ĐÔ ĐỐC GIÁP VĂN CƯƠNG - TƯ LỆNH CỦA BIỂN
Đô đốc Giáp Văn Cương sinh ngày 13 tháng 7 năm 1921 tại xã Bảo Đài, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang (nay là xã Bảo Đài, TP.Bắc Ninh). Ông sinh ra trong một gia đình khá giả, nhưng sớm nhận ra nhân dân ta phải sống trong cảnh áp bức bóc lột dưới ách thống trị của thực dân phong kiến.
Sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, ông tích cực tham gia các phong trào Việt Minh tại địa phương từ trước Cách mạng tháng Tám năm 1945. Khi phong trào bùng nổ, ông trực tiếp lãnh đạo quần chúng giành chính quyền tại quê nhà, rồi chính thức bước vào quân ngũ, bắt đầu cuộc đời binh nghiệp lẫy lừng trải dài qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
Đô đốc Giáp Văn Cương là một nhà chỉ huy quân sự mưu lược,dày dặn kinh nghiệm, từng đảm nhiệm nhiều trọng trách lớn tại các chiến trường trọng điểm:
Kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ (1946-1975): Ông từng giữ các chức vụ Sư đoàn trưởng Sư đoàn 3 Sao Vàng (1964-1967); Thường vụ Đặc khu ủy, Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Mặt trận Quảng-Đà (1968-1970); Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam (1974-1977); Tư lệnh Quân khu 4 (1976-1977). Trên mỗi cương vị, ông luôn thể hiện tư duy chiến thuật sắc sảo, tính quyết đoán cao và tinh thần bám sát thực tiễn chiến trường.
Người anh cả của Hải quân Nhân dân Việt Nam (1977-1990): Trên cương vị Tư lệnh Quân chủng Hải quân, ông đã có những cống hiến mang tính bước ngoặt trong việc xây dựng lực lượng hải quân cách mạng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại với phương châm "đảo là nhà, biển cả là quê hương". Ông chính là người có tầm nhìn chiến lược sắc bén, trực tiếp chỉ đạo việc bố trí lực lượng, xây dựng các trạm radar, các nhà giàn DK1 kiên cường bám trụ, bảo vệ vững chắc chủ quyền thềm lục địa và các hải đảo thiêng liêng của Tổ quốc ở Biển Đông trong những năm tháng đầy thử thách của thập niên 1980.
Không chỉ là một vị chỉ huy xuất sắc trên chiến trường, Đô đốc Giáp Văn Cương còn được đồng đội và nhân dân kính trọng bởi lối sống giản dị, gần gũi, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.
Ông là người sớm đặt nền móng cho chiến lược phát triển kinh tế biển gắn liền với quốc phòng - an ninh, khẳng định tầm quan trọng chiến lược của biển đảo đối với vận mệnh quốc gia từ những năm tháng đất nước còn muôn vàn khó khăn.
Đô đốc Giáp Văn Cương từ trần ngày 23 tháng 3 năm 1990 tại Hà Nội sau thời gian dài bạo bệnh, hưởng thọ 68 tuổi.
Với những công lao to lớn trọn đời cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, ông đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (2010), trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Quân công hạng Nhất và nhiều phần thưởng cao quý khác. Tên tuổi của ông được vinh dự đặt cho nhiều tuyến đường lớn và các học viện, quân cảng, mãi là biểu tượng sáng ngời của tinh thần tự lực, tự cường và ý chí bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
