Đỗ Thị Điểm — Người Mẹ Việt Nam Anh Hùng giữa lửa chiến tranh

Tại thôn Cổ Giang 2, xã Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị, có một người phụ nữ đã sống hơn một thế kỷ, chứng kiến nỗi đau chiến tranh và cả niềm vui hòa bình sau những năm tháng hoa lửa nóng bỏng. Bà Đỗ Thị Điểm, sinh năm 1921, là một trong những biểu tượng sáng ngời về tinh thần bất khuất, nghị lực kiên cường và đức hy sinh của phụ nữ Việt Nam giữa khói lửa chiến tranh.

Bà Điểm lớn lên trong một gia đình có truyền thống cách mạng ở vùng đất “gió Lào, cát trắng” đầy gian lao của Quảng Bình. Tuổi trẻ của bà là những ngày tháng vất vả, thiếu thốn, nhưng cũng là lúc ước mơ về một đất nước hòa bình, độc lập bắt đầu lớn dần trong tim. Khi cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, tinh thần ấy đã biến thành hành động thực tế. Bà tự nguyện tham gia dân công hỏa tuyến — vận chuyển, tiếp tế lương thực và vũ khí vào chiến trường miền Nam; đào hầm trú ẩn; nuôi giấu cán bộ và bộ đội cách mạng ngay trên mảnh đất quê hương.

Năm 1968, gia đình bà đón nhận một niềm tự hào lẫn nỗi lo: người con trai cả, Nguyễn Xuân Khuê, sinh năm 1950, tình nguyện xung phong nhập ngũ. Trước khi lên đường, bà dặn dò con giữ gìn sức khỏe, làm tròn nghĩa vụ với nước và tranh thủ gửi thư về cho biết mình vẫn an toàn. Những lá thư đầu tiên gửi về là nguồn động viên lớn lao cho bà giữa thời chiến gian khổ. Nhưng hạnh phúc gia đình ngắn chẳng tày gang: vào ngày 18-8-1969, trong một trận chiến ác liệt, anh Khuê đã anh dũng hy sinh, lúc ấy mẹ Điểm vừa sinh người con út được hơn ba tháng. Nỗi đau mất con khiến bà kiệt sức, nhưng quyết không khuất phục.

Khắc khoải với nỗi mất mát, bà cùng chồng vẫn tiếp tục lao động sản xuất, chắt chiu nuôi dạy những đứa con còn lại lớn lên, và tiếp tục đóng góp cho quê hương sau những năm chiến tranh lùi xa. Thêm một nỗi đau khác ập đến khi trận lũ lịch sử năm 1985 cuốn trôi người con gái thứ tư của bà — chị Nguyễn Thị Xuân — để lại một khoảng trống mênh mông trong tâm bà. Bà từng chia sẻ rằng: “Tôi có bảy người con thì chiến tranh và thiên tai đã lấy đi của tôi hai người. Tôi đau lắm, tiếc thương lắm… nhưng biết rằng các con hy sinh vì Tổ quốc là điều cao cả, là niềm tự hào không chỉ riêng mẹ mà cả dòng họ, quê hương.”

Với những cống hiến và hy sinh lớn lao, năm 2014 Đảng và Nhà nước đã phong tặng bà danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng — một trong những tôn vinh cao quý nhất dành cho những người mẹ đã dâng hiến trọn con thân yêu cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước hòa bình. Ngôi nhà khang trang mà bà đang sinh sống hôm nay được xây dựng bằng quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”, thể hiện sự tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với những người có công.

Dù đã hơn 105 tuổi (tính đến năm 2026), bà Điểm vẫn minh mẫn, tự lo cho bản thân và luôn truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ qua tấm gương nghị lực và đức hy sinh. Bà luôn dặn con cháu phải học tập tốt, lao động chăm chỉ và góp sức xây dựng quê hương giàu đẹp, để “luôn xứng đáng với các thế hệ cha anh đã hy sinh cho hòa bình, độc lập dân tộc”.

Câu chuyện về Đỗ Thị Điểm không chỉ là ký ức về một người mẹ kiên trung, mà còn là bản anh hùng ca của hàng vạn bà mẹ Việt Nam — những trái tim hy sinh thầm lặng nhưng to lớn biết bao, góp phần không thể thiếu vào chiến thắng cuối cùng của lịch sử.