Đỗ Hạp – Người cựu chiến binh của Trung đoàn 72 anh hùng

Đỗ Hạp là một cán bộ quân đội từng trực tiếp tham gia chiến đấu trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Từ một người lính của Đại đội 209, Tiểu đoàn 23, ông trưởng thành qua nhiều trận đánh và từng giữ cương vị Đại đội trưởng. Những ký ức chiến đấu của ông góp phần lưu giữ câu chuyện về một thế hệ chiến sĩ đã chiến đấu gian khổ trên các chiến trường Việt Bắc và Hòa Bình.

Người lính trong những ngày đầu kháng chiến

Đỗ Hạp là một cựu chiến binh thuộc Trung đoàn 72, đơn vị có quá trình chiến đấu lâu dài trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Khi Báo Quân đội nhân dân viết về ông năm 2013, ông đã ở tuổi 88 và là Trưởng ban liên lạc Hội Cựu chiến binh Trung đoàn 72 anh hùng.

Những năm tháng đầu kháng chiến là thời kỳ vô cùng khó khăn. Bộ đội phải chiến đấu trong điều kiện thiếu thốn về vũ khí, trang bị, trong khi quân Pháp có ưu thế về phương tiện và hỏa lực.

Đơn vị của Đỗ Hạp hoạt động trên tuyến đường số 3 Bắc Kạn – Ngân Sơn, thường xuyên tổ chức phục kích, đánh các đoàn quân và phương tiện vận chuyển của đối phương.

Những trận đánh trên đường số 3

Trong ký ức của Đỗ Hạp, những trận phục kích trên đường số 3 để lại dấu ấn sâu sắc.

Tháng 3/1948, tại đầu cầu Nà Cù, cách thị xã Bắc Kạn khoảng 10km, đơn vị tổ chức phục kích quân Pháp. Chỉ với một quả địa lôi, bộ đội đã đánh thiệt hại nặng một bộ phận quân địch.

Một tháng sau, tại Mỏ Sắt, bộ đội tiếp tục phục kích. Sau khi lực lượng ta nổ súng, trận chiến diễn ra quyết liệt, thậm chí có lúc hai bên đánh giáp lá cà. Sau gần một giờ giao tranh, bộ đội ta rút khỏi trận địa và thu được một số chiến lợi phẩm.

Những trận đánh ấy cho thấy cách đánh linh hoạt của bộ đội Việt Nam trong điều kiện trang bị còn hạn chế: tận dụng địa hình, yếu tố bất ngờ và sự phối hợp giữa các chiến sĩ để gây tổn thất cho đối phương.

Đại đội trưởng trong Chiến dịch Hòa Bình

Một trong những dấu mốc đáng nhớ nhất trong cuộc đời chiến đấu của Đỗ Hạp là Chiến dịch Hòa Bình cuối năm 1951 – đầu năm 1952.

Khi ấy, ông là Đại đội trưởng Đại đội 209, Tiểu đoàn 23, Trung đoàn 88, Đại đoàn 308. Đơn vị được giao nhiệm vụ làm “mũi điểm” trên hướng tiến công thứ yếu của Trung đoàn 88 vào cứ điểm Tu Vũ, một vị trí quan trọng của quân Pháp trên phòng tuyến sông Đà.

Trước trận đánh, Đỗ Hạp cùng cán bộ đơn vị tiến hành trinh sát thực địa và xây dựng phương án tác chiến. Bộ đội được tổ chức huấn luyện kỹ, đặc biệt là kỹ thuật vượt qua hệ thống hàng rào và bãi mìn của địch.

Các chiến sĩ tập luyện cách cắt dây thép gai, gỡ mìn và phối hợp giữa người cắt dây với người cuộn dây để bảo đảm tốc độ tiến công khi bước vào trận đánh.

Trận đánh Tu Vũ

Khi trận đánh bắt đầu, bộ đội bí mật tiếp cận mục tiêu. Trung đội bộc phá lần lượt cắt qua ba lớp hàng rào và vô hiệu hóa các bãi mìn để tạo cửa mở.

Đến lớp hàng rào cuối cùng, đơn vị dừng lại theo lệnh để giữ bí mật. Khi có hiệu lệnh nổ súng của Trung đoàn, Đại đội trưởng Đỗ Hạp hạ lệnh cho bộ đội đánh quả bộc phá mở cửa.

Các lực lượng nhanh chóng xung phong vào trận địa. Quân Pháp chống trả quyết liệt từ các lô cốt, nhưng bộ đội ta áp sát và lần lượt tiêu diệt các vị trí chống cự.

Đại đội 209 hoàn thành nhiệm vụ chiến đấu được giao. Sau trận Tu Vũ, Đỗ Hạp được tặng Huân chương Chiến công và được đề bạt giữ chức Phó Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 23.

Những ký ức không phai

Nhiều năm sau chiến tranh, Đỗ Hạp vẫn nhớ rõ những trận đánh năm xưa. Khi kể lại với các thế hệ sau, ông không chỉ nhắc đến những chiến công mà còn nhắc đến sự hy sinh, gian khổ của đồng đội.

Trong một lần hồi tưởng về những năm tháng chiến đấu ở Bắc Kạn, ông kể rằng đơn vị luôn bám sát tuyến đường số 3 để tổ chức phục kích quân Pháp. Nhờ có sự giúp đỡ, che chở và cung cấp thông tin của nhân dân, bộ đội có điều kiện nắm tình hình, chuẩn bị trận địa và tổ chức đánh địch.

Sự gắn bó giữa quân đội và nhân dân trở thành một yếu tố quan trọng giúp các đơn vị có thể tồn tại và chiến đấu trong điều kiện chiến trường gian khổ.

Người lưu giữ ký ức của Trung đoàn 72

Sau những năm tháng chiến đấu, Đỗ Hạp tiếp tục gắn bó với đồng đội và trở thành Trưởng ban liên lạc Hội Cựu chiến binh Trung đoàn 72 anh hùng. Ở tuổi cao, ông vẫn tham gia các hoạt động gặp mặt, ôn lại truyền thống của đơn vị và kể cho thế hệ sau nghe về những trận đánh mà mình từng trải qua.

Đối với những người lính từng chiến đấu trong chiến tranh, ký ức về đồng đội và những trận đánh không chỉ là câu chuyện của riêng mỗi người. Đó còn là một phần lịch sử của đơn vị và của cả một thế hệ đã dành tuổi trẻ cho cuộc kháng chiến.

Dấu ấn của một người lính

Cuộc đời quân ngũ của Đỗ Hạp gắn với những năm tháng gian khổ của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Từ người lính trực tiếp tham gia các trận phục kích trên tuyến đường số 3 đến Đại đội trưởng Đại đội 209 trong Chiến dịch Hòa Bình, ông đã trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu.

Đặc biệt, chiến thắng tại cứ điểm Tu Vũ là một dấu mốc nổi bật trong quá trình chiến đấu của ông. Những đóng góp ấy được ghi nhận bằng Huân chương Chiến công và việc ông được đề bạt lên cương vị Phó Tiểu đoàn trưởng.

Đỗ Hạp – người cựu chiến binh của Trung đoàn 72 anh hùng – là hình ảnh của một thế hệ người lính đã đi qua chiến tranh, mang theo những ký ức về đồng đội, về những trận đánh và về một thời kỳ đầy gian khổ nhưng hào hùng của lịch sử dân tộc.