ĐỖ HUY RỪA – NGƯỜI TIỂU ĐOÀN TRƯỞNG ĐẦU TIÊN CỦA TIỂU ĐOÀN 307, NGƯỜI ANH HÙNG TRỌN ĐỜI VÌ ĐẤT NƯỚC

Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, miền Nam là một trong những chiến trường vô cùng khốc liệt. Sau ngày Nam Bộ kháng chiến, quân và dân nơi đây phải đối mặt với một kẻ thù có ưu thế vượt trội về vũ khí, phương tiện chiến tranh và lực lượng. Trong hoàn cảnh ấy, những đơn vị vũ trang cách mạng từng bước được hình thành, trưởng thành qua chiến đấu và trở thành những lực lượng nòng cốt của cuộc kháng chiến. Trong số đó, Tiểu đoàn 307 là một đơn vị đặc biệt, gắn liền với những trận đánh nổi tiếng trên chiến trường Nam Bộ. Và nhắc đến Tiểu đoàn 307, người ta không thể không nhắc đến người tiểu đoàn trưởng đầu tiên – Đỗ Huy Rừa, một người con quê hương Ý Yên, Nam Định đã vượt hàng nghìn cây số để đến với miền Nam, chiến đấu và hy sinh ở tuổi đời còn rất trẻ.

Đỗ Huy Rừa sinh năm 1924 tại xã Yên Đồng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước, từ nhỏ ông đã được hun đúc tinh thần ham học hỏi, ý chí và lòng yêu quê hương. Những năm tháng tuổi trẻ của Đỗ Huy Rừa diễn ra trong bối cảnh đất nước bị thực dân Pháp thống trị, nhân dân phải chịu cảnh mất nước, cuộc sống vô cùng khó khăn. Những biến động của thời cuộc đã sớm thôi thúc người thanh niên ấy tìm đến con đường đấu tranh.

Khoảng năm 1940, khi mới mười tám tuổi, Đỗ Huy Rừa theo người thân sang Lào sinh sống. Chính tại nơi đất khách quê người, ông có cơ hội tiếp xúc với những người hoạt động cách mạng Việt Nam ở nước ngoài. Những cuộc gặp gỡ ấy đã mở ra một bước ngoặt lớn trong cuộc đời ông. Từ một thanh niên giàu nhiệt huyết, Đỗ Huy Rừa dần được giác ngộ về con đường cách mạng và tham gia hoạt động.

Ông sớm thể hiện năng lực tổ chức, tinh thần quyết đoán và sự nhanh nhạy trong công việc. Khi phong trào cách mạng ở khu vực Lào có những bước phát triển, Đỗ Huy Rừa tham gia xây dựng cơ sở, tổ chức lực lượng tự vệ và trực tiếp hoạt động trong những điều kiện hết sức khó khăn. Ông không chỉ có lòng dũng cảm mà còn có khả năng tập hợp, tổ chức và chỉ huy những người cùng chí hướng.

Năm 1945, khi Cách mạng Tháng Tám thành công, thời cơ giành độc lập mở ra trên cả nước. Nhưng niềm vui độc lập chưa được bao lâu thì thực dân Pháp tìm cách quay trở lại Đông Dương. Ở Lào, tình hình cũng nhanh chóng trở nên phức tạp. Những người cách mạng Việt Nam hoạt động tại đây đứng trước những thử thách mới.

Đỗ Huy Rừa cùng các đồng chí phải tìm cách bảo toàn lực lượng, tổ chức rút lui và tiếp tục xây dựng phong trào. Trong hoàn cảnh ấy, ông cùng một số cán bộ cách mạng Việt Nam vượt sông Mekong sang Thái Lan. Tại đây, những người Việt Nam yêu nước tiếp tục tìm cách xây dựng lực lượng, mua sắm trang bị và chuẩn bị trở về chiến đấu tại quê hương.

Một đơn vị vũ trang của những người Việt Nam ở nước ngoài được tổ chức và mang tên Chi đội Trần Phú. Đỗ Huy Rừa được giao giữ chức Chi đội phó. Đó là một bước trưởng thành quan trọng trong con đường quân sự của ông.

Từ một thanh niên mới bước vào hoạt động cách mạng, Đỗ Huy Rừa dần trở thành một cán bộ quân sự có kinh nghiệm. Những năm tháng hoạt động ở Lào và Thái Lan giúp ông rèn luyện khả năng tổ chức lực lượng, chỉ huy và thích ứng với những hoàn cảnh khó khăn. Nhưng điều ông mong muốn vẫn là trở về Việt Nam, trực tiếp chiến đấu trên quê hương mình.

