ĐÔ “GÙ” – NGƯỜI LÍNH ĐẶC CÔNG DẪN ĐƯỜNG VÀO DINH ĐỘC LẬP

ĐÔ “GÙ” – NGƯỜI LÍNH ĐẶC CÔNG DẪN ĐƯỜNG VÀO DINH ĐỘC LẬP

Câu chuyện về cựu chiến binh Phạm Duy Đô – một chứng nhân trong giờ phút giải phóng miền Nam

THÁI BÌNH – Ngày 30/4/1975, khi những đoàn quân giải phóng tiến vào trung tâm Sài Gòn, cựu chiến binh Phạm Duy Đô là một trong những người lính đặc công đầu tiên có mặt tại Dinh Độc Lập. Ông trực tiếp dẫn đường cho xe tăng của Đại đội trưởng Bùi Quang Thận, tham gia bắt giữ Tổng thống Dương Văn Minh và nội các Chính phủ Việt Nam Cộng hòa. Nửa thế kỷ sau, ký ức về những giờ phút ấy vẫn hiện rõ trong câu chuyện của người lính được đồng đội và bà con quê hương gọi thân mật là Đô “Gù”.

 Người lính đặc công của quê lúa

Phạm Duy Đô là người con của Thái Bình – vùng đất được biết đến với những cánh đồng lúa và nghệ thuật chèo. Trong những năm tháng chiến tranh, ông được tuyển chọn vào Binh chủng Đặc công, một lực lượng đặc biệt tinh nhuệ. Từ một thanh niên tuổi đôi mươi, ông bước vào môi trường huấn luyện khắc nghiệt, rèn luyện sức bền, khả năng bơi lội, kỹ năng tiếp cận mục tiêu và bản lĩnh xử lý tình huống trong điều kiện nguy hiểm.

Năm 1971, ông cùng đồng đội vượt Trường Sơn vào chiến trường miền Đông Nam Bộ. Tại đây, người lính đặc công Phạm Duy Đô lần lượt tham gia nhiều nhiệm vụ chiến đấu và trinh sát quan trọng. Ông được biên chế về Đại đội 1, Tiểu đoàn 19, Trung đoàn 116 Đặc công miền Đông Nam Bộ và cùng đồng đội hoạt động tại nhiều địa bàn trọng yếu.

Trong những năm tháng ấy, ông đã tham gia các trận đánh và nhiệm vụ liên quan đến kho bom Long Bình, Chiến đoàn 43, Liên trường Thiết giáp, cầu Đồng Nai và sân bay dã chiến Nước Trong. Những nhiệm vụ ấy không chỉ đòi hỏi sức khỏe mà còn cần khả năng quan sát, phán đoán và sự bình tĩnh trước hiểm nguy. Chính quá trình chiến đấu và rèn luyện đó đã tạo nên một người lính có kinh nghiệm đặc biệt khi bước vào Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Ba nhiệm vụ đặc biệt trong cuộc đời quân ngũ

Trong hồi ức của mình, ông Phạm Duy Đô nhắc đến ba nhiệm vụ đặc biệt để lại dấu ấn sâu đậm. Nhiệm vụ đầu tiên diễn ra năm 1971, khi ông cùng đồng đội tham gia diễn tập phục vụ việc đón tiếp lãnh tụ Cuba Fidel Castro và Tổng Bí thư Ba Lan. Các chiến sĩ đặc công nước thực hiện những nội dung huấn luyện, bơi qua sông Hồng, tiếp cận khu vực sân bay Gia Lâm và diễn tập các tình huống chiến đấu đặc biệt. Sau buổi trình diễn, Fidel Castro đã đến tận nơi bắt tay và động viên những người lính đặc công Việt Nam.

Chưa đầy một tuần sau, ông nhận nhiệm vụ thứ hai: cùng chín chiến đấu viên bảo vệ và dẫn đường cho 24 sinh viên Lào và Campuchia vừa tốt nghiệp các trường đại học y ở Việt Nam vượt Trường Sơn trở về nước. Gần năm tháng hành quân giữa điều kiện chiến trường khắc nghiệt, ông và đồng đội phải bảo đảm an toàn cho cả đoàn. Đây là một nhiệm vụ không trực tiếp tạo nên một trận đánh nổi tiếng, nhưng thể hiện rõ trách nhiệm và sự bền bỉ của người lính.

Nhiệm vụ thứ ba, cũng là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt nhất, đến vào cuối năm 1973. Ông cùng hai chiến đấu viên Đỗ Đức Tốc và Lê Huy Hoạt được giao đột nhập nội thành Sài Gòn, điều nghiên Dinh Độc Lập và các mục tiêu quan trọng xung quanh. Với sự hỗ trợ của cơ sở cách mạng nội thành, tổ trinh sát đã bí mật tiếp cận mục tiêu, tận dụng cả hệ thống cống ngầm để quan sát, thu thập thông tin và vẽ sơ đồ tác chiến.

