Đình Văn Chung – Hai chữ “trở về” sau cao điểm 900

Có những cuộc tìm kiếm bắt đầu bằng một cái tên.

Có những cuộc tìm kiếm bắt đầu bằng một ký ức.

Nhưng có những cuộc tìm kiếm kéo dài nhiều năm chỉ vì một người đồng đội nhớ chính xác nơi người kia đã ngã xuống.

Liệt sĩ Đình Văn Chung là một trường hợp như vậy.

Anh hy sinh tại cao điểm 900, mặt trận Vị Xuyên, Hà Giang.

Những năm 1984–1985, khu vực Vị Xuyên – Thanh Thủy là một trong những chiến trường ác liệt nhất trên tuyến biên giới phía Bắc. Các điểm cao trở thành nơi giành giật quyết liệt giữa hai bên.

Sau chiến tranh, nhiều người lính đã trở về quê.

Nhưng Đình Văn Chung thì không.

Anh vẫn nằm lại trên núi.

Nhiều năm sau, cựu chiến binh Nguyễn Văn Kim, người từng chiến đấu tại Sư đoàn 356, bắt đầu quay trở lại chiến trường xưa.

Người lính ấy không trở lại để tìm một kỷ niệm.

Ông trở lại để tìm đồng đội.

Trong những năm chiến đấu, Nguyễn Văn Kim từng là chiến sĩ truyền đạt, có nhiệm vụ bảo vệ chỉ huy tiểu đoàn.

Ông từng đi qua những trận địa mà rất nhiều đồng đội không trở về.

Sau khi cuộc sống gia đình ổn định, mong muốn lớn nhất của ông là trở lại Vị Xuyên để tìm hài cốt những người đã nằm lại.

Đình Văn Chung là một trong những người ông nhớ rõ.

Những người còn sống có thể mang theo bản đồ.

Nhưng với những người từng chiến đấu ở đó, ký ức về địa hình đôi khi nằm trong chính cơ thể.

Họ nhớ một con dốc.

Một mỏm đá.

Một chiến hào.

Một hướng tiến quân.

Một vị trí mà đồng đội từng nằm xuống.

Nguyễn Văn Kim cùng các cựu chiến binh nhiều lần trở lại khu vực cao điểm 900.

Nhưng việc tìm kiếm không đơn giản.

Vị Xuyên sau chiến tranh vẫn còn rất nhiều bom mìn và vật liệu nổ.

Địa hình núi đá hiểm trở.

Chỉ một bước sai cũng có thể gây nguy hiểm cho chính những người đi tìm.

Nhưng họ vẫn đi.

Cuối cùng, hành trình tìm kiếm đã có kết quả.

Nguyễn Văn Kim cùng đồng đội tìm được hài cốt Đình Văn Chung.

Hình ảnh được Thông tấn xã Việt Nam ghi lại cho thấy những cựu chiến binh Sư đoàn 356 đưa hài cốt liệt sĩ từ cao điểm 900 về trung tâm xã Thanh Thủy.

Đó là một hình ảnh rất đặc biệt.

Những người lính từng cùng chiến đấu với nhau nay đã tóc bạc.

Họ trở lại nơi từng là chiến trường của tuổi trẻ.

Nhưng lần này họ không mang súng.

Không mang đạn.

Không mang ba lô chiến đấu.

Họ mang theo hài cốt của một người đồng đội.

Đưa anh xuống núi.

Đưa anh về với đất.

Và quan trọng hơn, đưa anh về với tên tuổi.

Với gia đình, việc tìm thấy hài cốt người thân sau nhiều năm là một nỗi đau nhưng cũng là một sự giải thoát.

Bởi điều đau đớn nhất không chỉ là mất người thân.

Mà là không biết người thân nằm ở đâu.

Không biết có thể thắp một nén hương ở đâu.

Không biết phải gọi tên người đã khuất ở nơi nào.

Với Đình Văn Chung, câu hỏi ấy cuối cùng đã có câu trả lời.

Cao điểm 900.

Nơi anh hy sinh.

Nơi đồng đội đã trở lại.

Nơi anh được tìm thấy.

Và từ đó, anh được đưa về nghĩa trang liệt sĩ xã Thanh Thủy. Các tư liệu của TTXVN và VietnamPlus đều ghi nhận hành trình này.

Nhưng câu chuyện Đình Văn Chung còn có một ý nghĩa khác.

Nó cho thấy tình đồng đội không kết thúc khi chiến tranh kết thúc.

Người sống vẫn tìm người đã mất.

Họ đi qua những con đường mà ngày trước từng đi dưới mưa pháo.

Họ trèo lên những cao điểm mà cơ thể đã quen với từng vách đá.

Họ tìm kiếm trong những nơi mà người bình thường có thể không dám bước vào.

Và họ làm điều đó không phải cho mình.

Mà cho một người đã nằm lại.

Đó chính là lý do Vị Xuyên hôm nay không chỉ có những nghĩa trang.

Vị Xuyên còn có những người trở lại.

Những cựu binh năm xưa mỗi tháng 7 lại tìm về.

Họ thắp hương.

Nhớ đồng đội.

Và tiếp tục câu chuyện tìm kiếm những người chưa trở về.

Theo các nguồn tư liệu, tại mặt trận Vị Xuyên vẫn còn hàng nghìn liệt sĩ chưa được tìm thấy hoặc chưa được quy tập đầy đủ.

Vì thế, câu chuyện Đình Văn Chung không chỉ là một câu chuyện đã kết thúc.

Nó là một lời nhắc.

Rằng phía sau mỗi cái tên trên bia mộ có thể là một cuộc hành trình rất dài.

Có người mất một ngày để hy sinh.

Nhưng có thể mất vài chục năm để trở về.

Đình Văn Chung đã có một hành trình như thế.

Từ cao điểm 900.

Xuống Thanh Thủy.

Và cuối cùng trở về với đồng đội, với gia đình, với quê hương.

Một cuộc trở về muộn.

Nhưng vẫn là một cuộc trở về.