Cuối cùng, mong ước ấy trở thành hiện thực.

Đỗ Huy Rừa trở về Nam Bộ khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang diễn ra quyết liệt. Tại chiến trường miền Nam, ông được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng và từng giữ chức Chi đội phó Chi đội Trần Phú, Trung đoàn phó Trung đoàn 99. Những đơn vị mà ông tham gia hoạt động đều là những lực lượng chiến đấu cơ động, thường xuyên phải đối đầu với những cuộc hành quân và càn quét của quân Pháp.

Trong chiến tranh, người chỉ huy không chỉ cần lòng dũng cảm mà còn phải biết nắm bắt tình hình, hiểu địa hình, tổ chức lực lượng và tạo niềm tin cho chiến sĩ. Đỗ Huy Rừa dần chứng minh được những phẩm chất ấy.

Ông gần gũi với chiến sĩ, coi trọng tinh thần đoàn kết và luôn tìm cách xây dựng ý chí chiến đấu cho đơn vị. Những người từng chiến đấu dưới quyền ông nhớ đến một người chỉ huy có tinh thần trách nhiệm cao, quyết đoán trong chiến đấu và luôn sẵn sàng có mặt ở những nơi khó khăn nhất.

Năm 1948, chiến trường Nam Bộ đặt ra yêu cầu phải xây dựng những đơn vị chủ lực cơ động, có khả năng đánh những trận lớn hơn và liên tục cơ động trên nhiều địa bàn. Trong bối cảnh ấy, Tiểu đoàn 307 được thành lập.

Đỗ Huy Rừa được giao làm Tiểu đoàn trưởng đầu tiên.

Đó là một trọng trách lớn.

Một đơn vị mới thành lập phải bắt đầu từ những điều kiện hết sức thiếu thốn. Cán bộ, chiến sĩ đến từ nhiều địa phương và nhiều đơn vị khác nhau. Trang bị còn hạn chế. Địch lại có ưu thế về vũ khí và phương tiện. Nhưng chính trong hoàn cảnh khó khăn ấy, Đỗ Huy Rừa cùng cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 307 từng bước xây dựng đơn vị trở thành một lực lượng chiến đấu có sức cơ động cao và tinh thần chiến đấu mạnh mẽ.

Ngay từ những ngày đầu, người tiểu đoàn trưởng đã chú trọng xây dựng ý chí cho bộ đội.

Ông hiểu rằng vũ khí có thể thiếu, lương thực có thể thiếu, phương tiện có thể thiếu, nhưng nếu mất niềm tin thì người lính sẽ không thể chiến đấu. Vì vậy, ông luôn nhấn mạnh tinh thần đoàn kết, ý thức kỷ luật và quyết tâm vượt qua khó khăn.

Tiểu đoàn 307 bước vào chiến đấu và nhanh chóng tạo nên những chiến công đáng nhớ trên chiến trường Nam Bộ. Dưới sự chỉ huy của Đỗ Huy Rừa, đơn vị tham gia nhiều trận đánh tại các địa bàn như Tháp Mười, Mộc Hóa, La Bang, Song Thuận – Mỹ Tho và giành được những thắng lợi quan trọng. Những chiến công ấy góp phần xây dựng danh tiếng của Tiểu đoàn 307 trong những năm đầu kháng chiến.

Mỗi trận đánh là một lần thử thách bản lĩnh của người chỉ huy.

Địa hình Nam Bộ khác biệt với nhiều chiến trường khác. Sông ngòi, kênh rạch chằng chịt, đồng ruộng rộng lớn, những vùng đất ngập nước và hệ thống giao thông thủy khiến việc cơ động của cả ta và địch đều có những đặc điểm riêng. Người chỉ huy phải biết tận dụng địa hình, hiểu từng con đường, từng con rạch và từng vùng dân cư.

Đỗ Huy Rừa nhanh chóng thích nghi với chiến trường mới.

Ông cùng cán bộ trong tiểu đoàn nghiên cứu địa hình, nắm tình hình địch và tổ chức lực lượng phù hợp. Bộ đội 307 không chỉ chiến đấu bằng sức mạnh của vũ khí mà còn bằng sự cơ động, linh hoạt và khả năng dựa vào nhân dân.

Nhân dân chính là chỗ dựa quan trọng của Tiểu đoàn 307.

