Đỗ Thị Minh Duyên: Cô gái 17 tuổi làm tiểu đội trưởng nữ
Năm 1965, khi đang làm việc tại Đoàn Thanh niên xã ở huyện Lý Nhân, Hà Nam, cô gái Đỗ Thị Minh Duyên làm đơn xin gia nhập lực lượng thanh niên xung phong. Đơn xin ấy được viết trong bối cảnh cả nước đều hướng về chiến trường, khi phong trào tình nguyện lan rộng đến cả những cô gái nông thôn chưa từng rời làng.
Cô được giao làm tiểu đội trưởng tiểu đội nữ, khi mới 17 tuổi. Cái tuổi ấy thường gắn với sách vở và những ước mơ bình dị, nhưng cô đã cùng đồng đội hành quân từ Hà Nam vào tận Quảng Bình, mất ba tháng trời, vào tháng 9 năm 1965. Quãng đường ấy đi qua nhiều đèo dốc, làng mạc và những đoạn đường đang bị đánh phá. Những người phụ nữ được cho là chân yếu tay mềm, nhưng khi đến chiến trường, họ không hề kém gan dạ so với nam giới.
Đường Trường Sơn những năm đầu chống Mỹ cần rất nhiều người làm nhiệm vụ mở đường, sửa đường và đảm bảo giao thông. Tiểu đội nữ của cô Minh Duyên thường xuyên đối mặt với bom bi, bom từ trường và những đợt tập kích bất ngờ. Với một cô gái mới lớn, trách nhiệm chỉ huy tiểu đội là điều vượt xa độ tuổi của mình.
Câu chuyện của cô không tách rời khỏi lịch sử của một lực lượng đông đảo. Trong hơn một vạn thanh niên xung phong và nhiều lực lượng khác tham gia đường Trường Sơn, con số nữ thanh niên chưa bao giờ được thống kê đầy đủ. Các cô gái như Minh Duyên chính là những người đã làm nên một phần lớn của lịch sử ấy, dù tên tuổi nhiều khi chỉ còn lại trong ký ức đồng đội.
