.

Ngày 17 tháng 5 năm 1949, nhằm uy hiếp tinh thần kháng chiến của nhân dân, địch dồn đồng bào xã Tân Phong đến chứng kiến cảnh hành quyết Đinh Tỷ. Chúng tàn bạo đổ dầu lên người anh rồi châm lửa thiêu sống. Dù bị thiêu đốt trong đau đớn tột cùng, khi ngọn lửa tạm tắt, anh vẫn còn cất cao tiếng hô: “Hồ Chủ tịch muôn năm! Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm! Thà chết không để mất nước!”. Lời hô vang giữa lửa đạn ấy đã trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước và khí tiết cách mạng.

Sự hy sinh lẫm liệt của Đinh Tỷ đã khơi dậy lòng căm thù giặc, củng cố niềm tin tất thắng trong nhân dân các dân tộc huyện Phù Yên, góp phần cổ vũ mạnh mẽ phong trào kháng chiến ở Sơn La và khu vực Tây Bắc. Tấm gương kiên trung của anh mãi được nhân dân địa phương ghi nhớ, tôn vinh như biểu tượng của ý chí “thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước”.

Ngày 31 tháng 7 năm 1998, Đinh Tỷ được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận xứng đáng sự cống hiến và tinh thần bất khuất của người du kích Mường anh dũng