Sau gần nửa tháng hoạt động trong điều kiện vô cùng nguy hiểm, tổ trinh sát hoàn thành nhiệm vụ. Những thông tin thu được trở thành nguồn tư liệu quan trọng phục vụ việc xây dựng phương án tác chiến trong Chiến dịch Hồ Chí Minh. Với Phạm Duy Đô, đó là khoảng thời gian mà mỗi bước đi đều có thể ảnh hưởng đến an toàn của cả tổ, nhưng ông và đồng đội vẫn kiên trì hoàn thành nhiệm vụ.

30/4/1975 – dẫn đường vào Dinh Độc Lập

Sau quá trình trinh sát kéo dài từ trước chiến dịch, ngày 30/4/1975 là thời khắc mà những thông tin, sơ đồ và kinh nghiệm tích lũy trước đó được đặt vào một nhiệm vụ lịch sử. Phạm Duy Đô là một trong những người lính đặc công đầu tiên tiến vào Dinh Độc Lập.

Theo hồi tưởng được TTXVN ghi lại, ông trực tiếp dẫn đường cho xe tăng của Đại đội trưởng Bùi Quang Thận tiến vào Dinh Độc Lập. Trong giờ phút ấy, ông không chỉ làm nhiệm vụ dẫn đường mà còn chỉ huy kíp chiến đấu, cùng đồng đội tham gia bắt giữ Tổng thống Dương Văn Minh và nội các Chính phủ Việt Nam Cộng hòa.

Khoảnh khắc ấy đánh dấu sự kết thúc của cuộc chiến tranh, mở ra thời kỳ đất nước thống nhất. Với Phạm Duy Đô, đây không chỉ là một chiến công của riêng mình. Ông luôn nhắc đến đồng đội và những người đã hy sinh trong suốt những năm tháng chiến tranh. Đằng sau một chiến thắng lịch sử là biết bao người lính đã đi qua bom đạn, có người trở về, có người nằm lại nơi chiến trường.

Một chi tiết đặc biệt trong ký ức của ông là hình ảnh lá cờ giải phóng. Sau khi vào Dinh Độc Lập, ông đã chạy lên tầng 2 và phất cờ làm tín hiệu báo hiệu an toàn để quân ta tiếp tục tiến vào. Hành động ấy trở thành một trong những hình ảnh gắn với câu chuyện của người lính đặc công quê Thái Bình trong ngày đất nước thống nhất.

Sau chiến tranh – một cuộc đời giản dị

Sau những năm tháng chiến tranh và công tác trong quân đội, năm 1983, ông Phạm Duy Đô trở về quê hương. Dù mang thương tật do chiến tranh và cuộc sống còn nhiều khó khăn, ông vẫn giữ lối sống giản dị, chân thành và gần gũi với mọi người.

Theo chia sẻ của những người cùng sinh hoạt Hội Cựu chiến binh tại địa phương, dù có nhiều chiến công, ông Đô không xem mình là người đặc biệt. Ông sống khiêm tốn, nghĩa tình với đồng đội và bà con lối xóm, tích cực tham gia hoạt động của Hội Cựu chiến binh và địa phương.

Những huân chương, huy chương và bằng khen được lưu giữ không chỉ là sự ghi nhận đối với cá nhân ông mà còn gợi nhắc về một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh trong những năm tháng đất nước còn chia cắt. Đối với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện của Phạm Duy Đô có ý nghĩa như một lời nhắc về giá trị của hòa bình và trách nhiệm đối với lịch sử.

Một nhân chứng để thế hệ sau nhớ về hòa bình

Câu chuyện về Phạm Duy Đô không chỉ là câu chuyện về một người lính đặc công dẫn đường cho xe tăng vào Dinh Độc Lập. Đó còn là câu chuyện về quá trình chuẩn bị âm thầm, về những nhiệm vụ đặc biệt phía sau một chiến thắng và về sự hy sinh của cả một thế hệ.

Từ những lần vượt Trường Sơn, những trận đánh ở miền Đông Nam Bộ, những chuyến dẫn đường trong điều kiện khắc nghiệt cho đến nhiệm vụ điều nghiên Dinh Độc Lập, cuộc đời quân ngũ của ông gắn với chữ “trách nhiệm”. Đến ngày 30/4/1975, trách nhiệm ấy đưa ông đến một trong những địa điểm quan trọng nhất của chiến dịch.

Nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày đất nước thống nhất. Những người lính năm xưa giờ đã ở tuổi cao, nhưng ký ức của họ vẫn là những mảnh ghép quý giá để thế hệ hôm nay hiểu rằng hòa bình không tự nhiên mà có. Những câu chuyện như của Phạm Duy Đô vì thế cần được lưu giữ, kể lại và truyền cho thế hệ trẻ – để lịch sử không chỉ nằm trong sách giáo khoa mà còn hiện diện qua lời kể của những con người từng trực tiếp đi qua lịch sử.

“Mỗi chiến công đều có bóng dáng của đồng đội và những người đã hy sinh.”