Những người dân Nam Bộ đã cung cấp lương thực, chỉ đường, đưa tin, che chở bộ đội và giúp lực lượng cách mạng tồn tại giữa những vùng bị đối phương kiểm soát. Mối quan hệ giữa bộ đội và nhân dân ngày càng bền chặt.

Đỗ Huy Rừa hiểu rất rõ điều ấy.

Ông luôn coi việc giữ gìn mối quan hệ với nhân dân là một phần quan trọng của nhiệm vụ chiến đấu. Bộ đội phải dựa vào dân nhưng đồng thời phải giữ kỷ luật, tôn trọng và bảo vệ dân. Chính điều đó góp phần tạo nên sức mạnh của Tiểu đoàn 307 trong những năm tháng đầu tiên.

Có một hình ảnh đặc biệt thường được nhắc đến trong lịch sử Tiểu đoàn 307: đoàn quân xuất phát với điều kiện vô cùng thiếu thốn nhưng mang trong mình một quyết tâm lớn lao. Những người lính có thể chân đất, đầu trần, nhưng bước chân vẫn mạnh mẽ bởi họ hiểu rằng mình đang chiến đấu cho độc lập của đất nước.

Trong buổi xuất quân, Đỗ Huy Rừa thay mặt cán bộ, chiến sĩ thể hiện quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Lời tuyên thệ và tiếng hô quyết tâm của cả đơn vị trở thành một dấu ấn trong truyền thống của Tiểu đoàn 307.

Đó không chỉ là một lời hứa.

Đó là lời cam kết của một thế hệ thanh niên trước Tổ quốc.

Và Đỗ Huy Rừa chính là người đứng đầu đoàn quân ấy.

Những chiến thắng liên tiếp đã khẳng định năng lực của đơn vị. Nhưng càng chiến đấu nhiều, nguy hiểm càng lớn. Thực dân Pháp nhận thấy Tiểu đoàn 307 là một lực lượng chủ lực đáng chú ý nên tìm cách truy quét, tiêu diệt đơn vị.

Năm 1949, chiến trường Đồng Tháp Mười trở thành một trong những khu vực trọng điểm. Đối phương tổ chức một cuộc hành quân lớn nhằm đánh phá căn cứ kháng chiến, tiêu diệt cơ quan đầu não và các lực lượng chủ lực của ta.

Lực lượng được huy động rất lớn, có cả quân Âu – Phi, lính dù và phương tiện cơ giới. Mục tiêu của cuộc hành quân là đánh sâu vào Đồng Tháp Mười, nơi có nhiều cơ quan và lực lượng quan trọng của cuộc kháng chiến Nam Bộ.

Trong tình thế ấy, Tiểu đoàn 307 được lệnh chiến đấu ngăn chặn và đánh trả.

Đỗ Huy Rừa một lần nữa đứng trước thử thách lớn nhất trong cuộc đời quân ngũ.

Ông hiểu rằng đây không phải là một trận đánh thông thường. Địch có lực lượng đông, hỏa lực mạnh và phương tiện cơ động hiện đại hơn. Nhưng nếu để đối phương tiến sâu, hậu quả đối với căn cứ kháng chiến sẽ rất nghiêm trọng.

Tiểu đoàn 307 bước vào trận chiến.

Những ngày đầu tháng 6 năm 1949, các trận đánh diễn ra liên tục. Bộ đội 307 phải cơ động, vừa đánh địch vừa bảo toàn lực lượng. Địa hình Đồng Tháp Mười trở thành nơi thử thách khắc nghiệt đối với cả người lính và người chỉ huy.

Nhưng chính trong những điều kiện ấy, bản lĩnh của Đỗ Huy Rừa càng được thể hiện.

Ông luôn tìm cách giữ thế chủ động, lựa chọn thời điểm và vị trí thích hợp để đánh địch. Khi cần thiết, ông trực tiếp đến những nơi đang diễn ra chiến đấu quyết liệt để nắm tình hình và chỉ huy.

Đối với ông, vị trí của người chỉ huy không phải lúc nào cũng ở phía sau.

Khi đồng đội đối mặt với nguy hiểm, người chỉ huy phải có mặt.

Khi trận địa căng thẳng, người chỉ huy phải bình tĩnh.

Khi tinh thần chiến sĩ bị thử thách, người chỉ huy phải là người giữ vững quyết tâm.

Đỗ Huy Rừa đã sống và chiến đấu theo cách ấy.

