Đỗ Quốc Phong - Người lái đò cảm tử trên dòng Sông Ba Lòng

Dù tuổi đã cao (khoảng ngoài 80)ông vẫn giữ được sự minh mẫn khi kể lại những kỉ niệm về Đội thanh niên xung phong K53 và những chuyến đò cảm tử dưới mưa bom bão đạn. Dòng sông Ba Lòng thời điểm đó là tuyến đường huyết mạch chi viện cho tuyến đường Trị-Thiên, bị không quân Mỹ đánh phá ác liệt. Ông cùng đồng đội tiểu đội thanh niên xung phong đã kiên cường bám sông, bám bờ để vận chuyển lương thực, vũ khí và thương binh.

Có những đêm cao điểm ông phải thực hiện hàng chục chiếc đò qua lại giữa dòng nước xiết và bom đạn. Trong một trận đánh ác liệt, tuy thuyền bị trúng mãnh đạn và có nguy cơ chìm, ông vẫn bình tỉnh chèo lái đưa toàn bộ thương binh và hàng hoá sang bờ an toàn.

Ông và đồng nội tại bến Ba Lòng đã lập lời thề: "Con người còn bến con đò còn dòng chi viện. Sự gan dạ của ông đã góp phần giúp mạch máu giao thông trên sông không bao giờ bị đứt đoạn, phục vụ đắc lực cho chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh.

Trong những năm tháng ác liệt (1967-1968), sự hiệp lực giữa thanh niên xung phong (TNXP) và người dân Ba Lòng đã tạo nên sức mạnh để vượt qua "tọa độ lửa": Cùng dân đóng đò lớn: Ban đầu, đơn vị của ông Phong chỉ có những chiếc thuyền độc mộc nhỏ, mỗi chuyến chỉ chở được 6-7 người. Để đáp ứng nhu cầu chi viện lớn, ông Phong đã báo cáo lãnh đạo và phối hợp với du kích địa phương vào rừng đốn gỗ, đục đẽo để làm nên những con đò lớn hơn, vận chuyển được nhiều hàng hóa và thương binh hơn qua dòng nước xiết.

Được dân đùm bọc, nuôi dưỡng: Người dân Ba Lòng với truyền thống yêu nước nồng nàn đã không quản ngại nguy hiểm để nuôi dưỡng và che giấu cán bộ, chiến sĩ. Những bát chè, bát vối hay củ khoai, củ sắn mà bà con san sẻ chính là nguồn động viên tinh thần to lớn giúp ông Phong và đồng đội vững tay chèo dưới mưa bom.

Sát cánh chiến đấu: Không chỉ cung cấp lương thực, du kích và người dân địa phương còn trực tiếp tham gia dẫn đường, bảo vệ bến bãi, giúp đội TNXP K53 thiết lập các trạm vận chuyển vũ khí và thuốc men xuyên rừng.

Dù đã ở tuổi xưa nay hiếm, ông Phong vẫn miệt mài với công tác giáo dục truyền thống: Nhân chứng sống: Ông thường xuyên xuất hiện trong các buổi giao lưu với đoàn viên, thanh niên và sinh viên để kể về những chuyến đò cảm tử. Cách ông kể chuyện không phải là kể về gian khổ, mà là về lòng tự trọng dân tộc và ý chí vượt khó. Gắn kết đồng đội: Với vai trò lãnh đạo Hội Cựu TNXP, ông đã biến tổ chức thành ngôi nhà chung, nơi những người lính già giúp đỡ nhau trong cuộc sống đời thường, giữ vững phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ" và "Thanh niên xung phong" giữa thời bình.

Tại "thung lũng tử thần" năm xưa, tinh thần anh hùng đã chuyển hóa thành khát vọng thoát nghèo và xây dựng quê hương: Hành động thiết thực: Đoàn thanh niên xã Ba Lòng và huyện Đakrông thường xuyên tổ chức các hoạt động "Uống nước nhớ nguồn", chăm sóc các địa chỉ đỏ, bia di tích lịch sử nơi ông Phong và đội K53 từng chiến đấu.

Vượt khó học tập: Nhiều người con của vùng đất chiến khu xưa đã nỗ lực học tập, đỗ đạt vào các trường đại học lớn và quay trở về phục vụ quê hương, đưa kỹ thuật canh tác mới (trồng rừng, chăn nuôi) về giúp bà con phát triển kinh tế.

Truyền thống anh hùng ngày nay được khẳng định qua sự thay da đổi thịt của vùng đất: Từ một nơi bị bom đạn cày xới, Ba Lòng nay đã phủ xanh bởi những rừng tràm, rừng cao su và vườn cây ăn trái. Tinh thần đoàn kết quân - dân năm xưa nay trở thành sức mạnh trong phong trào "Chung sức xây dựng nông thôn mới". Người dân sẵn sàng hiến đất làm đường, xây trường học với tinh thần tự nguyện cao nhất, đúng như cách họ đã từng dỡ nhà làm cầu, làm đò năm xưa. Truyền thống ấy không chỉ nằm ở những tấm Huân chương, mà nằm ở việc giữ gìn hòa bình và làm cho quê hương giàu đẹp hơn mỗi ngày.