ĐỖ CHU BỈ – NGƯỜI CHIẾN SĨ BIÊN PHÒNG KIÊN CƯỜNG TRÊN CHỐT CHẶN HOÀNH MÔ
Đỗ Chu Bỉ (1952 – 1979) sinh ra tại thôn An Lương, xã An Lâm, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Lớn lên trong bối cảnh đất nước còn nhiều biến động, ông sớm hun đúc tinh thần yêu nước và ý chí cống hiến. Mặc dù gia đình đã có hai anh trai tham gia chiến đấu ở miền Nam và bản thân không thuộc diện bắt buộc nhập ngũ, năm 1970 ông vẫn chủ động viết đơn tình nguyện lên đường, lựa chọn con đường quân ngũ để góp sức cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Sau ngày đất nước thống nhất, Đỗ Chu Bỉ được đào tạo và công tác trong lực lượng Công an vũ trang, tiền thân của Bộ đội Biên phòng Việt Nam. Ông được điều động về Quảng Ninh, giữ chức vụ Thiếu úy, Đại đội phó Đại đội 6, Đồn 207 Công an vũ trang, nay là Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh. Tại nơi tuyến đầu biên giới, ông luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, gắn bó với đồng đội và nhân dân địa phương, sẵn sàng nhận nhiệm vụ ở những vị trí khó khăn nhất.
Đầu năm 1979, khi cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc bùng nổ, Thiếu úy Đỗ Chu Bỉ trực tiếp chỉ huy chốt A1 – một vị trí chiến lược quan trọng trên tuyến phòng thủ Hoành Mô. Sáng ngày 1/3/1979, trước cuộc tiến công quy mô lớn của đối phương có pháo binh yểm trợ, ông bình tĩnh chỉ huy đơn vị giữ vững trận địa, chờ địch áp sát mới tổ chức đánh trả quyết liệt, gây tổn thất nặng nề cho nhiều đợt tấn công.
Khi chiến sự diễn biến ác liệt, một phần giao thông hào bị đối phương chiếm được, Đỗ Chu Bỉ vẫn kiên cường chỉ huy bộ đội chiến đấu giáp lá cà, sử dụng mọi vũ khí sẵn có để giành lại từng đoạn chiến hào. Dù bị thương ở tay và sườn, ông vẫn không rời trận địa, tiếp tục chỉ đạo lực lượng tổ chức cứu thương, chuyển thương binh về vị trí an toàn, đồng thời triển khai các mũi phản kích nhỏ để gây bất ngờ cho đối phương.
Trong thời khắc quyết liệt nhất, khi chốt bị bao vây, ông đã dũng cảm rời công sự, trực tiếp xông lên chiến đấu, đánh bật các đợt tiến công cuối cùng của đối phương trước khi anh dũng hy sinh ở tuổi 28. Sự hy sinh kiên cường của ông đã góp phần bảo vệ vững chắc tuyến chốt biên giới trong thời điểm cam go nhất.
Ghi nhận những cống hiến và chiến công đặc biệt xuất sắc, Đỗ Chu Bỉ được Nhà nước truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 19/12/1979. Tên tuổi ông được khắc ghi trong lịch sử lực lượng Bộ đội Biên phòng Việt Nam như một biểu tượng của lòng quả cảm, tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.
Để tưởng nhớ người anh hùng, quê hương Nam Sách đã đặt tên ông cho một tuyến đường, đồng thời tại Trường THPT Nam Sách I – nơi ông từng theo học – cũng lưu giữ nhiều kỷ vật, tư liệu nhằm giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ học sinh. Hình ảnh người đại đội phó giàu tình cảm, gần gũi nhưng kiên cường nơi trận tuyến biên giới vẫn luôn là niềm tự hào của lực lượng Biên phòng và nhân dân cả nước.
Nguyên Khải (tổng hợp)