Sau nhiều ngày bị đánh trả, lực lượng địch bắt đầu chịu tổn thất và tìm đường rút lui. Nhưng cuộc rút lui ấy không có nghĩa là chiến đấu đã kết thúc. Trên đường chúng tìm cách rút ra đường số 4, lực lượng Tiểu đoàn 307 tiếp tục tổ chức chặn đánh.

Ngày 8 tháng 6 năm 1949, tại khu vực Sài Tư, tình hình chiến đấu diễn ra đặc biệt ác liệt.

Đỗ Huy Rừa khi ấy có mặt cùng Đại đội 931 của Tiểu đoàn 307.

Các chiến sĩ hiểu rằng sự xuất hiện của phương tiện cơ giới và hỏa lực mạnh của đối phương khiến trận đánh trở nên vô cùng nguy hiểm. Một số anh em khuyên người tiểu đoàn trưởng lui về phía sau để bảo toàn cán bộ chỉ huy.

Nhưng Đỗ Huy Rừa không rời trận địa.

Ông quyết định ở lại cùng chiến sĩ.

Tinh thần ấy đã tác động mạnh mẽ đến toàn đơn vị.

Một người chỉ huy sẵn sàng đứng cùng chiến sĩ trong thời khắc nguy hiểm nhất chính là nguồn động viên lớn đối với những người đang chiến đấu. Đỗ Huy Rừa không chỉ ra mệnh lệnh từ xa. Ông trực tiếp chia sẻ với đồng đội sự nguy hiểm của trận đánh.

Cuộc chiến diễn ra quyết liệt.

Tiểu đoàn 307 kiên quyết chặn đánh lực lượng địch đang tìm cách thoát khỏi khu vực. Bộ đội chiến đấu trong điều kiện rất khó khăn, nhưng vẫn giữ vững tinh thần.

Trong trận đánh ấy, lực lượng ta tiêu diệt gần một đại đội địch. Tuy nhiên, cái giá phải trả cũng rất lớn. Khoảng hai mươi cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh, trong đó có người tiểu đoàn trưởng đầu tiên của Tiểu đoàn 307 – Đỗ Huy Rừa.

Ông hy sinh ngày 8 tháng 6 năm 1949.

Khi ấy, Đỗ Huy Rừa mới khoảng 25 tuổi.

Một người thanh niên rời quê hương khi tuổi đời còn rất trẻ, trải qua những năm tháng hoạt động cách mạng ở Lào và Thái Lan, trở về Việt Nam chiến đấu, rồi trở thành người chỉ huy một trong những đơn vị chủ lực nổi tiếng của Nam Bộ. Cuộc đời ông khép lại khi tuổi xuân còn dang dở.

Nhưng chính sự hy sinh ấy đã làm cho tên tuổi Đỗ Huy Rừa gắn liền với lịch sử Tiểu đoàn 307.

Ông không chỉ là người tiểu đoàn trưởng đầu tiên.

Ông là một trong những người đặt nền móng cho truyền thống chiến đấu của đơn vị.

Những chiến sĩ từng chiến đấu dưới quyền ông sau này mỗi khi nhắc đến người chỉ huy của mình vẫn nhớ về một con người quyết đoán, gần gũi và luôn đặt nhiệm vụ lên trên sự an nguy của bản thân.

Đó chính là giá trị đặc biệt của một người chỉ huy.

Người chỉ huy có thể ra lệnh cho chiến sĩ tiến lên, nhưng người chỉ huy vĩ đại là người sẵn sàng tiến lên cùng chiến sĩ.

Đỗ Huy Rừa đã làm như vậy.

Sau khi ông hy sinh, Tiểu đoàn 307 vẫn tiếp tục chiến đấu và lập nhiều chiến công trong những năm kháng chiến chống Pháp. Truyền thống của đơn vị tiếp tục được các thế hệ cán bộ, chiến sĩ kế thừa và phát huy. Những chiến công của Tiểu đoàn 307 trở thành một phần quan trọng trong lịch sử lực lượng vũ trang Nam Bộ.

Còn tên tuổi Đỗ Huy Rừa được nhân dân nhiều địa phương ghi nhớ.

Tại Long An, một tuyến đường được đặt theo tên ông. Những tư liệu về ông được lưu giữ như một phần của lịch sử đấu tranh của quân và dân Nam Bộ. Tên tuổi người tiểu đoàn trưởng đầu tiên của Tiểu đoàn 307 cũng gắn với những địa danh từng chứng kiến các trận đánh của đơn vị.

Đặc biệt, sau nhiều năm, phần mộ của ông được quy tập về Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Tiền Giang. Đó là nơi người thân, đồng đội và nhân dân có thể đến thắp hương tưởng niệm người chiến sĩ đã hy sinh trên mảnh đất Nam Bộ.

Sự ghi nhớ ấy không chỉ dành cho một cá nhân.

Nó còn là sự tri ân đối với cả một thế hệ.

Thế hệ của Đỗ Huy Rừa đã sống trong một thời kỳ mà độc lập dân tộc là mục tiêu lớn nhất. Họ rời quê hương khi tuổi đời còn rất trẻ. Họ không biết cuộc chiến sẽ kéo dài bao lâu. Họ không biết mình có trở về hay không. Nhưng họ vẫn lên đường.

Đỗ Huy Rừa cũng vậy.

Từ một chàng trai Nam Định sang Lào, ông đã lựa chọn con đường cách mạng.

Từ Lào sang Thái Lan, ông tiếp tục tìm cách xây dựng lực lượng.

Từ Thái Lan trở về Nam Bộ, ông trực tiếp cầm quân chiến đấu.

Từ một cán bộ trẻ, ông trở thành người tiểu đoàn trưởng đầu tiên của Tiểu đoàn 307.

Và cuối cùng, ông nằm lại trên chiến trường Đồng Tháp Mười.

Nếu nhìn vào tuổi đời, Đỗ Huy Rừa đã ra đi quá sớm.

Nhưng nếu nhìn vào những gì ông đã làm, cuộc đời ấy không hề ngắn ngủi.

Ông đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho đất nước.

Ông đã góp phần xây dựng một đơn vị từ những ngày đầu gian khó.

Ông đã trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh.

Ông đã tạo nên niềm tin trong cán bộ, chiến sĩ.

Và trong thời khắc cuối cùng, ông vẫn lựa chọn ở bên đồng đội.

Đó chính là hình ảnh đẹp nhất của người chỉ huy.

Không phải những lời nói hào nhoáng.

Không phải những danh hiệu.

Mà là cách một con người hành động khi đứng trước thử thách.

Đỗ Huy Rừa đã lựa chọn ở lại.

Và sự lựa chọn ấy đã làm nên một phần bất tử trong lịch sử Tiểu đoàn 307.

Sau này, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những đóng góp đặc biệt của ông đối với sự nghiệp kháng chiến. Tên tuổi ông được đặt cho đường phố, trường học và các công trình tưởng niệm ở những địa phương gắn với cuộc đời và chiến công của ông.

Nhưng có lẽ phần thưởng lớn nhất dành cho Đỗ Huy Rừa không nằm ở những danh hiệu.

Đó là việc tên tuổi ông vẫn sống trong ký ức của những người lính.

Những người từng cùng ông chiến đấu đã già đi.

Những người từng nghe tiếng hô xung trận của ông cũng dần thưa vắng.

Nhưng mỗi khi truyền thống Tiểu đoàn 307 được nhắc lại, hình ảnh người tiểu đoàn trưởng đầu tiên vẫn hiện lên.

Một người từ miền Bắc vào Nam.

Một người chiến đấu trên vùng đất xa quê.

Một người chỉ huy luôn ở nơi khó khăn nhất.

Một người đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Đó là Đỗ Huy Rừa.

Câu chuyện về ông cũng nhắc chúng ta rằng lịch sử được tạo nên không chỉ bởi những nhân vật đứng ở vị trí cao nhất, mà còn bởi những người trực tiếp sống và chiến đấu trong những thời khắc khó khăn nhất.

Đỗ Huy Rừa không có một cuộc đời dài.

Ông không được chứng kiến ngày cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc.

Ông không được nhìn thấy ngày đất nước hoàn toàn thống nhất.

Ông cũng không có cơ hội trở về quê hương Nam Định sau những năm tháng chiến đấu.

Nhưng ông đã để lại một điều lớn hơn cuộc đời mình: một truyền thống.

Truyền thống của Tiểu đoàn 307.

Truyền thống của những người lính Nam Bộ trong những năm đầu kháng chiến.

Truyền thống của sự kiên cường, chủ động, cơ động và dựa vào sức mạnh của nhân dân.

Và trên hết là truyền thống của những người chiến sĩ đặt Tổ quốc lên trên lợi ích cá nhân.

Ngày nay, khi đất nước đã hòa bình và cuộc sống đã đổi thay, những chiến trường năm xưa đang dần trở thành những địa danh lịch sử. Những con đường từng in dấu chân người lính nay đã có những ngôi nhà, trường học và cuộc sống mới.

Nhưng dưới sự bình yên ấy vẫn là ký ức về những người đã hy sinh.

Ở Tiền Giang, tên Đỗ Huy Rừa được nhắc đến như một người con từ phương Bắc đã gắn cuộc đời mình với chiến trường Nam Bộ.

Ở Long An, tên ông được đặt cho những tuyến đường như một cách để thế hệ hôm nay nhớ về một người đã góp phần bảo vệ mảnh đất này.

Và trong lịch sử Tiểu đoàn 307, Đỗ Huy Rừa vẫn luôn là cái tên đặc biệt.

Bởi ông là người đầu tiên dẫn dắt đơn vị.

Người đã cùng những người lính đầu tiên xây dựng nên truyền thống.

Người đã trực tiếp chỉ huy những trận đánh quan trọng.

Và người đã hy sinh ngay giữa đội hình chiến đấu.

Có những con người khi còn sống đã làm nhiệm vụ của mình một cách bình dị.

Nhưng sau khi họ nằm xuống, thời gian mới giúp chúng ta hiểu hết giá trị của những gì họ đã làm.

Đỗ Huy Rừa là một con người như thế.

Ông không cần một cuộc đời thật dài để chứng minh lòng yêu nước.

Ông chứng minh bằng những năm tháng tuổi trẻ.

Ông không cần những lời nói lớn lao để thể hiện lòng trung thành.

Ông chứng minh bằng hành động.

Ông không cần đứng ngoài chiến trường để trở thành người anh hùng.

Ông đã đứng ở nơi nguy hiểm nhất cùng đồng đội.

Và ông đã ngã xuống ở đó.

Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày Đỗ Huy Rừa hy sinh. Khoảng thời gian ấy đủ dài để nhiều thế hệ sinh ra và trưởng thành. Nhưng câu chuyện về người tiểu đoàn trưởng đầu tiên của Tiểu đoàn 307 vẫn còn được kể lại.

Bởi mỗi thế hệ đều cần biết rằng nền hòa bình hôm nay được xây dựng từ những năm tháng rất gian khổ.

Và trong những năm tháng ấy có những người trẻ như Đỗ Huy Rừa.

Họ không đợi đến khi đất nước giàu mạnh mới yêu nước.

Họ yêu nước khi đất nước còn nghèo khó.

Họ không đợi đến khi chiến thắng chắc chắn mới chiến đấu.

Họ chiến đấu khi tương lai còn đầy bất định.

Họ không biết mình có trở về hay không.

Nhưng họ vẫn bước lên phía trước.

Đỗ Huy Rừa đã bước đi như thế.

Từ quê hương Ý Yên đến Lào, từ Lào sang Thái Lan, rồi trở về Nam Bộ, cuộc đời ông là một hành trình dài của lòng yêu nước và lý tưởng.

Hành trình ấy kết thúc tại Sài Tư vào ngày 8 tháng 6 năm 1949.

Nhưng cũng chính từ đó, tên tuổi ông bước vào lịch sử.

Một người con Nam Định đã nằm lại ở phương Nam.

Một người tiểu đoàn trưởng đã hóa thành biểu tượng của Tiểu đoàn 307.

Một người lính trẻ đã để lại tuổi xuân cho đất nước.

Và một Anh hùng đã sống mãi trong ký ức của nhân dân.

Đỗ Huy Rừa – người tiểu đoàn trưởng đầu tiên của Tiểu đoàn 307 – có thể đã rời xa chúng ta từ rất lâu, nhưng câu chuyện về ông vẫn còn nguyên giá trị. Đó là câu chuyện về một con người biết lựa chọn con đường khó khăn nhất nhưng cũng cao đẹp nhất; câu chuyện về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và sự gắn bó với đồng đội; câu chuyện về một tuổi trẻ đã không sống cho riêng mình.

Và có lẽ, khi nhắc đến ông hôm nay, điều đáng nhớ nhất không chỉ là những trận đánh hay những chiến công.

Điều đáng nhớ nhất là hình ảnh người chỉ huy đã không bỏ lại đồng đội trong giờ phút hiểm nguy.

Ông đã ở lại.

Ở lại với trận địa.

Ở lại với những người lính của mình.

Ở lại với mảnh đất Nam Bộ.

Và từ đó, ở lại mãi trong lịch sử dân tộc bằng một cái tên giản dị mà đầy tự hào:

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đỗ Huy Rừa.